Ὀρθόδοξη Θεολογία

 
Έκδοσις ακριβὴς της ορθοδόξου πίστεως.

του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού

 
 
 
 
 
4η σελίδα
 
||

τὸ ἄυλον, τὸ ἀγαθόν, τὸ δημιουργικόν, τὸ δίκαιον, τὸ φωτιστικόν,

αθάνατο, άπειρο και αιώνιο, το αγαθό, το δημιουργικό, το δίκαιο, το

τὸ ἄτρεπτον, τὸ ἀπαθές, τὸ ἀπερίγραπτον, τὸ ἀχώρητον,

φωτιστικό, το αμετάβλητο, το απαθές, το απερίγραπτο, το αχώρητο,

τὸ ἀπεριόριστον, τὸ ἀόριστον, τὸ ἀσώματον, τὸ ἀόρατον,

το απεριόριστο, το αόριστο, το ασώματο, το αόρατο, το ακατανόητο,

τὸ ἀπερινόητον, τὸ ἀνενδεές, τὸ αὐτοκρατὲς καὶ αὐτεξούσιον,

η ιδιότητα να μην έχει καμία ανάγκη, το αυτοκυριαρχικό και αυτεξούσιο,

τὸ παντοκρατορικόν, τὸ ζωοδοτικόν, τὸ παντοδύναμον,

το εξουσιαστικό του σύμπαντος, το ζωοποιό, το παντοδύναμο,

τὸ ἀπειροδύναμον, τὸ ἁγιαστικὸν καὶ μεταδοτικόν, τὸ περιέχειν καὶ

το απειροδύναμο, το αγιαστικό και μεταδοτικό, η ιδιότητα να περιέχει και

συνέχειν τὰ σύμπαντα καὶ πάντων προνοεῖσθαι· πάντα ταῦτα καὶ

συγκρατεί τα σύμπαντα και να προνοεί για όλα. Όλα αυτά και τα παρόμοια

τοιαῦτα φύσει ἔχει οὐκ ἄλλοθεν εἰληφυῖα, ἀλλ᾿ αὐτὴ μεταδιδοῦσα

η θεότητα τα έχει από τη φύση της, χωρίς να τα έχει λάβει από αλλού.

παντὸς ἀγαθοῦ τοῖς οἰκείοις ποιήμασι κατὰ τὴν ἑκάστου δεκτικὴν

Απεναντίας, η ίδια η θεότητα μεταδίδει κάθε αγαθό στα δημιουργήματά της,

δύναμιν. 

ανάλογα με τη δεκτική ικανότητα του καθένα.

 

῾Η ἐν ἀλλήλαις τῶν ὑποστάσεων μονή τε καὶ ἵδρυσις· ἀδιάστατοι γὰρ

Ιδίωμα της θεότητος είναι η αμοιβαία παραμονή και διαμονή των θείων

αὗται καὶ ἀνεκφοίτητοι ἀλλήλων εἰσὶν, ἀσύγχυτον ἔχουσαι τὴν ἐν

υποστάσεων· διότι είναι αχώριστες μεταξύ τους χωρίς να λείπει η μία από την

ἀλλήλαις περιχώρησιν, οὐχ ὥστε συναλείφεσθαι ἢ συγχεῖσθαι, ἀλλ᾿

άλλη· έχουν την αλληλοπεριχώρησή τους ασύγχυτη, ώστε ούτε να

ὥστε ἔχεσθαι ἀλλήλων. Υἱὸς γὰρ ἐν Πατρὶ καὶ Πνεύματι, καὶ

συγχωνεύονται ούτε να συγχέονται, αλλά να είναι σε αρμονία μεταξύ τους. Ο

Υιός δηλαδή είναι με τον Πατέρα και το Πνεύμα, το Πνεύμα με τον Πατέρα

Πνεῦμα ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ, καὶ Πατὴρ ἐν Υἱῷ καὶ Πνεύματι, μηδεμιᾶς

και τον Υιό και ο Πατέρας με τον Υιό και το Πνεύμα, χωρίς να συμβαίνει

γινομένης συναλοιφῆς ἢ συμφύρσεως ἢ συγχύσεως. Καὶ τὸ ἓν καὶ

καμιά συγχώνευση ή ανάμειξη ή σύγχυση. Ιδίωμα της θεότητος επίσης είναι η

ταὐτὸν τῆς κινήσεως· ἓν γὰρ ἔξαλμα καὶ μία κίνησις τῶν τριῶν

ενότητα και ταυτότητα της κινήσεως· γίνεται, δηλαδή, μία εξόρμηση και μία

ὑποστάσεων, ὅπερ ἐπὶ τῆς κτιστῆς φύσεως θεωρηθῆναι ἀδύνατον.  

κίνηση των τριών υποστάσεων, κάτι που δεν μπορεί να παρατηρηθεί στην

κτιστή φύση.

 

Καὶ ὅτι ἡ θεία ἔλλαμψις καὶ ἐνέργεια μία οὖσα καὶ ἁπλῆ καὶ ἀμερὴς

Και ακόμη, η θεία ακτινοβολία και ενέργεια είναι μία, απλή και αδιαίρετη·

καὶ ἀγαθοειδῶς ἐν τοῖς μεριστοῖς ποικιλλομένη καὶ τούτοις πᾶσι τὰ

προσφέρει πολλά αγαθά στα κτιστά που διαιρούνται· και, ενώ μοιράζει σ όλα

τῆς οἰκείας φύσεως συστατικὰ νέμουσα μένει ἁπλῆ, πληθυνομένη μὲν

τα συστατικά της φύσεώς τους, η ίδια παραμένει απλή· μοιράζει τον

ἐν τοῖς μεριστοῖς ἀμερίστως καὶ τὰ μεριστὰ πρὸς τὴν ἑαυτῆς

εαυτό της σε πολλά χωρίς να διαιρείται η ίδια· συγκεντρώνει και

ἁπλότητα συνάγουσα καὶ ἐπιστρέφουσα πάντα γὰρ αὐτῆς ἐφίεται

επαναφέρει τα διαιρεμένα στη δική της απλότητα διότι όλα τα όντα την

καὶ ἐν αὐτῇ ἔχει τὴν ὕπαρξιν· καὶ αὐτὴ τοῖς πᾶσι τὸ εἶναι καθὼς ἔχει

ποθούν και οφείλουν την ύπαρξή τους σ αυτήν· και αυτή μεταδίδει σε όλα

φύσεως μεταδίδωσι· καὶ αὐτή ἐστι τῶν ὄντων τὸ εἶναι καὶ τῶν

την ύπαρξη ανάλογα με τη φύση τους· έτσι η θεότητα αποτελεί την ύπαρξη

ζώντων ἡ ζωὴ καὶ τῶν λογικῶς ὄντων ὁ λόγος καὶ τῶν νοερῶς

για τα όντα, τη ζωή για τα ζωντανά, τη λογική για τα λογικά και το νου για

ὄντων ἡ νόησις, αὐτὴ ὑπὲρ νοῦν οὖσα καὶ ὑπὲρ λόγον καὶ ὑπὲρ ζωὴν

τα νοερά· η ίδια βέβαια είναι πέρα και πάνω από το νου, το λόγο, τη ζωή και

καὶ ὑπὲρ οὐσίαν. 

τη φύση.

 

῎Ετι δὲ καὶ τὸ διὰ πάντων διήκειν ἀμιγῶς, δι᾿ αὑτῆς δὲ οὐδέν. ῎Ετι καὶ

Ιδίωμά της ακόμη είναι ότι περνά μέσα απ όλα τα όντα, ενώ απ αυτήν δεν

τὸ ἁπλῇ γνώσει γινώσκειν τὰ πάντα καὶ πάντα τῷ θείῳ καὶ

περνά κανένα ον. Επίσης, ότι γνωρίζει τα πάντα με απλή γνώση· όλα τα

παντεποπτικῷ καὶ ἀΰλῳ αὐτῆς ὄμματι ἁπλῶς καθορᾶν, τά τε

βλέπει με απλό τρόπο, με το θείο, παντεποπτικό και άϋλο βλέμμα της· βλέπει

ἐνεστῶτα τά τε παρεληλυθότα καὶ τὰ μέλλοντα πρὶν γενέσεως

τα παρόντα, τα παρελθόντα και τα μέλλοντα προτού να συμβούν. Ιδίωμά της,

αὐτῶν· τὸ ἀναμάρτητον καὶ ἀφιέναι ἁμαρτίας καὶ σῴζειν· καὶ ὅτι

επίσης, είναι η αναμαρτησία, η συγχώρεση των αμαρτιών και η σωτηρία. Και

πάντα μέν, ὅσα θέλει, δύναται, οὐχ ὅσα δὲ δύναται, θέλει· δύναται

ακόμη, ότι μπορεί να πετύχει όλα όσα θέλει, αλλά δεν θέλει να κάνει όσα

γὰρ ἀπολέσαι τὸν κόσμον, οὐ θέλει δέ.

μπορεί· μπορεί, για παράδειγμα, να καταστρέψει τον κόσμο, αλλά δεν το θέλει.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 15. Περὶ αἰῶνος

Για τον αιώνα.

 

 

Αὐτὸς τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν, ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων, πρὸς

Αυτός, που υπάρχει πριν από το χρόνο, δημιούργησε τους αιώνες· προς

ὅν φησιν ὁ θεῖος Δαυίδ· "᾿Απὸ τοῦ αἰῶνος καί ἕως τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ".

αυτόν λέει ο προφήτης Δαβίδ: Πριν από τους αιώνες και έως το τέλος τους

Καὶ ὁ θεῖος ἀπόστολος· "Δι᾿ οὗ καὶ τοὺς αἰῶνας ἐποίησε".

εσύ υπάρχεις. Και ο θείος απόστολος λέει: Με Αυτόν δημιούργησε τους

αιώνες.

 

Χρὴ τοίνυν γινώσκειν, ὅτι τὸ τοῦ αἰῶνος ὄνομα πολύσημόν ἐστι·

Πρέπει, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι το όνομα του αιώνα είναι πολύσημο·

πλεῖστα γὰρ σημαίνει. Αἰὼν γὰρ λέγεται καὶ ἡ ἑκάστου τῶν

δηλαδή, έχει πολλές σημασίες. Αιώνας ονομάζεται η ζωή κάθε ανθρώπου·

ἀνθρώπων ζωή. Λέγεται πάλιν αἰὼν καὶ ὁ τῶν χιλίων ἐτῶν χρόνος.

επίσης, αιώνας λέγεται και ο χρόνος χιλίων ετών. Ακόμη αιώνα καλούμε

Πάλιν λέγεται αἰὼν ὅλος ὁ παρὼν βίος, καὶ αἰὼν ὁ μέλλων, ὁ μετὰ

όλο τον παρόντα βίο, αλλά και την αιώνια μέλλουσα ζωή, που είναι μετά

τὴν ἀνάστασιν, ὁ ἀτελεύτητος. Λέγεται πάλιν αἰὼν, οὐ χρόνος, οὐδὲ

την ανάσταση. Τέλος, αιώνας λέγεται όχι ο χρόνος, ούτε κάποιο διάστημα του

χρόνου τι μέρος ἡλίου φορᾷ καὶ δρόμῳ μετρούμενον, ἤγουν δι᾿

χρόνου που μετριέται με την κίνηση και την τροχιά του ήλιου, που

ἡμερῶν καὶ νυκτῶν συνιστάμενον, ἀλλὰ τὸ συμπαρεκτεινόμενον τοῖς

συνίσταται από ημερόνυχτα, αλλά η κίνηση και το διάστημα του χρόνου

ἀιδίοις οἷόν τι χρονικὸν κίνημα καὶ διάστημα. Ὅπερ γὰρ τοῖς ὑπὸ

που παρατείνεται μαζί με τα αιώνια. Ό,τι δηλαδή είναι ο χρόνος γι αυτά που

χρόνον ὁ χρόνος, τοῦτο τοῖς ἀιδίοις ἐστὶν αἰών.

εξαρτώνται από το χρόνο, αυτό είναι ο αιώνας για τα αιώνια.   

 

Λέγονται μὲν οὖν ἑπτὰ αἰῶνες τοῦ κόσμου τούτου, ἤγουν ἀπὸ τῆς

Αναφέρονται βέβαια επτά αιώνες αυτού του κόσμου, από τότε δηλαδή που

οὐρανοῦ καὶ γῆς κτίσεως μέχρι τῆς κοινῆς τῶν ἀνθρώπων

δημιουργήθηκε ο ουρανός και η γη μέχρι το κοινό τέλος και την κοινή

συντελείας τε καὶ ἀναστάσεως. ῎Εστι μὲν γὰρ συντέλεια μερικὴ ὁ

ανάσταση των ανθρώπων. Διότι υπάρχει και ατομικό τέλος, ο θάνατος του

ἑκάστου θάνατος· ἔστι δὲ καὶ κοινὴ καὶ παντελὴς συντέλεια, ὅτε

κάθε ανθρώπου· υπάρχει επίσης και κοινό και γενικό τέλος, όταν θα γίνει

μέλλει ἡ κοινὴ γίνεσθαι τῶν ἀνθρώπων ἀνάστασις. ῎Ογδοος δὲ αἰὼν

η κοινή ανάσταση όλων των ανθρώπων. Γι αυτό, όγδοος αιώνας είναι ο

ὁ μέλλων.  

μελλοντικός.

 

Πρὸ δὲ τῆς τοῦ κόσμου συστάσεως, ὅτε οὐδὲ ἥλιος ἦν διαιρῶν ἡμέραν

Πριν ακόμη από τη δημιουργία του κόσμου, όταν δεν υπήρχε ούτε ο ήλιος

ἀπὸ νυκτός, οὐκ ἦν αἰὼν μετρητός, ἀλλὰ τὸ συμπαρεκτεινόμενον

που χωρίζει την ημέρα από τη νύχτα, δεν υπήρχε αιώνας που να μπορεί να

τοῖς ἀιδίοις, οἷόν τι χρονικὸν κίνημα καὶ διάστημα· καὶ κατὰ μὲν

μετρηθεί, αλλά υπήρχε αυτό που παρατείνεται μαζί με τα αιώνια, σαν κάποια

κίνηση και διάστημα του χρόνου· και σύμφωνα μ αυτό

τοῦτο εἷς αἰών ἐστι, καθὸ καὶ λέγεται ὁ Θεὸς αἰώνιος, ἀλλὰ καὶ

υπάρχει ένας αιώνας· γι αυτό και ο Θεός λέγεται αιώνιος αλλά και

προαιώνιος. Καὶ αὐτὸν γὰρ τὸν αἰῶνα αὐτὸς ἐποίησε· μόνος γὰρ

προαιώνιος. Διότι ο ίδιος δημιούργησε και τον αιώνα. Επειδή ο Θεός είναι

ἄναρχος ὢν ὁ Θεὸς πάντων αὐτός ἐστι ποιητής, τῶν τε αἰώνων καὶ

ο μόνος άναρχος, είναι ο ίδιος δημιουργός όλων, και των αιώνων και όλων

πάντων τῶν ὄντων. Θεὸν δὲ εἰπὼν δῆλον, ὅτι τὸν Πατέρα λέγω καὶ

των όντων. Όταν λέω "Θεό", είναι φανερό ότι εννοώ τον Πατέρα και το

τὸν μονογενῆ αὐτοῦ Υἱόν, τὸν Κύριον ἡμῶν ᾿Ιησοῦν Χριστόν, καὶ τὸ

μονογενή του Υιό, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και το Πανάγιο Πνεύμα του,

Πνεῦμα αὐτοῦ τὸ Πανάγιον, τὸν ἕνα Θεὸν ἡμῶν.  

τον ένα Θεό μας.

 

Λέγονται δὲ αἰῶνες αἰώνων, καθότι καὶ οἱ τοῦ παρόντος κόσμου

Λέγονται επίσης "αιώνες αιώνων", επειδή οι επτά αιώνες του παρόντος

ἑπτὰ αἰῶνες πολλοὺς αἰῶνας, ἤγουν ζωὰς ἀνθρώπων περιέχουσι,

κόσμου περιλαμβάνουν πολλούς αιώνες, δηλαδή ζωές των ανθρώπων και

καὶ ὁ αἰὼν ὁ εἷς πάντων τῶν αἰώνων ἐστὶ περιεκτικός. Καὶ αἰὼν

επειδή ο ένας αιώνας είναι περιεκτικός όλων των αιώνων. Και ονομάζεται

αἰῶνος λέγεται ὁ νῦν καὶ ὁ μέλλων. Αἰώνιος δὲ ζωὴ καὶ αἰώνιος

"αιώνας αιώνα" ο τωρινός και ο μελλοντικός αιώνας. Η φράση πάλι "αιώνια

κόλασις τὸ ἀτελεύτητον τοῦ μέλλοντος αἰῶνος δηλοῖ. Οὐδὲ γὰρ

ζωή" και "αιώνια κόλαση" δείχνει το ατελείωτο του μελλοντικού αιώνα.

μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἡμέραις καὶ νυξὶν ὁ χρόνος ἀριθμηθήσεται· ἔσται

Διότι, μετά την ανάσταση, ο χρόνος δεν θα αριθμείται με ημέρες και νύχτες·

δὲ μᾶλλον μία ἡμέρα ἀνέσπερος, τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης τοῖς

θα είναι μάλλον μια ανέσπερη ημέρα, όπου ο ήλιος της δικαιοσύνης θα

δικαίοις φαιδρῶς ἐπιλάμποντος, τοῖς δὲ ἁμαρτωλοῖς νὺξ βαθεῖα

καταλάμπει ευχάριστα τους δίκαιους, ενώ βαθειά και απέραντη νύχτα θα

ἀπέραντος. Πῶς τοίνυν ὁ τῶν χιλίων ἐτῶν τῆς ὠριγενιαστικῆς

ισχύει για τους αμαρτωλούς. Πώς, λοιπόν, θα μετρηθεί το χρονικό διάστημα

ἀποκαταστάσεως ἀριθμηθήσεται χρόνος; Πάντων οὖν τῶν αἰώνων

των χιλίων ετών για την αποκατάσταση που είπε ο Ωριγένης; Επομένως, ένας

εἷς ποιητής ἐστιν, ὁ Θεὸς, ὁ καὶ τὰ σύμπαντα δημιουργήσας,

δημιουργός υπάρχει για τους αιώνες, ο Θεός, ο οποίος δημιούργησε και τα

ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων.   

σύμπαντα και υπάρχει προαιώνια.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 16. Περὶ δημιουργίας

Για τη Δημιουργία

 

 

᾿Επεὶ οὖν ὁ ἀγαθὸς καὶ ὑπεράγαθος Θεὸς οὐκ ἠρκέσθη τῇ ἑαυτοῦ

Επειδή, λοιπόν, ο αγαθός και υπεράγαθος Θεός δεν επαναπαύθηκε στη

θεωρίᾳ, ἀλλ᾿ ὑπερβολῇ ἀγαθότητος εὐδόκησε γενέσθαι τινὰ τὰ

θεωρία του εαυτού του, αλλά από υπερβολική αγαθότητα θέλησε να

εὐεργετηθησόμενα καὶ μεθέξοντα τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος, ἐκ τοῦ μὴ

δημιουργηθούν ορισμένα δημιουργήματα που θα ευεργετηθούν και θα

μετάσχουν στην αγαθότητα του· γι αυτό, παράγει και δημιουργεί

ὄντος εἰς τὸ εἶναι παράγει καὶ δημιουργεῖ τὰ σύμπαντα, ἀόρατά τε

εκ του μηδενός τα σύμπαντα, ορατά και αόρατα· δημιουργεί, επίσης,

καὶ ὁρατά, καὶ τὸν ἐξ ὁρατοῦ καὶ ἀοράτου συγκείμενον ἄνθρωπον.

και τον άνθρωπο που αποτελείται και από ορατή και από αόρατη φύση.

Κτίζει δὲ ἐννοῶν, καὶ τὸ ἐννόημα ἔργον ὑφίσταται Λόγῳ

Μόλις συλλαμβάνει την ιδέα, αυτόματα δημιουργεί· και η σκέψη του γίνεται

συμπληρούμενον καὶ Πνεύματι τελειούμενον.

πράξη, που την ολοκληρώνει ο Λόγος και την τελειοποιεί το Πνεύμα.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 17. Περὶ ἀγγέλων

Για τους αγγέλους.

 

 

Αὐτὸς τῶν ἀγγέλων ἐστὶ ποιητὴς καὶ Δημιουργὸς, ἐκ τοῦ μὴ ὄντος

Ο ίδιος είναι κτίστης και δημιουργός των αγγέλων, τους οποίους έφερε στην

εἰς τὸ εἶναι παραγαγὼν αὐτούς, κατ᾿ οἰκείαν εἰκόνα κτίσας αὐτοὺς

ύπαρξη από το μηδέν, και τους έκαμε σύμφωνα με τη δική του εικόνα να

φύσιν ἀσώματον, οἷόν τι πνεῦμα ἤ πῦρ ἄυλον, ὥς φησιν ὁ θεῖος

είναι ασώματη φύση, σαν κάποιος άνεμο ή άϋλη φωτιά, όπως το λέει ο θείος

Δαυίδ· "῾Ο ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς

Δαβίδ: Αυτός που κάνει τους αγγέλους ασώματα πνεύματα και τους

λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα", τὸ κοῦφον καὶ διάπυρον καὶ

λειτουργούς του σαν φλόγα φωτιάς· έτσι περιγράφει την ευκινησία, τη

θερμὸν καὶ τομώτατον καὶ ὀξὺ περὶ τὴν θείαν ἔφεσίν τε καὶ

φλογερότητα, τη θερμότητα, τη διεισδυτικότητα και την ταχύτητά τους στον

λειτουργίαν διαγράφων καὶ τὸ ἀνωφερὲς αὐτῶν καὶ πάσης ὑλικῆς

πόθο και τη διακονία του Θεού, καθώς και την προσήλωσή τους προς τα άνω

ἐννοίας ἀπηλλαγμένον. 

και την απομάκρυνση από κάθε υλική φροντίδα.

 

῎Αγγελος τοίνυν ἐστὶν οὐσία νοερά, ἀεικίνητος, αὐτεξούσιος,

Ο άγγελος, λοιπόν, είναι νοερή ουσία, αεικίνητη, αυτεξούσια, ασώματη, που

ἀσώματος, Θεῷ λειτουργοῦσα, κατὰ χάριν ἐν τῇ φύσει τὸ ἀθάνατον

διακονεί το Θεό και έλαβε κατά χάριν στη φύση της την αθανασία· τη μορφή

εἰληφυῖα, ἧς οὐσίας τὸ εἶδος καὶ τὸν ὅρον μόνος ὁ Κτίστης ἐπίσταται.

και την κατάσταση αυτής της υπάρξεως μόνον ο δημιουργός της γνωρίζει.

᾿Ασώματος δὲ λέγεται καὶ ἄυλος, ὅσον πρὸς ἡμᾶς· πᾶν γὰρ

Σε σχέση με μας είναι ασώματη και άϋλη· αλλά, κάθε τι που συγκρίνεται

συγκρινόμενον πρὸς Θεὸν τὸν μόνον ἀσύγκριτον παχύ τε καὶ ὑλικὸν

με τον μόνο ασύγκριτο Θεό είναι παχύ και υλικό· διότι, μόνο το θείο

εὑρίσκεται· μόνον γὰρ ὄντως ἄυλον τὸ θεῖόν ἐστι καὶ ἀσώματον.    

είναι όντως άϋλο και ασώματο.

 

῎Εστι τοίνυν φύσις λογικὴ νοερά τε καὶ αὐτεξούσιος, τρεπτὴ κατὰ

Ο άγγελος, λοιπόν, είναι φύση λογική, νοερή και αυτεξούσια, μεταβλητή στην

γνώμην, ἤτοι ἐθελότρεπτος· πᾶν γὰρ κτιστὸν καὶ τρεπτόν, μόνον δὲ

προαίρεση, δηλαδή στη θέληση· διότι κάθε κτιστό είναι και μεταβλητό, ενώ  

τὸ ἄκτιστον ἄτρεπτον. Καί πᾶν λογικὸν αὐτεξούσιον. ῾Ως μὲν οὖν

μόνο το άκτιστο είναι αμετάβλητο. Κάθε λογικό επίσης είναι και αυτεξούσιο.

λογικὴ καὶ νοερὰ αὐτεξούσιός ἐστιν· ὡς δὲ κτιστὴ τρεπτή, ἔχουσα

(Ο άγγελος), λοιπόν, σαν λογική και νοερή φύση είναι αυτεξούσιος· σαν

ἐξουσίαν καὶ μένειν καὶ προκόπτειν ἐν τῷ ἀγαθῷ καὶ ἐπὶ τὸ χεῖρον

κτιστή φύση είναι μεταβλητή, έχοντας τη δυνατότητα και να διατηρείται και

τρέπεσθαι.

να προοδεύει στο αγαθό αλλά και να πηγαίνει προς το χειρότερο.

 

᾿Ανεπίδεκτος μετανοίας, ὅτι καὶ ἀσώματος· ὁ γὰρ ἄνθρωπος διὰ τὴν

(Ο άγγελος) δεν έχει τη δυνατότητα να μετανοήσει, διότι είναι και ασώματος.

τοῦ σώματος ἀσθένειαν τῆς μετανοίας ἔτυχεν. ᾿Αθάνατος οὐ φύσει,

Αντίθετα ο άνθρωπος, εξαιτίας της αδυναμίας του σώματός του, μπορεί να

ἀλλὰ χάριτι· πᾶν γὰρ τὸ ἀρξάμενον καὶ τελευτᾷ κατὰ φύσιν. Μόνος

μετανοήσει. Είναι αθάνατος κατά χάριν και όχι από τη φύση του· διότι ό,τι

δὲ ὁ Θεὸς ἀεὶ ὤν, μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ τὸ ἀεί· οὐχ ὑπὸ χρόνον γάρ,

έχει αρχή έχει και τέλος, σύμφωνα με τους νόμους της φύσεως. Και μόνον ο

ἀλλ᾿ ὑπὲρ χρόνον ὁ τῶν χρόνων ποιητής.  

Θεός είναι αιώνιος και μάλιστα πέρα από τους αιώνες· διότι ο δημιουργός

του χρόνου δεν εξαρτάται από το χρόνο, αλλά τον υπερβαίνει.

 

Φῶτα δεύτερα νοερὰ ἐκ τοῦ πρώτου καὶ ἀνάρχου φωτὸς τὸν

(Οι άγγελοι) είναι δεύτερα νοερά φώτα, τα οποία δέχονται το φωτισμό από το

φωτισμὸν ἔχοντα, οὐ γλώσσης καὶ ἀκοῆς δεόμενα, ἀλλ᾿ ἄνευ λόγου

πρώτο και άναρχο φως· δεν έχουν γλώσσα και ακοή, αλλά μεταδίδουν

προφορικοῦ μεταδιδόντα ἀλλήλοις τὰ ἴδια νοήματα καὶ βουλήματα.  

μεταξύ τους τις σκέψεις και τις αποφάσεις τους χωρίς προφορικό λόγο.

 

Διὰ τοῦ Λόγου τοίνυν ἐκτίσθησαν πάντες οἱ ἄγγελοι καὶ ὑπὸ τοῦ

Ο Λόγος δημιούργησε όλους τους αγγέλους και το Άγιο Πνεύμα με τον

Ἁγίου Πνεύματος διὰ τοῦ ἁγιασμοῦ ἐτελειώθησαν, κατ᾿ ἀναλογίαν

αγιασμό του τους τελειοποίησε· μετέχουν στο φωτισμό και τη χάρη αναλογικά

τῆς ἀξίας καὶ τῆς τάξεως τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς χάριτος μετέχοντες.  

με την αξία και το τάγμα τους.

 

Περιγραπτοί εἰσιν· ὅτε γάρ εἰσιν ἐν τῷ οὐρανῷ, οὔκ εἰσιν ἐν τῇ γῇ,

Ο χώρος τους περιορίζει· διότι όταν είναι στον ουρανό, δεν βρίσκονται στη

καὶ εἰς τὴν γῆν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ ἀποστελλόμενοι οὐκ ἐναπομένουσιν ἐν

γη· κι όταν ο Θεός τους αποστέλλει στη γη, δεν παραμένουν στον ουρανό.

τῷ οὐρανῷ. Οὐ περιορίζονται δὲ ὑπὸ τειχῶν καὶ θυρῶν καὶ

Βέβαια, τα τείχη, οι πόρτες, οι κλειδαριές και τα λουκέτα δεν τους

κλείθρων καὶ σφραγίδων· ἀόριστοι γάρ εἰσιν. ᾿Αορίστους δὲ λέγω,

περιορίζουν· διότι είναι ακαθόριστοι. Και λέγοντας "ακαθόριστοι", εννοώ,

οὐ γάρ, καθό εἰσιν, ἐπιφαίνονται τοῖς ἀξίοις, οἷς ὁ Θεὸς φαίνεσθαι

ότι φανερώνονται στους αξίους, στους οποίους θέλει ο Θεός να εμφανισθούν,

αὐτοὺς θελήσει, ἀλλ᾿ ἐν μετασχηματισμῷ, καθὼς δύνανται οἱ

όχι όπως πραγματικά είναι, αλλά με άλλη μορφή, ανάλογα με τη δυνατότητα

ὁρῶντες ὁρᾶν. ᾿Αόριστον γάρ ἐστι φύσει καὶ κυρίως μόνον τὸ

που έχουν να τους δουν. Διότι, στην κυριολεξία, μόνο το άκτιστο είναι

ἄκτιστον· πᾶν γὰρ κτίσμα ὑπὸ τοῦ κτίσαντος αὐτὸ Θεοῦ ὁρίζεται.

ακαθόριστο· ενώ κάθε δημιούργημα έχει τα όριά του, όπως τα όρισε ο Θεός.   

 

῎Εξωθεν τῆς οὐσίας τὸν ἁγιασμὸν ἐκ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἔχοντες,

Έχουν τον αγιασμό από το Άγιο Πνεύμα, έξω από την ουσία τους·

διὰ τῆς θείας χάριτος προφητεύοντες, μὴ γάμου χρῄζοντες,

προφητεύουν με τη θεία χάρη και δεν έχουν ανάγκη από γάμο,

ἐπειδήπερ μή εἰσι θνητοί.  

επειδή δεν είναι θνητοί.

 

Νόες δὲ ὄντες ἐν νοητοῖς καὶ τόποις εἰσίν, οὐ σωματικῶς

Επειδή είναι πνευματικά όντα, ζουν σε τόπους πνευματικούς, χωρίς να

περιγραφόμενοι· οὐ γὰρ σωματικῶς κατὰ φύσιν σχηματίζονται, οὐδὲ

περιορίζονται όπως τα σώματα· διότι δεν παίρνουν το σχήμα του σώματος  

τριχῆ εἰσι διαστατοί, ἀλλὰ τῷ νοητῶς παρεῖναι καὶ ἐνεργεῖν, ἔνθα

σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους, ούτε έχουν τρεις διαστάσεις, αλλά  

ἂν προσταχθῶσι, καὶ μὴ δύνασθαι κατὰ ταὐτὸν ὧδε κἀκεῖσε εἶναι καὶ

παρουσιάζονται και ενεργούν πνευματικά, όπου διαταχθούν· δεν μπορούν

ἐνεργεῖν.  

βέβαια στο ίδιο χρονικό διάστημα να βρίσκονται και να ενεργούν εδώ κι εκεί.

 

Εἴτε ἴσοι κατ᾿ οὐσίαν εἴτε διαφέροντες ἀλλήλων, οὐκ ἴσμεν. Μόνος δὲ

Δεν γνωρίζουμε εάν οι άγγελοι είναι μεταξύ τους ίσοι στην ουσία ή

ὁ ποιήσας αὐτοὺς Θεὸς ἐπίσταται, ὁ καὶ τὰ πάντα εἰδώς.

διαφέρουν. Το γνωρίζει μόνον ο παντογνώστης Θεός, ο οποίος τους έπλασε.

Διαφέροντες δὲ ἀλλήλων τῷ φωτισμῷ καὶ τῇ στάσει, εἴτε πρὸς τὸν

Διαφέρουν, βέβαια, μεταξύ τους στο φωτισμό και τη θέση· δηλαδή, ή

φωτισμὸν τὴν στάσιν ἔχοντες ἢ πρὸς τὴν στάσιν τοῦ φωτισμοῦ

βρίσκονται σε θέση δεκτική φωτισμού ή μετέχουν στο φωτισμό ανάλογα με

μετέχοντες καὶ ἀλλήλους φωτίζοντες διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς τάξεως ἢ

τη θέση τους και φωτίζονται μεταξύ τους εξαιτίας της υπεροχής του τάγματος

φύσεως. Δῆλον δέ, ὡς οἱ ὑπερέχοντες τοῖς ὑποβεβηκόσι μεταδιδόασι

ή της φύσεως. Είναι φανερό ότι οι άγγελοι που υπερέχουν μεταδίδουν το

τοῦ τε φωτισμοῦ καὶ τῆς γνώσεως. 

φωτισμό και τη γνώση στους κατώτερους.

 

᾿Ισχυροὶ καὶ ἕτοιμοι πρὸς τὴν τοῦ θείου θελήματος ἐκπλήρωσιν καὶ

Είναι ικανοί και πρόθυμοι στην εκτέλεση του θελήματος του Θεού και, λόγω

πανταχοῦ εὐθέως εὑρισκόμενοι, ἔνθα ἂν ἡ θεία κελεύσῃ ἐπίνευσις,

της ταχύτητος της φύσεώς τους, βρίσκονται αμέσως παντού, όπου τους

τάχει φύσεως, καὶ φυλάττοντες τά μέρη τῆς γῆς, καὶ ἐθνῶν καὶ

δώσει εντολή ο Θεός. Φυλάγουν τα μέρη της γης, διοικούν έθνη και τόπους,

τόπων προϊστάμενοι, καθὼς ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ ἐτάχθησαν, καὶ

όπου ο Δημιουργός τους έταξε, και φροντίζουν για τα ανθρώπινα και μας

τὰ καθ᾿ ἡμᾶς οἰκονομοῦντες καὶ βοηθοῦντες ἡμῖν. Πάντως δὲ ὅτι

βοηθούν. Πάντως, είναι ανώτεροι από μας, σύμφωνα με το θέλημα και την

κατὰ τὸ θεῖον θέλημά τε καὶ πρόσταγμα ὑπὲρ ἡμᾶς ὄντες ἀεί τε περὶ

εντολή του Θεού, και βρίσκονται πάντοτε στην υπηρεσία του Θεού.

Θεὸν ὑπάρχοντες.  

 

Δυσκίνητοι πρὸς τὸ κακὸν ἀλλ᾿ οὐκ ἀκίνητοι, νῦν δὲ καὶ ἀκίνητοι,

Είναι δυσκίνητοι προς το κακό, όχι όμως ακίνητοι· τώρα όμως έχουν γίνει και

οὐ φύσει, ἀλλὰ χάριτι καὶ τῇ τοῦ μόνου ἀγαθοῦ προσεδρείᾳ.

ακίνητοι (στο κακό), όχι εξαιτίας της φύσεώς τους, αλλά κατά χάριν και με

την προσήλωσή τους στο μόνο αγαθό.

῾Ορῶντες Θεὸν κατὰ τὸ ἐφικτὸν αὐτοῖς καὶ ταύτην τροφὴν ἔχοντες.

Βλέπουν το Θεό όσο τους επιτρέπεται και έχουν τη θέα του σαν τροφή.

῾Υπὲρ ἡμᾶς ὄντες ὡς ἀσώματοι, καὶ παντὸς σωματικοῦ πάθους

Ως ασώματοι είναι ανώτεροι από μας· έχουν απαλλαγεί από κάθε πάθος του

ἀπηλλαγμένοι, οὐ μὴν ἀπαθεῖς· μόνον γὰρ τὸ θεῖον ἀπαθές ἐστι.

σώματος, αλλά δεν είναι απαθείς· διότι μόνον ο Θεός είναι απαθής.

Μετασχηματίζονται δέ, πρὸς ὅπερ ἂν ὁ Δεσπότης κελεύσῃ Θεός, καὶ

Αλλάζουν τη μορφή τους, σύμφωνα με την εντολή του Κυρίου και Θεού, και

οὕτω τοῖς ἀνθρώποις ἐπιφαίνονται καὶ τὰ θεῖα αὐτοῖς

έτσι φανερώνονται στους ανθρώπους και τους αποκαλύπτουν τα θεία

ἀποκαλύπτουσι μυστήρια.

μυστήρια.

 

᾿Εν οὐρανῷ διατρίβουσι καὶ ἓν ἔργον ἔχουσιν ὑμνεῖν τὸν Θεὸν καὶ

Ζουν στον ουρανό και έχουν ένα έργο, να υμνούν το Θεό και να διακονούν

λειτουργεῖν τῷ θείῳ αὐτοῦ θελήματι. Καθὼς δὲ ὁ ἁγιώτατος καὶ

το θείο του θέλημα. Έτσι το λέει και ο αγιώτατος, ιερώτατος και

ἱερώτατος καὶ θεολογικώτατός φησι Διονύσιος ὁ ᾿Αρεοπαγίτης·

θεολογικώτατος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης: Όλη η θεολογία, δηλαδή

"Πᾶσα ἡ θεολογία, ἤγουν ἡ θεία Γραφὴ, τὰς οὐρανίους οὐσίας ἐννέα

η Αγία Γραφή, έχει ξεχωρίσει τις ουράνιες δυνάμεις σε εννέα τάγματα·

κέκληκε"· ταύτας ὁ θεῖος ἱεροτελεστὴς εἰς τρεῖς ἀφορίζει τριαδικὰς

ο θείος διδάσκαλος τις κατατάσσει αυτές σε τρία τριαδικά συστήματα.

διακοσμήσεις. "Καὶ πρώτην μὲν εἶναί", φησι, "τὴν περὶ Θεὸν οὖσαν ἀεὶ

Πρώτη τριάδα, λέει, είναι αυτή που είναι πάντοτε γύρω από το Θεό και

καὶ προσεχῶς καὶ ἀμέσως ἡνῶσθαι παραδεδομένην, τὴν τῶν

είναι έτοιμη να ενωθεί μαζί του αμέσως, δηλαδή η τάξη των εξαπτέρυγων

ἑξαπτερύγων Σεραφὶμ καὶ τῶν πολυομμάτων Χερουβὶμ καὶ τῶν

Σεραφίμ, των πολυόμματων Χερουβίμ και των αγιώτατων Θρόνων·

ἁγιωτάτων  Θρόνων, δευτέραν δὲ τὴν τῶν Κυριοτήτων καὶ τῶν

δεύτερη τριάδα είναι των Κυριοτήτων, των Δυνάμεων και των Εξουσιών·

Δυνάμεων καὶ τῶν ᾿Εξουσιῶν, τρίτην δὲ καὶ τελευταίαν τὴν τῶν

και τρίτη και τελευταία τριάδα είναι των Αρχών, των Αρχαγγέλων και

᾿Αρχῶν καὶ ᾿Αρχαγγέλων καὶ ᾿Αγγέλων".  

των Αγγέλων.

 

Τινὲς μὲν οὖν φασιν, ὅτι πρὸ πάσης κτίσεως ἐγένοντο, ὡς ὁ Θεολόγος

Μερικοί λένε ότι δημιουργήθηκαν πριν απ όλη τη δημιουργία, όπως ο άγιος

λέγει Γρηγόριος· "Πρῶτον μέν ἐννοεῖ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις καὶ

Γρηγόριος ο Θεολόγος, που λέει: (Ο Θεός) πρώτα συλλαμβάνει στο νου τις

οὐρανίους, καὶ τὸ ἐννόημα ἔργον ἦν". Ἕτεροι δέ, ὅτι μετὰ τὸ γενέσθαι

ουράνιες δυνάμεις των αγγέλων, και η σκέψη του έγινε πράξη. Άλλοι λένε

τὸν πρῶτον οὐρανόν. ῞Οτι δὲ πρὸ τῆς τοῦ ἀνθρώπου πλάσεως,

ότι δημιουργήθηκαν μετά τη δημιουργία του πρώτου ουρανού. Όλοι βέβαια

πάντες ὁμολογοῦσιν. ᾿Εγὼ δὲ τῷ Θεολόγῳ Γρηγορίῳ συντίθεμαι·

συμφωνούν ότι έγιναν πριν την πλάση του ανθρώπου. Εγώ συμφωνώ με το

ἔπρεπε γὰρ πρῶτον τὴν νοερὰν οὐσίαν κτισθῆναι καὶ οὕτω τὴν

Θεολόγο Γρηγόριο. Διότι έπρεπε πρώτα να δημιουργηθούν οι νοερές ουσίες,

αἰσθητὴν καὶ τότε ἐξ ἀμφοτέρων τὸν ἄνθρωπον. 

έπειτα τα αισθητά, και στο τέλος και από τα δύο ο άνθρωπος.

 

῞Οσοι δέ φασι τοὺς ἀγγέλους δημιουργοὺς τῆς οἱασδήποτε οὐσίας,

Όσοι τέλος ισχυρίζονται ότι οι άγγελοι είναι οι δημιουργοί των διαφόρων

οὗτοι στόμα εἰσὶ τοῦ πατρὸς αὐτῶν, τοῦ Διαβόλου· κτίσμα γὰρ

υπάρξεων, αυτοί αποτελούν το στόμα του πατέρα τους, του Διαβόλου· διότι

ὄντες οὔκ εἰσι δημιουργοί. Πάντων δὲ ποιητὴς καὶ προνοητὴς καὶ

οι άγγελοι είναι κτίσματα και όχι δημιουργοί. Δημιουργός, προνοητής και

συνοχεὺς ὁ Θεός ἐστιν, ὁ μόνος ἄκτιστος, ὁ ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ

συντηρητής όλων είναι μόνον ο άκτιστος Θεός, ο οποίος υμνείται και

Ἅγίῳ Πνεύματι ὑμνούμενός τε καὶ δοξαζόμενος.

δοξάζεται στο πρόσωπο του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. Περὶ Διαβόλου καὶ δαιμόνων.

Για το Διάβολο και τους δαίμονες.

 

 

᾿Εκ τούτων τῶν ἀγγελικῶν δυνάμεων πρωτοστάτης τῆς περιγείου

Απ αυτές τις αγγελικές δυνάμεις αρχηγός της τάξεως γύρω και πάνω στη

τάξεως καὶ τῆς γῆς τὴν φυλακὴν ἐγχειρισθεὶς παρὰ Θεοῦ οὐ φύσει

γη, που ο Θεός του ανάθεσε τη φύλαξή της, (ήταν ο Διάβολος)· δεν ήταν

πονηρὸς γεγονώς, ἀλλ᾿ ἀγαθὸς ὢν καὶ ἐπ᾿ ἀγαθῷ γενόμενος καὶ μηδ᾿

πονηρός από τη φύση του, αλλά αγαθός και με προορισμό το αγαθό, χωρίς

ὅλως ἐν ἑαυτῷ παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ κακίας ἐσχηκὼς ἴχνος, μὴ

να έχει μέσα του κανένα ίχνος κακίας για το Δημιουργό. Επειδή όμως δεν

ἐνέγκας τόν τε φωτισμὸν τήν τε τιμήν, ἣν αὐτῷ ὁ Δημιουργὸς

δέχθηκε το φωτισμό και την τιμή που του δώρησε ο Δημιουργός, με τη

ἐδωρήσατο, αὐτεξουσίῳ προαιρέσει ἐτράπη ἐκ τοῦ κατὰ φύσιν εἰς τὸ

δική του ελεύθερη επιλογή ξέφυγε από τη φυσική κατάσταση στην παρά

παρὰ φύσιν καὶ ἐπήρθη κατὰ τοῦ πεποιηκότος αὐτὸν Θεοῦ, ἀντᾶραι

φύση. Υπερηφανεύθηκε απέναντι στο δημιουργό του Θεό και θέλησε να  

αὐτῷ βουληθεὶς, καὶ πρῶτος ἀποστὰς τοῦ ἀγαθοῦ ἐν τῷ κακῷ

επαναστατήσει εναντίον του· αφού πρώτα απομακρύνθηκε από το αγαθό,

ἐγένετο· οὐδὲν γὰρ ἕτερόν ἐστι τὸ κακὸν εἰ μὴ τοῦ ἀγαθοῦ στέρησις,

κατάληξε στο κακό. Διότι το κακό δεν είναι τίποτε άλλο παρά στέρηση του

ὥσπερ καὶ τὸ σκότος φωτός ἐστι στέρησις. Τὸ γὰρ ἀγαθὸν φῶς ἐστι

αγαθού· όπως και το σκοτάδι είναι έλλειψη του φωτός. Το αγαθό είναι

νοητόν· ὁμοίως καὶ τὸ κακὸν σκότος ἐστὶ νοητόν. Φῶς οὖν κτισθεὶς

πνευματικό φως· παρόμοια και το κακό είναι πνευματικό σκοτάδι. Παρόλο, 

ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ καὶ ἀγαθὸς γεγονώς καὶ γὰρ· "Εἶδεν ὁ Θεὸς

λοιπόν, που ο Δημιουργός τον έπλασε αγαθό σύμφωνα με το: Είδε ο Θεός

πάντα, ὅσα ἐποίησε, καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν" αὐτεξουσίῳ θελήματι

τα δημιουργήματα που έπλασε και ήταν όλα πολύ καλά εκείνος όμως, με

σκότος ἐγένετο. Συναπεσπάσθη δὲ καὶ ἠκολούθησεν αὐτῷ καὶ

την ελεύθερη θέλησή του, έγινε σκοτεινός. Και άπειρο πλήθος αγγέλων, που

συνέπεσε πλῆθος ἄπειρον τῶν ὑπ᾿ αὐτῷ τεταγμένων ἀγγέλων.

είχε στις διαταγές του, επαναστάτησε μαζί του και τον ακολούθησε στην

Τῆς αὐτῆς τοιγαροῦν φύσεως τοῖς ἀγγέλοις ὑπάρχοντες, κακοὶ

πτώση του. Και παρότι έχουν την ίδια φύση με τους αγγέλους, έχουν γίνει

γεγόνασι, τὴν προαίρεσιν ἑκουσίως ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ πρὸς τὸ κακὸν

κακοί, επειδή έστρεψαν με τη θέλησή τους την προτίμηση από το αγαθό προς

ἐκκλίναντες.  

το κακό.

 

Οὐκ ἔχουσι τοίνυν ἐξουσίαν κατά τινος οὐδὲ ἰσχὺν, εἰ μὴ ἐκ Θεοῦ

Δεν έχουν βέβαια ούτε εξουσία ούτε δύναμη εναντίον κάποιου, παρά μόνον

οἰκονομικῶς συγχωρούμενοι, ὡς ἐπὶ τοῦ ᾿Ιώβ, καθάπερ ἐπὶ τῶν

όταν τους επιτρέψει ο Θεός σύμφωνα με το σχέδιο της οικονομίας του, όπως

χοίρων ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ γέγραπται. Παραχωρήσεως δὲ Θεοῦ

στην περίπτωση του Ιώβ και όπως έχει γραφεί στο Ευαγγέλιο για τους

γινομένης καὶ ἰσχύουσι καὶ μεταβάλλονται καὶ μετασχηματίζονται,

χοίρους. Όταν όμως το επιτρέψει ο Θεός, και δύναμη έχουν και αλλάζουν και

εἰς οἷον θέλουσι σχῆμα κατὰ φαντασίαν.

μεταμορφώνονται φανταστικά σε όποια μορφή θέλουν.   

 

Καὶ τὰ μὲν μέλλοντα οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ οὐδὲ οἱ δαίμονες

Το μέλλον δεν το γνωρίζουν ούτε οι άγγελοι του Θεού ούτε οι δαίμονες·

οἴδασιν, ὅμως προλέγουσιν· οἱ μὲν ἄγγελοι τοῦ Θεοῦ αὐτοῖς

κάνουν όμως προβλέψεις. Οι άγγελοι προβλέπουν, επειδή τους τα

ἀποκαλύπτοντος καὶ προλέγειν κελεύοντος· ὅθεν, ὅσα λέγουσι,

αποκαλύπτει ο Θεός και προστάζει να τα προλέγουν. Γι αυτό, όσα λένε,

γίνονται. Προλέγουσι δὲ καὶ οἱ δαίμονες, ποτὲ μὲν τὰ μακρὰν

εκπληρώνονται. Και οι δαίμονες όμως προλέγουν, άλλοτε επειδή βλέπουν

γινόμενα βλέποντες, ποτὲ δὲ στοχαζόμενοι· ὅθεν καὶ τὰ πολλὰ

αυτά που γίνονται στο μακρινό μέλλον και άλλοτε επειδή τα φαντάζονται· γι

ψεύδονται· οἷς οὐ δεῖ πιστεύειν, κἂν ἀληθεύωσι πολλάκις, οἵῳ τρόπῳ

αυτό και λένε πολλά ψέμματα. Κανείς δεν πρέπει να τους πιστεύει, ακόμη κι

εἰρήκαμεν. Οἴδασι δὲ καὶ τὰς Γραφάς. 

αν λένε την αλήθεια ορισμένες φορές, με τον τρόπο που έχουμε πει. Διότι

γνωρίζουν καλά και τις Γραφές.

 

Πᾶσα οὖν κακία ἐξ αὐτῶν ἐπενοήθη καὶ τὰ ἀκάθαρτα πάθη. Καὶ

Κάθε κακία και τα ακάθαρτα πάθη είναι δική τους εφεύρεση. Τους

προσβάλλειν μὲν τῷ ἀνθρώπῳ συνεχωρήθησαν, βιάζεσθαι δέ τινα

επιτρέπεται βέβαια να πειράζουν τον άνθρωπο, χωρίς όμως να έχουν το

οὐκ ἰσχύουσιν· ἐν ἡμῖν γάρ ἐστι δέξασθαι τὴν προσβολὴν ἢ μὴ

δικαίωμα να τον εκβιάζουν· από μας εξαρτάται να συγκατατεθούμε στην

δέξασθαι. Διὸ τῷ Διαβόλῳ καὶ τοῖς δαίμοσιν αὐτοῦ ἡτοίμασται τὸ

προσβολή ή όχι. Γι αυτό και έχει ετοιμασθεί η ακοίμητη φωτιά και η αιώνια

πῦρ τὸ ἄσβεστον, ἡ κόλασις ἡ αἰώνιος, καὶ τοῖς ἑπομένοις αὐτῷ.  

κόλαση για το Διάβολο και τους δαίμονές του, που τον ακολουθούν.

 

Χρὴ δὲ γινώσκειν, ὅτι, ὅπερ ἐστὶ τοῖς ἀνθρώποις ὁ θάνατος, τοῦτο

Πρέπει να γνωρίζουμε επίσης ότι αυτό που είναι ο θάνατος για τους

τοῖς ἀγγέλοις ἡ ἔκπτωσις. Μετὰ γὰρ τὴν ἔκπτωσιν οὐκ ἔστιν αὐτοῖς

ανθρώπους, είναι η πτώση για τους αγγέλους. Διότι μετά την πτώση δεν

μετάνοια, ὥσπερ οὐδὲ τοῖς ἀνθρώποις μετὰ τὸν θάνατον.

υπάρχει γι αυτούς μετάνοια, όπως και για τους ανθρώπους μετά το θάνατό

τους.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 19. Περὶ κτίσεως ὁρατῆς

Για τα ορατά δημιουργήματα

 

 

Αὐτὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν ὁ ἐν Τριάδι καὶ ἐν μονάδι δοξολογούμενος,

Ο ίδιος ο Θεός μας, που τον δοξολογούμε ως Τριάδα και Μονάδα, έφτιαξε

"ἐποίησε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς" ἐκ τοῦ μὴ

τον ουρανό, τη γη και όλα όσα βρίσκονται σ αυτά· έφτιαξε το σύμπαν από

ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγαγὼν τὰ σύμπαντα· τὰ μὲν οὐκ ἐκ

το μηδέν. Άλλα τα έφτιαξε από ύλη που δεν προϋπήρχε, όπως τον ουρανό,

προϋποκειμένης ὕλης, οἷον οὐρανόν, γῆν, ἀέρα, πῦρ, ὕδωρ, τὰ δὲ ἐκ

τη γη, τον αέρα, τη φωτιά, το νερό. Άλλα πάλι τα δημιούργησε από ύλη που

τούτων τῶν ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγονότων, οἷον ζῷα, φυτά, σπέρματα·

ήδη είχε δημιουργήσει, για παράδειγμα τα ζώα, τα φυτά και τα σπέρματα.

ταῦτα γὰρ ἐκ γῆς καὶ ὕδατος, ἀέρος τε καὶ πυρὸς τῷ τοῦ

Διότι αυτά έχουν δημιουργηθεί με πρόσταγμα του Δημιουργού από χώμα και

Δημιουργοῦ προστάγματι γεγόνασιν.

νερό, από αέρα και φωτιά.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 20. Περὶ οὐρανοῦ

Για τον ουρανό

 

 

Οὐρανός ἐστι περιοχὴ ὁρατῶν τε καὶ ἀοράτων κτισμάτων· ἐντὸς

Ο ουρανός είναι ο τόπος των ορατών και αοράτων δημιουργημάτων· διότι

γὰρ αὐτοῦ αἵ τε νοεραὶ τῶν ἀγγέλων δυνάμεις καὶ πάντα τὰ

μέσα σ αυτόν περιλαμβάνονται και περικλείονται οι νοερές αγγελικές

αἰσθητὰ περικλείονται καὶ περιορίζονται. Μόνον δὲ τὸ θεῖον

δυνάμεις και όλα τα αισθητά. Μόνο το θείο είναι απεριόριστο· το θείο

ἀπερίγραπτόν ἐστι, πάντα πληροῦν καὶ πάντα περιέχον καὶ πάντα

γεμίζει, περιλαμβάνει και τα περικλείει όλα, επειδή είναι πέρα απ όλα

περιορίζον, ὡς ὑπὲρ πάντα ὂν καὶ πάντα δημιουργῆσαν. 

και τα δημιούργησε όλα.

 

᾿Επεὶ τοίνυν οὐρανόν φησιν ἡ Γραφὴ καὶ "οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ" καὶ

Επειδή, λοιπόν, η Αγία Γραφή ομιλεί για ουρανό και "ουρανό του ουρανού"

"οὐρανοὺς οὐρανῶν" καὶ "ἕως τρίτου οὐρανοῦ" ὁ μακάριος Παῦλος

και "ουρανούς των ουρανών" και ο μακάριος Παύλος λέει ότι ανέβηκε "έως

ἡρπάχθαι φησί, λέγομεν, ὅτι ἐν τῇ τοῦ παντὸς κοσμογενείᾳ οὐρανοῦ

τον τρίτο ουρανό", λέμε ότι στη δημιουργία του σύμπαντος έχουμε την

ποίησιν παρελάβομεν, ὃν οἱ τῶν ἔξω σοφοὶ ἄναστρον σφαῖράν φασι,

παράδοση για τη δημιουργία του ουρανού· οι σοφοί του κόσμου ονομάζουν

τὰ  Μωσέως σφετερισάμενοι δόγματα. ῎Ετι δὲ καὶ τὸ στερέωμα

τον ουρανό άναστρη σφαίρα, αφού οικειοποιήθηκαν τη διδασκαλία του

ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς οὐρανόν, ὃν ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος γενέσθαι

Μωϋσή. Ακόμη ο Θεός και το στερέωμα το ονόμασε ουρανό· έδωσε μάλιστα

προσέταξεν, τάξας αὐτὸν διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ

την εντολή να σχηματισθεί στο μέσον του νερού και να χωρίζει το νερό που

ἐπάνω τοῦ στερεώματος καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ὑποκάτω

υπάρχει πάνω από το στερέωμα από το νερό που είναι κάτω από το

τοῦ στερεώματος. Τούτου τὴν φύσιν ὁ θεῖος Βασίλειος λεπτήν φησιν,

στέρεωμα. Ο Μέγας Βασίλειος, που έχει εντρυφήσει στην Αγία Γραφή, λέει

ὡσεὶ καπνὸν, ἐκ τῆς θείας μεμυημένος Γραφῆς. ῞Ετεροι δὲ ὑδατώδη,

ότι η φύση του είναι λεπτή σαν καπνός. Άλλοι πάλι λένε ότι είναι υδάτινη,

ὡς ἐν μέσῳ τῶν ὑδάτων γενόμενον· ἄλλοι ἐκ τῶν τεσσάρων

επειδή βρίσκεται στο μέσον του νερού. Άλλοι τέλος λένε ότι αποτελείται η

στοιχείων, ἄλλοι πέμπτον σῶμα καὶ ἕτερον παρὰ τὰ τέσσαρα.  

φύση του από τέσσερα στοιχεία και άλλοι ότι είναι πέμπτο σώμα, διαφορετικό

από τα τέσσερα.

 

Τινὲς μὲν οὖν ἐδόξασαν ἐν κύκλῳ τὸ πᾶν περιέχειν τὸν οὐρανὸν,

Οριμένοι βέβαια νόμισαν ότι ο ουρανός περικλείει τα πάντα κυκλικά, ότι

σφαιροειδῆ τε ὑπάρχειν καὶ πανταχόθεν τὸ ἀνώτατον μέρος αὐτὸν

είναι σφαιρικός και ότι από παντού αυτός είναι το πιο ψηλό σημείο, ενώ το

εἶναι, τὸ δὲ μεσώτατον τοῦ περιεχομένου ὑπ᾿ αὐτοῦ τόπου εἶναι

κατώτερο μέρος του είναι το πιο κεντρικό σημείο του τόπου που περικλείει·

κατώτερον μέρος, καὶ τὰ μὲν κοῦφα καὶ ἐλαφρὰ τῶν σωμάτων τὴν

θεώρησαν επίσης ότι τα πιο αβαρή και ελαφρά σώματα έχουν λάβει από το

ἄνω τάξιν λαχεῖν παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ, τὰ δὲ βαρέα καὶ κατωφερῆ

Δημιουργό τις ψηλές θέσεις, ενώ τα βαριά και με ροπή προς τα κάτω σώματα

τὴν κατωτέραν χώραν, ἥτις ἐστὶν ἡ μέση. ῎Εστι μὲν οὖν κουφότερον

κατέχουν τις χαμηλότερες θέσεις, που είναι στο κέντρο. Η φωτιά ασφαλώς

καὶ ἀνωφερέστερον στοιχεῖον τὸ πῦρ, ὅπερ δὴ μετὰ τὸν οὐρανὸν

είναι το πιο ελαφρύ και ανυψωτικό στοιχείο, τό οποίο, λένε, έχει πάρει θέση

εὐθέως τετάχθαι φασί· τοῦτον δὲ λέγουσιν τὸν αἰθέρα, μεθ᾿ ὃν

αμέσως μετά τον ουρανό· και το ονομάζουν αυτό αιθέρα, μετά τον οποίο

κατώτερον τὸν ἀέρα. Τὴν δὲ γῆν καὶ τὸ ὕδωρ ὡς βαρύτερα καὶ

κατώτερος είναι ο αέρας. Η γη όμως και το νερό, σαν βαρύτερα και με ροπή

κατωφερέστερα, ἐν τῷ μεσωτάτῳ κρέμασθαι· ὡς εἶναι ἐξ ἐναντίας

προς τα κάτω, λένε ότι βρίσκονται στο μέσον· έτσι συμβαίνει να είναι

κάτω μὲν τὴν γῆν καὶ τὸ ὕδωρ τὸ δὲ ὕδωρ κουφότερον τῆς γῆς,

αντιμέτωπα στο κάτω μέρος η γη και το νερό και το νερό είναι πιο ελαφρύ

ὅθεν καὶ εὐκινητότερον αὐτῆς ὑπάρχει, ἄνωθεν δὲ πανταχόθεν ὡς

από τη γη, γι αυτό είναι και πιο ευκίνητο απ αυτήν και από πάνω κυκλικά

περιβόλαιον κύκλῳ τὸν ἀέρα καὶ περὶ τὸν ἀέρα πανταχόθεν τὸν

από παντού ο αέρας σαν μανδύας και γύρω από τον αέρα από παντού ο

αἰθέρα, ἔξωθεν δὲ πάντων κύκλῳ τὸν οὐρανόν.  

αιθέρας, ενώ έξω απ όλα κυκλικά βρίσκεται ο ουρανός.

 

Κυκλικῶς δέ φασι κινεῖσθαι τὸν οὐρανὸν καὶ συσφίγγειν τὰ ἐντὸς καὶ

Λένε, επίσης, ότι ο ουρανός κινείται κυκλικά και συσφίγγει τα σώματα που

οὕτω μένειν πάγια καὶ ἀδιάπτωτα. 

είναι μέσα· γι αυτό μένουν σταθερά και αδιάπτωτα.

 

῾Επτὰ δὲ ζώνας φασὶ τοῦ οὐρανοῦ, μίαν τῆς ἑτέρας ὑψηλοτέραν.

Λένε ακόμη ότι υπάρχουν επτά ζώνες του ουρανού, η μία πιο ψηλά από την

Λέγουσι δὲ αὐτὸν λεπτοτάτης φύσεως, ὡσεὶ καπνὸν, καὶ καθ᾿

άλλη. Και λένε, επίσης, ότι ο ουρανός έχει πολύ λεπτή σύσταση, σαν καπνός,

ἑκάστην ζώνην εἶναι ἕνα τῶν πλανητῶν· ἑπτὰ γὰρ πλανήτας εἶναι

και στη κάθε ζώνη του είναι κι ένας πλανήτης· διότι είπαν ότι υπάρχουν επτά

ἔφησαν, ῞Ηλιον,  Σελήνην, Δία, ῾Ερμῆν, ῎Αρεα, ᾿Αφροδίτην καὶ

πλανήτες: ο Ήλιος, η Σελήνη, ο Δίας, ο Ερμής, ο Άρης, η Αφροδίτη και ο

Κρόνον. ᾿Αφροδίτην δέ φασι τὸν ποτὲ μὲν ῾Εωσφόρον, ποτὲ δὲ

Κρόνος. Και ονομάζουν Αφροδίτη αυτόν που γίνεται άλλοτε Εωσφόρος και

῞Εσπερον γινόμενον. Πλανήτας δὲ τούτους ἐκάλεσαν, ὅτιπερ

άλλοτε Έσπερος. Τους ονόμασαν πλανήτες, διότι έχουν την αντίθετη

ἐναντίως τοῦ οὐρανοῦ ποιοῦνται τὴν κίνησιν· τοῦ γὰρ οὐρανοῦ καὶ

κίνηση μ αυτήν του ουρανού· διότι, ενώ ο ουρανός και τα υπόλοιπα άστρα

τῶν λοιπῶν ἀστέρων ἐξ ἀνατολῆς ἐπὶ δυσμὰς κινουμένων, οὗτοι

κινούνται από την ανατολή προς τη δύση, μόνον αυτοί έχουν την κίνηση

μόνοι ἀπὸ δυσμῶν ἐπὶ ἀνατολὰς τὴν κίνησιν ἔχουσι. Καὶ τοῦτο

από τη δύση στην ανατολή. Και αυτό θα το αντιληφθούμε από τη σελήνη,

γνωσόμεθα ἐκ τῆς σελήνης μικρὸν καθ᾿ ἑσπέραν ἀναποδιζούσης. 

η οποία οπισθοδρομεί λίγο κάθε βράδυ.

 

῞Οσοι τοίνυν ἔφησαν σφαιροειδῆ τὸν οὐρανόν, ἴσως λέγουσιν

Όσοι, λοιπόν, είπαν ότι ο ουρανός είναι σφαιρικός, υποστηρίζουν πιθανόν ότι

ἀφίστασθαι αὐτὸν καὶ ἀπέχειν τῆς γῆς, ἄνωθέν τε καὶ ἐκ πλαγίων

είναι μακριά και απέχει από τη γη, και από πάνω και από τα πλάγια και από

καὶ κάτωθεν. Κάτωθεν δὲ καὶ ἐκ πλαγίων φημί, ὅσον πρὸς τὴν

κάτω. Λέγοντας από κάτω και από τα πλάγια εννοώ τόσο, όσο απέχει από τις

ἡμετέραν αἴσθησιν, ἐπεὶ κατὰ τὸν τῆς ἀκολουθίας λόγον πανταχόθεν

αισθήσεις μας, επειδή, σύμφωνα με τη λογική, ο ουρανός κατέχει από παντού

τὸν ἄνω τόπον ὁ οὐρανὸς ἐπέχει καὶ ἡ γῆ τὸν κάτω. Καί φασι τὸν

τον πάνω τόπο, ενώ η γη τον κάτω. Ακόμη λένε ότι ο ουρανός κυκλώνει

οὐρανὸν σφαιροειδῶς κυκλοῦν τὴν γῆν καὶ συμπεριφέρειν τῇ ὀξυτάτῃ

σφαιρικά τη γη και περιστρέφει μαζί του με την ταχύτατη κίνησή του

κινήσει αὐτοῦ ἥλιόν τε καὶ σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας, καὶ ὑπὲρ μὲν

τον ήλιο, τη σελήνη και τα άστρα· επίσης, όταν ο ήλιος είναι πάνω από τη

γῆν ὄντος τοῦ ἡλίου ἡμέραν γίνεσθαι ἐνταῦθα, ὑπὸ δὲ τὴν γῆν

γη, εδώ γίνεται ημέρα, ενώ, όταν είναι κάτω από τη γη, γίνεται νύχτα. Όταν

νύκτα. Ὑπὸ δὲ γῆν κατιόντος ἡλίου ἐνταῦθα μὲν νύκτα, ἐκεῖσε δὲ

πάλι ο ήλιος βρίσκεται κάτω από τη γη, εδώ γίνεται νύχτα, ενώ εκεί ημέρα.

ἡμέραν. 

 

῞Ετεροι δὲ ἡμισφαίριον τὸν οὐρανὸν ἐφαντάσθησαν ἐκ τοῦ τὸν

Άλλοι πάλι φαντάσθηκαν ότι ο ουρανός είναι ημισφαίριο, σύμφωνα με τα

θεηγόρον Δαυὶδ λέγειν· "῾Ο ἐκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέρριν", ὅπερ

λόγια του προφήτη Δαβίδ: Ο (Θεός) απλώνει τον ουρανό σαν δέρμα, και

δηλοῖ τὴν σκηνήν. Καὶ τὸν μακάριον ῾Ησαΐαν· "῾Ο στήσας τὸν

που δηλώνουν τη σκηνή. Σύμφωνα, επίσης, με τον Ησαΐα: Ο Θεός έφτιαξε

οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν". Καὶ ὅτι δύνων ὅ τε ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ

τον ουρανό σαν καμάρα. Και όταν δύει ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα

τὰ ἄστρα κυκλοῖ τὴν γῆν ἀπὸ δύσεως ἐπὶ βορρᾶν καὶ οὕτω πάλιν

διαγράφουν κύκλο γύρω από τη γη, από τη δύση έως το βορά, κι έτσι

ἐπὶ τὴν ἀνατολὴν ἀφικνεῖται. ῞Ομως, εἴτε οὕτως, εἴτε ἐκείνως,

επανέρχεται στην ανατολή. Αλλά, είτε έτσι, είτε διαφορετικά, όλα έχουν γίνει

ἅπαντα τῷ θείῳ προστάγματι γέγονέ τε καὶ ἥδρασται καὶ τὸ θεῖον

και στερεωθεί με την προσταγή του Θεού, και έχουν ως αμετακίνητο θεμέλιο

θέλημά τε καὶ βούλημα θεμέλιον ἀσάλευτον κέκτηται. "Αὐτὸς γὰρ

το θείο θέλημα και τη θεία απόφαση. Διότι, Αυτός είπε και έγιναν· Αυτός

εἶπε, καὶ ἐγενήθησαν· αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐκτίσθησαν. ῎Εστησεν

έδωσε εντολή και δημιουργήθηκαν. Τα δημιούργησε για να μένουν αιώνια·

αὐτὰ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· πρόσταγμα ἔθετο,

έδωσε εντολή που δεν θα μείνει ενενέργητη.

καὶ οὐ παρελεύσεται". 

 

῎Εστι μὲν οὖν οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ ὁ πρῶτος οὐρανός, ἐπάνω

Υπάρχει, λοιπόν, ο ουρανός του ουρανού, ο πρώτος ουρανός, που είναι

ὑπάρχων τοῦ στερεώματος. ᾿Ιδοὺ δύο οὐρανοί· "καὶ τὸ στερέωμα

πάνω από το στερέωμα. Να, δύο ουρανοί: διότι και το στερέωμα ο Θεός

γὰρ ἐκάλεσεν ὁ Θεὸς οὐρανόν". Σύνηθες δὲ τῇ θείᾳ Γραφῇ καὶ τὸν

το ονόμασε ουρανό. Αποτελεί συνήθεια για την Αγία Γραφή και τον αέρα

ἀέρα οὐρανὸν καλεῖν διὰ τὸ ὁρᾶσθαι ἄνω. "Εὐλογεῖτε" γάρ, φησί,

να τον ονομάζει ουρανό, διότι τον βλέπουμε πάνω. Καθώς λέει: Δοξολογείτε

"πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ", τοῦ ἀέρος λέγω. ῾Ο ἀὴρ γὰρ τῶν

(το Θεό) όλα τα πτηνά του ουρανού, και εννοεί τον αέρα. Διότι ο αέρας

πετεινῶν ἐστι πορεία, καὶ οὐχ ὁ οὐρανός. ᾿Ιδοὺ τρεῖς οὐρανοί, οὓς ὁ

είναι ο τόπος των πτηνών και όχι ο ουρανός. Να, που έχουμε τρεις ουρανούς,

θεῖος ἔφη ἀπόστολος. Εἰ δὲ καὶ τὰς ἑπτὰ ζώνας ἑπτὰ οὐρανοὺς

όπως λέει ο θείος απόστολος. Κι αν θελήσεις πάλι να θεωρήσεις και τις επτά

ἐκλαβεῖν θελήσειας, οὐδὲν τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας λυμαίνεται.

ζώνες σαν τους επτά ουρανούς, καθόλου δεν θα ξεφύγεις από την αλήθεια.

Σύνηθες δὲ καὶ τῇ ῾Εβραΐδι φωνῇ τὸν οὐρανὸν πληθυντικῶς καλεῖν

Είναι μάλιστα συνήθεια της εβραϊκής γλώσσας να ονομάζει τον ουρανό στον

οὐρανούς. Οὐρανὸν οὖν οὐρανοῦ βουλομένη εἰπεῖν, οὐρανοὺς

πληθυντικό ως ουρανούς. Αντί να πει ουρανό του ουρανού, είπε ουρανούς

οὐρανῶν ἔφησεν, ὅπερ δηλοῖ οὐρανὸν οὐρανοῦ τὸν ἐπάνω τοῦ

των ουρανών, πράγμα που σημαίνει ουρανό του ουρανού, ο οποίος είναι

στερεώματος, καὶ τὰ ὕδατα δὲ τὰ ἐπάνω τῶν οὐρανῶν ἢ τοῦ ἀέρος

πάνω από το στερέωμα· δηλώνει όμως και τα νερά που είναι πάνω από τους

καὶ τοῦ στερεώματος ἢ τῶν ἑπτὰ ζωνῶν τοῦ στερεώματος ἢ τοῦ

ουρανούς, ή πάνω από τον αέρα και από το στερέωμα, ή πάνω από τις επτά

στερεώματος τῇ συνηθείᾳ τῆς ῾Εβραΐδος πληθυντικῶς οὐρανῶν

ζώνες του στερεώματος, ή πάνω από το στερέωμα, το οποίο σύμφωνα με τη

ὀνομαζομένου.  

συνήθεια της εβραϊκής γλώσσας λέγεται στον πληθυντικό αριθμό "ουρανοί".

 

 

Πάντα μὲν οὖν τὰ κατὰ γένεσιν ὑπόκειται φθορᾷ κατὰ τὴν τῆς

Όλα, λοιπόν, όσα δημιουργούνται, φθείρονται σύμφωνα με την τάξη της

φύσεως ἀκολουθίαν, καὶ οἱ οὐρανοί, χάριτι δὲ Θεοῦ συνέχονταί τε

φύσεως· και οι ουρανοί, επομένως, συγκρατούνται και διατηρούνται με τη

καὶ συντηροῦνται. Μόνον δὲ τὸ θεῖον ἄναρχόν τε φύσει καὶ

χάρη του Θεού. Μόνον ο Θεός είναι από τη φύση του χωρίς αρχή και τέλος.

ἀτελεύτητον. Διὸ καὶ εἴρηται· "Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις"·

Γι αυτό και λέει η Αγία Γραφή: Αυτοί θα χαθούν, εσύ όμως θα παραμένεις.

ὅμως οὐκ εἰς τὸ παντελὲς ἀφανισθήσονται οἱ οὐρανοί·

Δεν θα εξαφανισθούν όμως τελείως οι ουρανοί· διότι οι ουρανοί θα

"παλαιωθήσονται μὲν γὰρ καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον εἱλιγήσονται καὶ

παλιώσουν, θα τυλιχθούν σαν ρούχο και θ αλλάξουν, και τότε

ἀλλαγήσονται" καὶ "ἔσται οὐρανὸς καινὸς καὶ γῆ καινή".  

θα σχηματισθεί καινούριος ουρανός και καινούρια γη

 

Πολλῷ δὲ τῷ μέτρῳ ὁ οὐρανὸς μείζων ὑπάρχει τῆς γῆς. Τὴν μέντοι

Στην έκταση ο ουρανός είναι πολύ μεγαλύτερος από τη γη. Δεν πρέπει όμως

οὐσίαν τοῦ οὐρανοῦ οὐ δεῖ ζητεῖν, ἄγνωστον ἡμῖν οὖσαν.  

ν αναζητάμε την ουσία του ουρανού, διότι μας είναι άγνωστη.

 

Μηδεὶς δὲ ἐψυχωμένους τοὺς οὐρανοὺς ἢ τοὺς φωστῆρας

Και κανείς να μην θεωρεί ότι οι ουρανοί και τ αστέρια έχουν ψυχή·

ὑπολαμβανέτω· ἄψυχοι γάρ εἰσι καὶ ἀναίσθητοι. ῞Ωστε εἰ καί φησιν

διότι είναι άψυχα και χωρίς αισθήσεις. Επομένως, αν και λέει η Αγία Γραφή,


 

 
||
 
4η σελίδα
 

Για να επικοινωνήσετε μαζί μας, κάντε αριστερό κλικ με το ποντίκι σας εδώ.

 

Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας

 

Επιστροφή στο κεντρικό μενού.