Ὀρθόδοξη Θεολογία

 
Έκδοσις ακριβὴς της ορθοδόξου πίστεως.

του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού

 
 
 
 
 
5η σελίδα
 
||

ἡ θεία Γραφή· "Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ",

ας ευφρανθούν οι ουρανοί και ας χαρεί η γη, εννοεί ότι προσκαλεί

τοὺς ἐν οὐρανῷ ἀγγέλους καὶ τοὺς ἐν τῇ γῇ ἀνθρώπους πρὸς

να χαρούν οι άγγελοι στον ουρανό και οι άνθρωποι στη γη.

εὐφροσύνην καλεῖ· Οἶδε δὲ ἡ Γραφὴ καὶ προσωποποιεῖν, καὶ ὡς ἐπὶ

Διότι η Αγία Γραφή γνωρίζει να προσωποποιεί και να ομιλεί για τα άψυχα

ἐμψύχων περὶ τῶν ἀψύχων διαλέγεσθαι, ὡς τὸ· "ἡ θάλασσα εἶδε καὶ

σαν να πρόκειται για έμψυχα, όπως όταν λέει: η θάλασσα είδε και

ἔφυγεν, ὁ ᾿Ιορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω", καὶ "τί σοί ἐστι, θάλασσα,

απομακρύνθηκε, ο Ιορδάνης γύρισε προς τα πίσω, και επίσης γιατί,

ὅτι ἔφυγες καί σοί, Ἰορδάνη, ὅτι ἐστράφης εἰς τά ὀπίσω"; Καὶ ὄρη καὶ

θάλασσα, απομακρύνθηκες και συ, Ιορδάνη, γύρισες προς τα πίσω;. Και τα

βουνοὶ ἐρωτῶνται λόγους σκιρτήσεως, ὥσπερ καὶ ἡμῖν σύνηθες

βουνά και οι λόφοι παρακινούνται να σκιρτήσουν, όπως κι εμείς συνηθίζουμε

λέγειν "συνήχθη ἡ πόλις", οὐ τὰς οἰκοδομὰς σημαίνειν βουλομένοις,

να λέμε συγκεντρώθηκε η πόλη, χωρίς να θέλουμε να δείξουμε τα

ἀλλὰ τοὺς τῆς πόλεως οἰκήτορας· καὶ "οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν

οικοδομήματα αλλά τους κατοίκους της πόλεως. Καί λέγοντας οι ουρανοί

Θεοῦ", οὐ φωνὴν ὠσίν αἰσθητοῖς ἀκουομένην ἀφιέντες, ἀλλ᾿ ἐκ τοῦ

διηγούνται τη δόξα του Θεού, δεν εννοούμε ότι αφήνουν φωνή που την

οἰκείου μεγέθους τὴν τοῦ Δημιουργοῦ δύναμιν ἡμῖν παριστάνοντες,

ακουν τ αυτιά, αλλά ότι παρουσιάζουν σε μας με το μέγεθός τους τη δύναμη

ὧν τὸ κάλλος κατανοοῦντες, τὸν ποιητὴν ὡς ἀριστοτέχνην

του Δημιουργού· έτσι, κατανοούμε το κάλλος τους και δοξάζουμε το

δοξάζομεν.

Δημιουργό σαν άριστο τεχνίτη.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 21.

Περὶ φωτός, πυρός, φωστήρων ἡλίου τε καὶ σελήνης καὶ ἄστρων

Για το φως, τη φωτιά, τους φωστήρες, δηλαδή τον ήλιο, τη σελήνη και τα

άστρα.

 

 

Τὸ πῦρ ἓν τῶν τεσσάρων στοιχείων ἐστί, κοῦφόν τε καὶ

Η φωτιά είναι ένα από τα τέσσερα στοιχεία, ελαφρύ και ανυψωτικό σε σχέση

ἀνωφερέστερον τῶν λοιπῶν, καυστικόν τε καὶ φωτιστικόν,

με τα υπόλοιπα· καυστική και συγχρόνως φωτιστική· τη δημιούργησε

τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ κτισθέν· φησὶ γὰρ ἡ θεία

ο Δημιουργός την πρώτη ημέρα. Διότι λέει η Αγία Γραφή: Και είπε ο Θεός·

Γραφή· "Καὶ εἶπεν ὁ Θεός· Γενηθήτω φῶς, καὶ ἐγένετο φῶς". Οὐχ

να δημιουργηθεί φως, και δημιουργήθηκε. Καθόσον, η φωτιά δεν είναι κάτι

ἕτερον γάρ ἐστι τὸ πῦρ, εἰ μὴ τὸ φῶς, ὥς τινές φασιν. ῞Ετεροι δὲ τὸ

το διαφορετικό από το φως, όπως λένε μερικοί. Άλλοι πάλι λένε ότι το

"κοσμικὸν πῦρ" ὑπὲρ τὸν ἀέρα φασίν, ὃ καλοῦσιν αἰθέρα.

"κοσμικό πυρ" είναι πάνω από τον αέρα και το ονομάζουν αιθέρα.

 

᾿Εν ἀρχῇ μὲν οὖν ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸ φῶς, ἤτοι τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ,

Στην αρχή, λοιπόν, την πρώτη ημέρα δημιούργησε ο Θεός το φως, σαν

καλλωπισμὸν καὶ κόσμον πάσης τῆς ὁρατῆς κτίσεως· ἄφελε γὰρ τὸ

στολίδι και κόσμημα όλου του ορατού κόσμου. Διότι, αν αφαιρέσεις το φως,

φῶς, καὶ πάντα ἐν τῷ σκότει ἀδιάγνωστα μένουσι τὴν οἰκείαν μὴ

όλα μένουν μέσα στο σκοτάδι άγνωστα, επειδή δεν μπορούν να φανερώσουν

δυνάμενα εὐπρέπειαν ἐπιδείξασθαι. "᾿Εκάλεσε δὲ ὁ Θεὸς τὸ μὲν φῶς

την ομορφιά τους. Και ονόμασε ο Θεός το φως ημέρα, ενώ το σκοτάδι

ἡμέραν, τὸ δὲ σκότος ἐκάλεσε νύκτα". Σκότος δέ ἐστιν οὐκ οὐσία τις,

νύχτα. Και το σκοτάδι δεν είναι κάποια ύπαρξη, αλλά κάποιο συμβάν·

ἀλλὰ συμβεβηκός· φωτὸς γάρ ἐστι στέρησις. ῾Ο γὰρ ἀὴρ οὐκ ἐν τῇ

είναι απουσία του φωτός. Διότι ο αέρας δεν έχει μέσα στην ουσία του το φως.

οὐσίᾳ αὐτοῦ ἔχει τὸ φῶς.  Αὐτὸ οὖν τὸ ἐστερῆσθαι τὸν ἀέρα φωτὸς

Ονόμασε, λοιπόν, ο Θεός σκοτάδι τη στέρηση του αέρα από το φως.

σκότος ἐκάλεσεν ὁ Θεός. Καὶ οὐχὶ ἡ οὐσία τοῦ ἀέρος ἐστὶ σκότος,

Και η ουσία του αέρα δεν είναι σκοτάδι, αλλά η στέρησή του από το φως,

ἀλλ᾿ ἡ τοῦ φωτὸς στέρησις, ὅπερ συμβεβηκὸς μᾶλλον δηλοῖ ἤπερ

πράγμα το οποίο δηλώνει ένα γεγονός που συμβαίνει παρά μια ουσία.

οὐσίαν. Οὐκ ἐκλήθη δὲ πρώτη ἡ νύξ, ἀλλ᾿ ἡ ἡμέρα· ὥστε πρώτη ἐστὶν

Και δεν ονόμασε πρώτα τη νύχτα, αλλά την ημέρα· έτσι, πρώτα είναι η ημέρα

ἡ ἡμέρα καὶ ἐσχάτη ἡ νύξ. ᾿Ακολουθεῖ οὖν ἡ νὺξ τῇ ἡμέρᾳ, καὶ ἀπ᾿

και τελευταία η νύχτα. Η νύχτα, λοιπόν, ακολουθεί την ημέρα, και από την

ἀρχῆς τῆς ἡμέρας ἕως τῆς ἄλλης ἡμέρας ἓν νυχθήμερόν ἐστιν· ἔφη

αρχή μιας ημέρας έως την άλλη ημέρα σχηματίζεται ένα ημερόνυχτο. Και το

γὰρ ἡ Γραφή· "Καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα μία". 

είπε η Αγία Γραφή: Έγινε βράδυ, έγινε πρωΐ, σχηματίσθηκε ένα ημερόνυχτο.

 

᾿Εν μὲν οὖν ταῖς τρισὶν ἡμέραις ἀναχεομένου καὶ συστελλομένου τοῦ

Στις τρεις, λοιπόν, ημέρες καθώς το φως διαχεόταν και συστελλόταν με

φωτὸς τῷ θείῳ προστάγματι ἥ τε ἡμέρα καὶ ἡ νὺξ ἐγένετο. Τῇ δὲ

θεία εντολή, έγινε η ημέρα και η νύχτα. Και την τέταρτη ημέρα ο Θεός

τετάρτῃ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν, ἤτοι τὸν

δημιούργησε το μεγάλο αστέρι, δηλαδή τον ήλιο, για να ορίζει την αρχή και

ἥλιον εἰς ἀρχὰς καὶ ἐξουσίας τῆς ἡμέρας· δι᾿ αὐτοῦ γὰρ ἡ ἡμέρα

τη διεύθυνση της ημέρας· διότι αυτός συνιστά την ημέρα, καθώς ημέρα

συνίσταται· ἡμέρα γάρ ἐστιν ἐν τῷ τὸν ἥλιον ὑπὲρ γῆν εἶναι, καὶ

έχουμε όταν ο ήλιος είναι πάνω στη γη· και διάρκεια ημέρας είναι η διαδρομή

διάστημα ἡμέρας ἐστὶν ὁ ἀπὸ ἀνατολῆς μέχρι δύσεως ὑπὲρ γῆν τοῦ

του ήλιου πάνω στη γη από την ανατολή μέχρι τη δύση του.

ἡλίου δρόμος· καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω, ἤτοι τὴν σελήνην καὶ

Δημιούργησε ακόμη το μικρότερο αστέρι, δηλαδή τη σελήνη, και τα αστέρια

τοὺς ἀστέρας εἰς ἀρχὰς καὶ ἐξουσίας τῆς νυκτὸς τοῦ φωτίζειν αὐτήν.

για να ορίζουν την αρχή και τη διεύθυνση της νύχτας φωτίζοντάς την.

Νὺξ δέ ἐστιν ἐν τῷ τὸν ἥλιον ὑπὸ γῆν εἶναι, καὶ διάστημα νυκτός

Νύχτα έχουμε όταν ο ήλιος είναι κάτω από τη γη και διάρκεια της νύχτας

ἐστιν ὁ ἀπὸ δύσεως μέχρις ἀνατολῆς ὑπὸ γῆν τοῦ ἡλίου δρόμος.

είναι η διαδρομή του ήλιου κάτω από τη γη από τή δύση έως την ανατολή

῾Η σελήνη τοίνυν καὶ οἱ ἀστέρες ἐτάχθησαν τὴν νύκτα φωτίζειν, οὐχ

του. Η σελήνη, λοιπόν, και τα αστέρια ορίσθηκαν για να φωτίζουν τη νύχτα·

ὡς τῇ ἡμέρᾳ πάντοτε ὑπὸ γῆν ὄντες (εἰσὶ γὰρ καὶ ἐν ἡμέρᾳ ἀστέρες

αυτό δεν σημαίνει ότι αυτά την ημέρα είναι κάτω από τη γη, διότι υπάρχουν

ἐν τῷ οὐρανῷ ὑπὲρ γῆν), ἀλλ᾿ ὁ ἥλιος τούτους ἅμα καὶ τὴν σελήνην

και την ημέρα αστέρια πάνω από τη γη· αλλά ο ήλιος με το λαμπρότερο φως

τῇ σφοδροτέρᾳ αἴγλῃ ἀποκρύπτων οὐκ ἐᾷ φαίνεσθαι.  

του σκεπάζει και τ αστέρια και τη σελήνη, και δεν τα αφήνει να φαίνονται.

 

Τοῖς φωστῆρσι τούτοις τὸ πρωτόκτιστον φῶς ὁ Δημιουργὸς

Σ αυτά τ αστέρια ο Δημιουργό έδωσε το πρωτοδημιούργητο φως του,

ἐναπέθετο οὐχ ὡς ἀπορῶν ἄλλου φωτός, ἀλλ᾿ ἵνα μὴ ἀργὸν ἐκεῖνο

όχι διότι δεν είχε άλλο φως, αλλά για να μην παραμείνει εκείνο το φως

μείνῃ τὸ φῶς· φωστὴρ γάρ ἐστιν οὐκ αὐτὸ τὸ φῶς, ἀλλὰ φωτὸς

άχρηστο. Διότι το αστέρι δεν είναι το ίδιο το φως, αλλά δοχείο του φωτός.

δοχεῖον. 

 

᾿Εκ τούτων τῶν φωστήρων ἑπτὰ πλανήτας φασί. Καὶ λέγουσιν

Λένε ότι απ αυτά τ αστέρια προέρχονται οι επτά πλανήτες, οι οποίοι

αὐτοὺς ἐναντίαν τοῦ οὐρανοῦ κινεῖσθαι κίνησιν, διὸ καὶ πλανήτας

κινούνται αντίθετα από την κίνηση του ουρανού· γι αυτό και τους ονόμασαν

αὐτοὺς ἐκάλεσαν· τὸν μὲν γὰρ οὐρανόν φασιν ἐξ ἀνατολῶν ἐπὶ

πλανήτες. Λένε, δηλαδή, ότι ο ουρανός κινείται από την ανατολή στη δύση,

δυσμὰς κινεῖσθαι, τοὺς δὲ πλανήτας ἐκ δυσμῶν ἐπὶ ἀνατολάς·

ενώ οι πλανήτες από τη δύση στην ανατολή· λένε ακόμη ότι ο ουρανός

συμπεριφέρειν δὲ τὸν οὐρανὸν τῇ ἑαυτοῦ κινήσει ὡς ὀξυτέρᾳ τοὺς

με την ταχύτητα της κινήσεώς του συμπαρασύρει τους επτά πλανήτες.

ἑπτὰ πλανήτας. Τῶν δὲ ἑπτὰ πλανητῶν τὰ ὀνόματά ἐστι ταῦτα·

Τα ονόματα των επτά πλανητών είναι τα εξής:

῞Ηλιος, Σελήνη, Ζεύς, ῾Ερμῆς, ῎Αρης, ᾿Αφροδίτη, Κρόνος. Εἶναι δὲ καθ᾿

Ήλιος, Σελήνη, Ζευς, Ερμής, Άρης, Αφροδίτη και Κρόνος. Και σε κάθε

ἑκάστην ζώνην τοῦ οὐρανοῦ ἕνα τῶν ἑπτὰ πλανητῶν· ἐν μὲν τῇ

ζώνη του ουρανού υπάρχει και ένας από τους επτά πλανήτες. Στήν πρώτη

πρώτῃ, ἤτοι ἀνωτέρᾳ, τὸν Κρόνον, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ τὸν Δία, ἐν δὲ

και ψηλότερη ζώνη ο Κρόνος, στη δεύτερη ο Δίας, στην τρίτη ο Άρης,

τῇ τρίτῃ τὸν ῎Αρεα, ἐν δὲ τῇ τετάρτῃ τὸν ῞Ηλιον, ἐν δὲ τῇ πέμπτῃ

στην τέταρτη ο Ήλιος, στην πέμπτη η Αφροδίτη, στην έκτη ο Ερμής

τὴν ᾿Αφροδίτην, ἐν δὲ τῇ ἕκτῃ τὸν ῾Ερμῆν, ἐν δὲ τῇ ἑβδόμῃ καὶ

και στην έβδομη και χαμηλότερη η Σελήνη.

κατωτέρᾳ τὴν Σελήνην.  

 

Τρέχουσι δὲ δρόμον ἄληκτον, ὃν ὁ Δημιουργὸς ἔταξεν αὐτοῖς, καὶ

Διανύουν ατέλειωτη διαδρομή, που ο Δημιουργός τούς όρισε, καθώς έθεσε

καθὼς ἐθεμελίωσεν αὐτά, ὥς φησιν ὁ θεῖος Δαυίδ· "Σελήνην καὶ

τα θεμέλιά τους, όπως το λέει ο προφήτης Δαβίδ: Τη Σελήνη και τα άστρα,

ἀστέρας, ἃ σὺ ἐθεμελίωσας". Διὰ γὰρ τοῦ εἰπεῖν "ἐθεμελίωσας"

των οποίων Εσύ έθεσες τα θεμέλια. Λέγοντας "θεμελίωσες", εννοεί τη

ἐσήμανε τὸ πάγιον καὶ ἀμετάβλητον τῆς ὑπὸ Θεοῦ δοθείσης αὐτοῖς

σταθερή και αμετάβλητη τάξη και σειρά, που τους έδωσε ο Θεός.

τάξεώς τε καὶ εἱρμοῦ. ῎Εταξε γὰρ αὐτοὺς εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέρας

Διότι τα έχει τάξει να ορίζουν τις εποχές, τις ημέρες και τα έτη.

καὶ εἰς ἐνιαυτούς.  

 

Διὰ μὲν γὰρ τοῦ ἡλίου αἱ τέσσαρες τροπαὶ συνίστανται. Καὶ πρώτη

Από τον ήλιο δηλαδή σχηματίζονται οι τέσσερις εποχές. Πρώτη η άνοιξη.

μὲν ἡ ἐαρινή· ἐν αὐτῇ γὰρ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὰ σύμπαντα καὶ δηλοῖ

Στη διάρκειά της ο Θεός έφτιαξε το Σύμπαν· αυτό το αποδεικνύει το γεγονός

τὸ καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν αὐτῇ τῶν ἀνθῶν τὴν βλάστησιν γίνεσθαι,

ότι μέχρι και σήμερα ανθίζουν τα φυτά αυτή την εποχή, η οποία και λέγεται

ἥτις καί ἰσημερινὴ τροπή ἐστιν· δώδεκα γὰρ ὡρῶν τήν τε ἡμέραν καὶ

περίοδος της ισημερίας· διότι κάνει να διαρκεί και η ημέρα και η νύχτα

τὴν νύκτα καθίστησιν. Αὕτη ἐκ τῆς μέσης ἀνατολῆς τοῦ ἡλίου

δώδεκα ώρες. Αυτή σχηματίζεται εξαιτίας της ανατολής του ήλιου από το

συνίσταται, εὐκραὴς οὖσα, αἵματος αὐξητική, θερμὴ καὶ ὑγρὰ

μέσον του ορίζοντα, είναι εύκρατη, αυξάνει το αίμα, είναι θερμή  και υγρή

ὑπάρχουσα καὶ δι᾿ ἑαυτῆς μεσιτεύουσα τῷ χειμῶνί τε καὶ τῷ θέρει,

και είναι ανάμεσα στο χειμώνα και το καλοκαίρι· είναι πιο θερμή εποχή

τοῦ μὲν χειμῶνος θερμοτέρα καὶ ξηροτέρα, τοῦ δὲ θέρους ψυχροτέρα

από το χειμώνα, αλλά και πιο ψυχρή και υγρή από το καλοκαίρι. Και διαρκεί

καὶ ὑγροτέρα. Διατείνει δὲ αὕτη ἡ ὥρα ἀπὸ Μαρτίου κα΄ μέχρις

αυτή η εποχή από την εικοστή πρώτη Μαρτίου μέχρι τις είκοσι τέσσερις

᾿Ιουνίου κδ΄.

Ιουνίου.

 

Εἶτα ὑψουμένης τῆς τοῦ ἡλίου ἀνατολῆς ἐπὶ τὰ βορειότερα μέρη ἡ

Έπειτα, καθώς ανυψώνεται η ανατολή του ήλιου προς τα βορειότερα μέρη,

θερινὴ τροπὴ διαδέχεται, μεσιτεύουσα τῷ τε ἔαρι καὶ τῷ μετοπώρῳ,

ακολουθεί η θερινή περίοδος, που είναι ανάμεσα στην άνοιξη και το

ἐκ μὲν τοῦ ἔαρος τὸ θερμὸν ἔχουσα, ἐκ δὲ τοῦ μετοπώρου τὸ ξηρόν·

φθινόπωρο· από την άνοιξη έχει τη θερμότητα και από το φθινόπωρο την

θερμὴ γάρ ἐστι καὶ ξηρὰ καὶ τὴν ξανθὴν αὔξει χολήν. Αὕτη δὲ

ξηρασία· είναι δηλαδή θερμή, ξερή και αυξάνει την ξανθή χολή.  Και έχει

μεγίστην μὲν τὴν ἡμέραν ἔχει ὡρῶν πεντεκαίδεκα, τὴν δὲ νύκτα

πολύ μεγάλη ημέρα, διάρκειας δεκαπέντε ωρών, ενώ τη νύχτα πάρα πολύ

πάνυ σμικροτάτην, ὡρῶν ἐννέα διάστημα ἔχουσαν. Καὶ αὕτη δὲ

μικρή, διάρκειας εννέα ωρών. Και διαρκεί αυτή η εποχή από τις είκοσι

διατείνει ἀπὸ ᾿Ιουνίου κδ΄ μέχρι μηνὸς Σεπτεμβρίου κε΄. 

τέσσερις Ιουνίου έως τίς είκοσι πέντε Σεπτεμβρίου.

 

Εἶτα πάλιν εἰς τὴν μέσην ἀνατολὴν τοῦ ἡλίου ἐπανιόντος ἡ

Έπειτα, με την επάνοδο του ήλιου στο μέσο της ανατολής, η φθινοπωρινή

μετοπωρινὴ τροπὴ τὴν θερινὴν τροπὴν ἀμείβει, μέση πως ἔχουσα

περίοδος διαδέχεται τη θερινή, και είναι ανάμεσα στο ψύχος και τη

ψύξεώς τε καὶ θέρμης, ξηρότητός τε καὶ ὑγρότητος, καὶ μεσιτεύουσα

θερμότητα, την ξηρασία και την υγρασία· βρίσκεται ανάμεσα στο καλοκαίρι

τῇ τε θερινῇ καὶ τῇ χειμερινῇ τροπῇ, ἐκ μὲν τῆς θερινῆς τὸ ξηρόν, ἐκ δὲ

και το χειμώνα, και διατηρεί από το καλοκαίρι την ξηρασία και από το

τῆς χειμερινῆς τὸ ψυχρὸν ἔχουσα· ψυχρὰ γάρ ἐστι καὶ ξηρὰ χολῆς τε

χειμώνα την υγρασία· είναι δηλαδή ψυχρή και ξερή εποχή και αυξάνει τη

μελαίνης αὐξητικὴ πέφυκεν. Αὕτη πάλιν ἰσημερινὴ τροπὴ ὑπάρχει

μαύρη χολή. Αυτή, επίσης, είναι περίοδος της ισημερίας· έχει και η ημέρα

δώδεκα ὡρῶν τήν τε ἡμέραν καὶ τὴν νύκτα ἔχουσα. Διατείνει δὲ

και η νύχτα δώδεκα ώρες. Διαρκεί από τις είκοσι πέντε Σεπτεμβρίου μέχρι

αὕτη ἀπὸ Σεπτεμβρίου κε΄ μέχρι Δεκεμβρίου κε΄.

τις είκοσι πέντε Δεκεμβρίου.

 

Τοῦ δὲ ἡλίου ἐπὶ τὴν μικροτέραν καὶ χθαμαλωτέραν, ἤτοι

Όταν τέλος ο ήλιος κατέβει στο πιο μικρό και χαμηλό σημείο, δηλαδή τη

μεσημβρινὴν ἀνατολὴν κατιόντος, ἡ χειμερινὴ ἐπιλαμβάνεται τροπή,

μεσημβρινή ανατολή, φθάνει η χειμερινή περίοδος, που είναι ψυχρή και υγρή

ψυχρά τε καὶ ὑγρὰ τυγχάνουσα καὶ μεσιτεύουσα τῇ τε μετοπωρινῇ

και βρίσκεται ανάμεσα στο φθινόπωρο και την άνοιξη· από το φθινόπωρο

καὶ τῇ ἐαρινῇ, ἐκ μὲν τῆς μετοπωρινῆς τὸ ψυχρὸν ἔχουσα, ἐκ δὲ τῆς

κρατάει την ψύχρα, ενώ από την άνοιξη την υγρασία.

ἐαρινῆς τὸ ὑγρὸν κεκτημένη. Αὕτη δὲ σμικροτάτην μὲν τὴν ἡμέραν

Η περίοδος αυτή έχει την πιο μικρή ημέρα, από εννέα ώρες,

ἔχει, ἐννέα ὡρῶν ὑπάρχουσαν, τὴν δὲ νύκτα μεγίστην, ὡρῶν

και την πιο μεγάλη νύχτα, από δεκαπέντε ώρες·

ὑπάρχουσαν πεντεκαίδεκα, φλέγματος δὲ αὕτη ὑπάρχει αὐξητική.

έχει την ιδιότητα ν αυξάνει τα φλέγματα. Διαρκεί από τις είκοσι πέντε

Διατείνει δὲ ἀπὸ κε΄ Δεκεμβρίου μέχρις κά Μαρτίου. Σοφῶς γὰρ ὁ

Δεκεμβρίου μέχρι την εικοστή πρώτη Μαρτίου. Καθόσον ο Δημιουργός

Δημιουργὸς προενοήσατο, ὡς ἂν μὴ ἐξ ἄκρας ψυχρότητος ἢ

με πολλή σοφία προνόησε, να μη μεταβαίνουμε από το υπερβολικό ψύχος

θερμότητος ἢ ὑγρότητος ἢ ξηρότητος ἐπὶ τὴν ἄκραν ἐναντίαν

ή τη θερμότητα ή την υγρασία ή την ξηρασία στην ακριβώς αντίθετη

ἐρχόμενοι ποιότητα χαλεποῖς περιπέσωμεν ἀρρωστήμασι· σφαλερὰς

κατάσταση και έτσι να πέφτουμε στις πιο βαριές ασθένειες. Διότι η λογική

γὰρ τὰς αἰφνιδίους μεταβολὰς οἶδεν ὁ λόγος.  

μας διδάσκει ότι οι ξαφνικές αλλαγές είναι επικίνδυνες.

 

Οὕτω μὲν οὖν ὁ ἥλιος τὰς τροπὰς καὶ δι᾿ αὐτῶν τὸν ἐνιαυτὸν

Έτσι, λοιπόν, ο ήλιος σχηματίζει τις εποχές και με αυτές ολοκληρώνει

ἀπεργάζεται, καὶ τὰς ἡμέρας δὲ καὶ τάς νύκτας· τὰς μὲν ἀνατέλλων

το έτος, αλλά και τις ημέρες και τις νύχτες· τις ημέρες τις σχηματίζει με την

καὶ ὑπὲρ γῆν γινόμενος, τὰς δὲ ὑπὸ γῆν δύνων καὶ τοῖς ἄλλοις

ανατολή του και την πορεία πάνω από τη γη, ενώ τις νύχτες με τη δύση του

φωστῆρσι, σελήνῃ τε καὶ ἄστρασι, τὴν φαῦσιν παραχωρῶν

κάτω από τη γη και με την παραχώρηση του φωτισμού του στους άλλους

συνίστησι.  

φωστήρες, τη σελήνη δηλαδή και τ αστέρια.

 

Φασὶ δὲ καὶ δώδεκα ζῴδια ἐξ ἀστέρων εἶναι ἐν τῷ οὐρανῷ, ἐναντίαν

Λένε, επίσης, ότι υπάρχουν στον ουρανό και δώδεκα ζώδια από αστέρια, που

κίνησιν ἔχοντα τῷ τε ἡλίῳ καὶ τῇ σελήνῃ καὶ τοῖς ἄλλοις πέντε

έχουν αντίθετη κίνηση από τον ήλιο, τη σελήνη και τους άλλους πέντε

πλανήταις, καὶ διὰ τῶν δώδεκα ζῳδίων παρέρχεσθαι τοὺς ἑπτά.

πλανήτες· και ότι ανάμεσα από τα δώδεκα ζώδια περνούν οι επτά πλανήτες.

῾Ο μὲν οὖν ἥλιος καθ᾿ ἕκαστον ζῴδιον ἀποτελεῖ μῆνα ἕνα καὶ διὰ

Ο ήλιος, λοιπόν, συμπληρώνει ένα μήνα κατά τη διάρκεια κάθε ζωδίου κι έτσι

τῶν δώδεκα μηνῶν τὰ δώδεκα ζῴδια διέρχεται. Τῶν δὲ δώδεκα

στους δώδεκα μήνες περνά μέσα από τα δώδεκα ζώδια. Τα ονόματα των

ζῳδίων τὰ ὀνόματά ἐστι ταῦτα καὶ οἱ τούτων μῆνες. Κριὸς, μηνὶ

δώδεκα ζωδίων και οι αντίστοιχοι μήνες τους είναι οι εξής: ο Κριός, την 21η

Μαρτίῳ κα΄ δέχεται τὸν ἥλιον, Ταῦρος ᾿Απριλίῳ κγ΄, Δίδυμοι Μαΐῳ

του μήνα Μαρτίου δέχεται τον ήλιο, ο Ταύρος την 23η Απριλίου, οι Δίδυμοι

κδ΄, Καρκῖνος ᾿Ιουνίῳ κδ΄, Λέων ᾿Ιουλίῳ κε΄, Παρθένος Αὐγούστῳ κε΄,

την 24η Μαΐου, ο Καρκίνος την 24η Ιουνίου, ο Λέων την 25η Ιουλίου, ο

Ζυγὸς Σεπτεμβρίῳ κε΄, Σκορπίος ᾿Οκτωβρίῳ κε΄, Τοξότης Νοεμβρίῳ

Παρθένος την 25η Αυγούστου, ο Ζυγός την 25η Σεπτεμβρίου, ο Σκορπιός την

κε΄, Αἰγόκερως Δεκεμβρίῳ κε', ῾Υδροχόος ᾿Ιανουαρίῳ κε΄, ᾿Ιχθύες

25η Οκτωβρίου, ο Τοξότης την 25η Νοεμβρίου, ο Αιγόκερως την 25η

Φεβρουαρίῳ κδ΄. 

Δεκεμβρίου, ο Υδροχόος την 25η Ιανουαρίου, οι Ιχθύες την 24η Φεβρουαρίου.

 

῾Η δὲ σελήνη καθ᾿ ἕκαστον μῆνα τὰ δώδεκα ζῴδια διέρχεται

Η σελήνη όμως περνά από τα δώδεκα ζώδια κάθε μήνα, επειδή βρίσκεται

κατωτέρα οὖσα καὶ ταχύτερον ταῦτα διοδεύουσα· ὡς γάρ, ἐὰν

πιο χαμηλά και τα διατρέχει πιο γρήγορα. Είναι, δηλαδή, όπως όταν

ποιήσῃς πόλον ἔνδον ἄλλου πόλου, ὁ ἔνδον πόλος μικρότερος

κατασκευάσεις μια σφαίρα μέσα σε άλλη· τότε η εσωτερική σφαίρα θα είναι

εὑρεθήσεται, οὕτως καὶ ὁ δρόμος τῆς σελήνης κατωτέρας οὔσης

μικρότερη. Έτσι και η διαδρομή της σελήνης, που βρίσκεται πιο χαμηλά,

ὀλιγώτερός ἐστι καὶ ἀνύεται τάχιον.  

είναι λιγότερη και διανύεται γρηγορότερα.

 

Οἱ μὲν οὖν ῞Ελληνες διὰ τῆς τῶν ἄστρων τούτων ἡλίου τε καὶ

Οι ειδωλολάτρες βέβαια ισχυρίζονται ότι η ζωή μας καθορίζεται από την

σελήνης ἀνατολῆς καὶ δύσεως καὶ συγκρούσεώς φασι πάντα

ανατολή, τη δύση και τη σύγκρουση αυτών των άστρων, δηλαδή του ήλιου

διοικεῖσθαι τὰ καθ᾿ ἡμᾶς· περὶ ταῦτα γὰρ ἡ ἀστρολογία καταγίνεται.

και της σελήνης· και με αυτά βέβαια ασχολείται η αστρολογία. Εμείς όμως

῾Ημεῖς δέ φαμεν, ὅτι σημεῖα μὲν ἐξ αὐτῶν γίνονται, ὄμβρου καὶ

υποστηρίζουμε ότι μπορεί κάποια συμβάντα να προέρχονται απ αυτά, όπως

ἀνομβρίας, ψύξεώς τε καὶ θέρμης, ὑγρότητος καὶ ξηρότητος καὶ

η βροχή και η ανομβρία, η ψύχρα και η ζέστη, η υγρασία και η ξηρασία, οι

ἀνέμων καὶ τῶν τοιούτων, τῶν δὲ ἡμετέρων πράξεων οὐδαμῶς.

άνεμοι και τα παρόμοια· σε καμία περίπτωση όμως δεν εξαρτώνται οι πράξεις

Ἡμεῖς γὰρ αὐτεξούσιοι ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ γενόμενοι κύριοι τῶν

μας. Διότι ο Δημιουργός μας έπλασε αυτεξούσιους, να είμαστε υπεύθυνοι

ἡμετέρων ὑπάρχομεν πράξεων. Εἰ γὰρ ἐκ τῆς τῶν ἀστέρων φορᾶς

για τις πράξεις μας. Εάν, ό,τι κάνουμε το οφείλουμε στην κίνηση των

πάντα πράττομεν, κατ᾿ ἀνάγκην πράττομεν, ἃ πράττομεν· τὸ δὲ

αστέρων, τότε το κάνουμε καταναγκαστικά· και ό,τι γίνεται καταναγκαστικά,

κατ᾿ ἀνάγκην γινόμενον οὔτε ἀρετὴ οὔτε κακία ἐστίν.

δεν είναι ούτε αρετή ούτε κακία.

 

Εἰ δὲ μήτε ἀρετὴν μήτε κακίαν κεκτήμεθα, οὔτε ἐπαίνων καὶ

Αν όμως δέν έχουμε αποκτήσει ούτε αρετή ούτε κακία, τότε δεν αξίζουμε

στεφάνων, οὔτε ψόγων ἢ κολάσεων ὑπάρχομεν ἄξιοι· εὑρεθήσεται δὲ

ούτε επαίνους και βραβεία, ούτε κατηγορίες και τιμωρίες· θ αποδειχθεί

καὶ ὁ Θεὸς ἄδικος τοῖς μὲν ἀγαθά, τοῖς δὲ θλίψεις διδούς. ᾿Αλλ᾿ οὐδὲ

μάλιστα ότι και ο Θεός είναι άδικος, διότι σ άλλους μοιράζει αγαθά και σ

κυβέρνησιν, οὐδὲ τῶν ἑαυτοῦ κτισμάτων ὁ Θεὸς ποιήσεται πρόνοιαν,

άλλους θλίψεις. Κι αν όλα τα κατευθύνει η ανάγκη, τότε ο Θεός δεν θα  

εἰ κατ᾿ ἀνάγκην ἄγονται τὰ πάντα καὶ φέρονται. Καὶ τὸ λογικὸν δὲ

χρειαστεί να κυβερνά και να προνοεί για τα δημιουργήματά του. Και η λογική

περιττὸν ἐν ἡμῖν ἔσται· μηδεμιᾶς γὰρ ὄντες πράξεως κύριοι περιττῶς

ακόμη θα μας είναι περιττή· διότι αν δεν είμαστε υπεύθυνοι για καμιά μας

βουλευόμεθα. Τὸ δὲ λογικὸν πάντως τῆς βουλῆς ἡμῖν ἕνεκεν δέδοται·

πράξη, τότε περιττεύει η λογική. Καθόσον, το λογικό μας έχει δοθεί για να

ὅθεν πᾶν λογικὸν καὶ αὐτεξούσιον. 

σκεφτόμαστε· γι αυτό, κάθε λογικό ον είναι και αυτεξούσιο (υπεύθυνο).

 

῾Ημεῖς δέ φαμεν, ὅτι οὐκ αὐτὰ αἴτιά τινός εἰσι τῶν γινομένων, οὔτε

Εμείς όμως ισχυριζόμαστε ότι τα άστρα δεν είναι η αιτία κανενός απ αυτά

γενέσεως τῶν γινομένων, οὔτε τῶν φθειρομένων φθορᾶς· σημεῖα δὲ

που συμβαίνουν, ούτε αιτία δημιουργίας των δημιουργημάτων ούτε αιτία

καταστροφής αυτών που φθείρονται· αλλά μάλλον είναι προμηνύματα

μᾶλλον ὄμβρων τε καὶ τῆς τοῦ ἀέρος μεταβολῆς. ῎Ισως δ᾿ ἄν τις

βροχών και αλλαγής των αέρων. Κατά τον ίδιο τρόπο θα έλεγε κάποιος

εἴποι, ὅτι καὶ πολέμων οὐκ αἴτια, ἀλλὰ σημεῖα συνίστανται· καὶ ἡ

ότι δεν αποτελούν αίτια των πολέμων αλλά συνιστούν προμηνύματα. Και η

ποιότης δὲ τοῦ ἀέρος, ποιουμένου ὑπὸ ἡλίου καὶ σελήνης καὶ τῶν

ποιότητα του αέρα, η οποία δημιουργείται από τον ήλιο, τη σελήνη και τα

ἀστέρων, ἄλλως καὶ ἄλλως διαφόρους κράσεις καὶ ἕξεις καὶ διαθέσεις

άστρα, συνθέτει κάθε φορά διαφορετικές κράσεις, συνήθειες και διαθέσεις.

συνίστησιν. Αἱ δὲ ἕξεις τῶν ἐφ᾿ ἡμῖν· κρατοῦνται γὰρ τῷ λόγῳ καὶ

Οι συνήθειες μάλιστα εξαρτώνται από μας· διότι τις εξουσιάζει η λογική και

ἄγονται τρεπόμεναι.  

στις μεταβολές τους κατευθύνονται απ αυτήν.

 

Συνίστανται δὲ πολλάκις καὶ κομῆται, σημεῖά τινα θάνατον

Σχηματίζονται μάλιστα πολύ συχνά και κομήτες, κάποια σημάδια δηλαδή που

δηλοῦντα βασιλέων, ἅτινα οὔκ εἰσι τῶν ἐξ ἀρχῆς γεγενημένων

φανερώνουν το θάνατο των βασιλέων· αυτοί δεν ανήκουν στα άστρα που

ἄστρων, ἀλλὰ τῷ θείῳ προστάγματι κατ᾿ αὐτὸν τὸν καιρὸν

δημιουργήθηκαν εξαρχής, αλλά σχηματίστηκαν σε ειδική περίπτωση με θείο

συνίστανται καὶ πάλιν διαλύονται. Ἐπεὶ καὶ ὁ κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου

πρόσταγμα και πάλι διαλύονται. Επειδή και ο αστέρας που φάνηκε στους

δι᾿ ἡμᾶς κατὰ σάρκα φιλάνθρωπον καὶ σωτήριον γέννησιν ὀφθεὶς

μάγους στη φιλάνθρωπη και σωτήρια κατά σάρκα γέννηση του Κυρίου, δεν

τοῖς μάγοις ἀστὴρ οὐ τῶν ἐν ἀρχῇ γενομένων ἄστρων ἦν. Καὶ δῆλον

ήταν από τα άστρα που δημιουργήθηκαν από την αρχή της δημιουργίας. Και

ἐκ τοῦ ποτὲ μὲν ἐξ ἀνατολῆς ἐπὶ δύσιν ποιεῖσθαι τὸν δρόμον, ποτὲ δὲ

φαίνεται αυτό από το γεγονός ότι η πορεία του ήταν άλλοτε από ανατολή στη

ἐκ βορρᾶ ἐπὶ νότον, καὶ ποτὲ μὲν κρύπτεσθαι, ποτὲ δὲ φαίνεσθαι·

δύση, άλλοτε από βορρά προς νότο, άλλοτε χανόταν και άλλοτε φαινόταν. Τα

τοῦτο γὰρ οὐκ ἔστιν ἄστρων τάξεως ἢ φύσεως.  

χαρακτηριστικά δηλαδή αυτά δεν ανήκαν στην τάξη ή τη φύση των άστρων.

 

Χρὴ δὲ γινώσκειν, ὡς ἐκ τοῦ ἡλίου φωτίζεται ἡ σελήνη οὐχ ὡς

Πρέπει ακόμη να γνωρίζουμε ότι η σελήνη φωτίζεται από τον ήλιο, όχι διότι

ἀπορήσαντος τοῦ Θεοῦ δοῦναι αὐτῇ ἴδιον φῶς, ἀλλ᾿ ἵνα ῥυθμὸς καὶ

δεν είχε ο Θεός να της δώσει ιδιαίτερο φως, αλλά για να υπάρχει ρυθμός και

τάξις ἐντεθῇ τῇ κτίσει, ἄρχοντος καὶ ἀρχομένου, καὶ παιδευθῶμεν καὶ

τάξη μέσα στη δημιουργία, με τη διαβάθμιση άρχοντα και υπηκόου· για να

ἡμεῖς κοινωνεῖν ἀλλήλοις καὶ μεταδιδόναι καὶ ὑποτάσσεσθαι, πρῶτον

μάθουμε κι εμείς να είμαστε κοινωνικοί μεταξύ μας, να προσφέρουμε στους

μὲν τῷ ποιητῇ καὶ Δημιουργῷ, Θεῷ καὶ Δεσπότῃ, ἔπειτα καὶ τοῖς

άλλους και να υποτασσόμαστε πρώτα στο Δημιουργό και Πλάστη μας, το

ὑπ᾿ αὐτοῦ καθισταμένοις ἄρχουσι, καὶ μὴ ἀνακρίνειν, τίνος ἕνεκεν

Θεό και Δεσπότη, και έπειτα στους άρχοντες που Αυτός έχει ορίσει· μήτε να

οὗτος ἄρχει, ἐγὼ δὲ οὔ, δέχεσθαι δὲ πάντα τά ἐκ Θεοῦ εὐχαρίστως

εξετάζουμε, γιατί έχει αυτός την εξουσία και όχι εγώ· αλλά όλα όσα μας δίνει

καὶ εὐγνωμόνως. 

ο Θεός να τα δεχόμαστε με ευχαρίστηση και ευγνωμοσύνη.

 

᾿Εκλείπει δὲ ὅ τε ἥλιος καὶ ἡ σελήνη τῶν τὴν κτίσιν προσκυνούντων

Ο ήλιος και η σελήνη παθαίνουν έκλειψη· κι έτσι αποδεικνύουν ως ανόητη

παρὰ τὸν κτίσαντα τὴν ἄνοιαν διελέγχοντα καὶ παιδεύοντα, ὡς

πράξη την προσκύνηση των δημιουργημάτων και όχι του Δημιουργού· διότι

τρεπτά εἰσι καὶ ἀλλοιωτά. Πᾶν δὲ τρεπτὸν οὐ Θεός· κατὰ τὴν ἰδίαν

τα κτίσματα τούς διδάσκουν ότι μεταβάλλονται και αλλοιώνονται. Και κάθε τι

γὰρ φύσιν φθαρτὸν ἅπαν τρεπτόν. 

το μεταβλητό δεν είναι Θεός· διότι σύμφωνα με τη φύση τους όλα τα

μεταβλητά είναι φθαρτά.

 

᾿Εκλείπει δὲ ὁ μὲν ἥλιος τοῦ σώματος τῆς σελήνης ὥσπερ τινός

Ο ήλιος παθαίνει έκλειψη, όταν το σώμα της σελήνης παρεμβάλλεται σαν

μεσότοιχον γινομένου καὶ ἀποσκιάζοντος καὶ μὴ ἐῶντος διαδοθῆναι

κάποιος μεσότοιχος και ρίχνει τη σκιά της, χωρίς να επιτρέπει να μεταδοθεί

ἡμῖν τὸ φῶς. ῞Οσον οὖν εὑρεθῇ τὸ σῶμα τῆς σελήνης ἀποκρύπτον

το φως της σε μας. Και όσο διάστημα το σώμα της σελήνης κρύβει τον ήλιο,

τὸν ἥλιον, τοσοῦτον καὶ ἡ ἔκλειψις γίνεται. Εἰ δὲ μικρότερόν ἐστι τὸ

τόσο διαρκεί και η έκλειψη. Και μην απορείς, αν το σώμα της σελήνης είναι

τῆς σελήνης σῶμα, μὴ θαυμάσῃς· καὶ ὁ ἥλιος γὰρ ὑπό τινων λέγεται

πιο μικρό. Διότι και ο ήλιος θεωρείται από ορισμένους πολύ μεγαλύτερος από

πολυπλασίων τῆς γῆς, ὑπὸ δὲ τῶν Πατέρων ἴσος τῆς γῆς· καὶ

τη γη, ενώ από τους Αγίους Πατέρες ίσος προς τη γη· και παρ όλ αυτά

πολλάκις μικρὸν νέφος καλύπτει αὐτὸν ἢ καὶ μικρὸς βουνὸς ἢ τοῖχος.    

συχνά ένα μικρό σύννεφο ή ένας μικρός λόφος ή τοίχος τον σκεπάζει.

 

῾Η δὲ τῆς σελήνης ἔκλειψις ἐκ τοῦ ἀποσκιάσματος τῆς γῆς γίνεται, ὅτε

Η έκλειψη όμως της σελήνης προκαλείται από τη σκιά της γης, όταν η σελήνη

γένηται πεντεκαιδεκαταία ἡ σελήνη καὶ εὑρεθῇ ἐξ ἐναντίας κατὰ τὸ

γίνει δεκαπέντε ημερών και βρεθεί στο απέναντι αντίθετο άκρο· (σε μια ευθεία)

ἄκρον κέντρον, ὁ μὲν ἥλιος ὑπὸ γῆν, ἡ δὲ σελήνη ὑπὲρ γῆν·

δηλαδή, ο ήλιος κάτω από τη γη, ενώ η σελήνη πάνω από τη γη. Τότε η γη

ἀποσκίασμα γὰρ ποιεῖ ἡ γῆ καὶ οὐ φθάνει τὸ ἡλιακὸν φῶς φωτίσαι

ρίχνει τη σκιά της και δεν φθάνει το φως του ήλιου να φωτίσει τη σελήνη·

τὴν σελήνην, κἀκεῖθεν ἐκλείπει.  

έτσι γίνεται η έκλειψή της.

 

Χρὴ δὲ γινώσκειν, ὅτι τελεία ἐκτίσθη ἡ σελήνη ὑπὸ τοῦ Δημιουργοῦ,

Πρέπει επίσης να γνωρίζουμε ότι ο Δημιουργός έφτιαξε τη σελήνη τέλεια,

ἤτοι πεντεκαιδεκαταία· ἔπρεπε γὰρ ἀπηρτισμένην γενέσθαι. Τῇ δὲ

δηλαδή δεκαπέντε ημερών· διότι έπρεπε να δημιουργηθεί τέλεια. Και την

τετάρτῃ ἡμέρᾳ, ὡς ἔφημεν, ἔκτισται ὁ ἥλιος. Προέλαβεν οὖν τὸν

τέταρτη ημέρα, όπως είπαμε, δημιουργήθηκε ο ήλιος. Προηγήθηκε, δηλαδή,

ἥλιον ἕνδεκα ἡμέρας· ἀπὸ γὰρ τετάρτης ἡμέρας ἕως πεντεκαιδεκάτης

από τον ήλιο ένδεκα ημέρες· καθώς από την τέταρτη έως τη δεκάτη πέμπτη

ἕνδεκά εἰσι. Διὸ καὶ κατὰ χρόνον οἱ δώδεκα μῆνες τῆς σελήνης ἕνδεκα

υπάρχουν ένδεκα ημέρες. Και γι αυτό, στο έτος οι δώδεκα μήνες της

ἡμέρας λείπουσιν ἐκ τῶν δώδεκα μηνῶν τοῦ ἡλίου· οἱ μὲν γὰρ τοῦ

σελήνης υπολείπονται ένδεκα ημέρες από τους δώδεκα μήνες του ήλιου·

ἡλίου τριακοσίας ἑξήκοντα πέντε ἡμέρας ἔχουσιν. Διὸ τοῦ τετάρτου

καθώς οι μήνες του ήλιου έχουν τριακόσιες εξήντα πέντε ημέρες. Γι αυτό με

συντιθεμένου κατὰ τέσσαρα ἔτη μία ἀποτελεῖται ἡμέρα, ἥτις λέγεται

με τον υπολογισμό ενός τετάρτου της ημέρας κάθε τέσσερα χρόνια

βίσεξτον. Καὶ ὁ ἐνιαυτὸς ἐκεῖνος τξστ΄ ἡμέρας ἔχει.

συμπληρώνεται μία ημέρα, η οποία ονομάζεται δίσεκτος. Κι έτσι το έτος

εκείνο έχει τριακόσιες εξήντα έξι ημέρες.

 

Οἱ δὲ τῆς σελήνης ἐνιαυτοὶ τνδ΄ εἰσιν ἡμερῶν· ἡ γὰρ σελήνη, ἀφ᾿ οὗ

Τα έτη όμως της σελήνης έχουν τριακόσιες πενήντα τέσσερις ημέρες· διότι η

γεννηθῇ, ἤγουν ἀνακαινισθῇ, αὔξει, ἕως ἂν γένηται ἡμερῶν ιδ΄

σελήνη, αφότου γεννηθεί, δηλαδή εμφανισθεί ως νέα, μεγαλώνει έως ότου

ἡμίσεος τετάρτου, καὶ ἄρχεται λήγειν, ἕως ἡμερῶν κθ΄ ἡμίσεος,

γίνει δεκατέσσερις και μισή ημέρες· τότε αρχίζει να μικραίνει έως την

καὶ τελείως γίνεται ἀφώτιστος. Καὶ πάλιν συναπτομένη τῷ ἡλίῳ

εικοστή ενάτη και μισή ημέρα, οπότε γίνεται τελείως σκοτεινή. Και πάλι όμως

ἀναγεννᾶται καὶ ἀνακαινίζεται, ὑπόμνημα φέρουσα τῆς ἡμῶν

έρχεται σε επαφή με τον ήλιο, ξαναγεννιέται και γίνεται νέα προτυπώνοντας

ἀναστάσεως.  Καθ᾿ ἕκαστον οὖν ἐνιαυτὸν τὰς ἕνδεκα ἡμέρας

τη δική μας ανάσταση. Κάθε έτος, λοιπόν, επιστρέφει στον ήλιο τις ένδεκα

ἀποδίδωσι τῷ ἡλίῳ. Κατὰ οὖν τρεῖς χρόνους ὁ ἐμβόλιμος μὴν

ημέρες. Και έτσι, κάθε τρία χρόνια, δημιουργείται ο εμβόλιμος μήνας για τους

γίνεται τοῖς ῾Εβραίοις, καὶ ὁ ἐνιαυτὸς ἐκεῖνος δεκατριῶν μηνῶν

Εβραίους· και το έτος εκείνο έχει δεκατρείς μήνες, λόγω της προσθήκης

εὑρίσκεται ἐκ τῆς προσθήκης τῶν ἕνδεκα ἡμερῶν.  

των ένδεκα ημερών.

 

Δῆλον δὲ ὡς σύνθετός ἐστιν ὅ τε ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ τὰ ἄστρα,

Και είναι φανερό ότι ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα είναι σύνθετα, και

καὶ φθορᾷ κατὰ τὴν ἰδίαν φύσιν ὑπόκεινται. Τὴν δὲ τούτων φύσιν

σύμφωνα με τη φύση τους πέφτουν στη φθορά. Δεν γνωρίζουμε βέβαια τη

οὐκ ἴσμεν.  Τινὲς μὲν οὖν φασι τὸ πῦρ ἐκτός τινος ὕλης ἀφανὲς εἶναι,

φύση τους. Ορισμένοι λένε ότι η φωτιά είναι αφανής, επειδή είναι έξω από

ὅθεν καὶ σβεννύμενον ἀφανίζεται. ῞Ετεροι δὲ τοῦτο σβεννύμενον εἰς

την ύλη· γι αυτό και χάνεται, όταν σβήνει. Άλλοι πάλι λένε ότι, όταν σβήνει,

ἀέρα φασὶ μεταβάλλεσθαι. 

μεταβάλλεται σε αέρα.

 

῾Ο ζῳδιακὸς κύκλος λοξῶς κινεῖται, διῃρημένος εἰς τμήματα δώδεκα,

Ο ζωδιακός κύκλος κινείται πλάγια, διαιρεμένος σε δώδεκα τμήματα, τα

ἅτινα καλεῖται ζῴδια. Τὸ δὲ ζῴδιον ἔχει δεκανοὺς τρεῖς, μοίρας λ΄·

οποία ονομάζουμε ζώδια. Το κάθε ζώδιο έχει τρεις δεκανούς (διαίρεση του

ζωδιακού κύκλου: τόξο δέκα μοιρών που αντιστοιχεί σε 10 ημέρες), δηλαδή

ἡ δὲ μοῖρα ἔχει λεπτὰ ξ΄. ῎Εχει οὖν ὁ οὐρανὸς μοίρας τξ΄, τὸ ὑπὲρ γῆν

τριάντα μοίρες· η κάθε μοίρα έχει εξήντα λεπτά. Έτσι ο ουρανός έχει  

ἡμισφαίριον μοίρας ρπ΄ καὶ τὸ ὑπὸ γῆν ρπ΄.

τριακόσιες εξήντα μοίρες, δηλαδή εκατόν ογδόντα μοίρες το πάνω από τη γη

ημισφαίριο και εκατόν ογδόντα το κάτω.

  

Οἶκοι πλανητῶν

Οίκοι (αστρολογικά σημεία του ζωδιακού κύκλου, στα οποία όταν εισέλθει

ο πλανήτης, δέχεται επίδραση) των πλανητών

Κριὸς καὶ Σκορπίος ῎Αρεως, Ταῦρος καὶ Ζυγὸς ᾿Αφροδίτης, Δίδυμοι

Ο Κριός και ο Σκορπιός είναι οίκος του Άρη, ο Ταύρος και ο Ζυγός της

καὶ Παρθένος ῾Ερμοῦ, Καρκῖνος Σελήνης, Λέων ῾Ηλίου, Τοξότης καὶ

Αφροδίτης, οι Δίδυμοι και η Παρθένος του Ερμή, ο Καρκίνος της Σελήνης,

᾿Ιχθύες Διός, Αἰγόκερως καὶ ῾Υδροχόος Κρόνου. 

ο Λέων του Ήλιου, ο Τοξότης και οι Ιχθείς του Δία, ο Αιγόκερως και ο

Υδροχόος του Κρόνου.

  

῾Υψώματα

Υψώματα (η υψηλή στάση του αστέρα στον ορίζοντα).

Κριὸς ῾Ηλίου, Ταῦρος Σελήνης, Καρκῖνος Διός, Παρθένος Ἄρεως,

Ο Κριός είναι ύψωμα του Ήλιου, ο Ταύρος της Σελήνης, ο Καρκίνος του Δία,

Ζυγὸς Κρόνου, Αἰγόκερως Ἑρμοῦ, ᾿Ιχθύες ᾿Αφροδίτης.  

η Παρθένος του Άρη, ο Ζυγός του Κρόνου, ο Αιγόκερως του Ερμή, οι Ιχθείς

της Αφροδίτης.

  

Τὰ σχήματα τῆς σελήνης.

Τα σχήματα της Σελήνης.

Σύνοδος, ὅτε γένηται ἐν τῇ μοίρᾳ, ἐν ᾗ ἐστιν ὁ ἥλιος· γέννα, ὅταν

Σύνοδος είναι όταν η σελήνη φθάσει στη μοίρα που βρίσκεται ο ήλιος· γέννα

ἀποστῇ τοῦ ἡλίου μοίρας ιε΄· ἀνατολή, ὅτε φανῇ μηνοειδή δίς, ὅταν

είναι όταν έχει απομακρυνθεί από τον ήλιο δεκαπέντε μοίρες· ανατολή, όταν

ἀπέχῃ μοίρας ξ΄· διχοτόμοι δύο, ὅταν ἀπέχῃ μοίρας ς΄· ἀμφίκυρτοι

δύο φορές φανεί ημισέληνος και απέχει εξήντα μοίρες· διχοτόμοι δύο, όταν

δύο, ὅταν ἀπέχῃ μοίρας ρκ΄· πλησισέληνοι, αἳ καὶ πλησιφαεῖς, δύο,

απέχει ενενήντα μοίρας· αμφίκυρτοι δύο, όταν απέχει εκατόν είκοσι μοίρες·

ὅταν ἀπέχῃ μοίρας ρν΄· πανσέληνος, ὅταν ἀπέχῃ μοίρας ρπ΄. Δίς δὲ

πλήρεις φωτισμού δύο, οι οποίες λέγονται και πλησιφαείς, όταν απέχει εκατόν

πενήντα μοίρες· πανσέληνος, όταν απέχει εκατόν ογδόντα μοίρες. Είπαμε

εἴπομεν, μίαν αὐξούσης καὶ μίαν ληγούσης. Διὰ δύο ἥμισυ ἡμερῶν

δύο φορές, δηλαδή μία όταν γεμίζει και μία όταν αδειάζει. Η σελήνη περνά

παρέρχεται ἡ σελήνη ἕκαστον ζῴδιον.   

κάθε ζώδιο στο διάστημα διόμισυ ημερών.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 22. Περὶ ἀέρος καὶ ἀνέμων

Για τον αέρα και τους ανέμους.

 

 

᾿Αήρ ἐστι στοιχεῖον λεπτότατον, ὑγρόν τε καὶ θερμόν, τοῦ μὲν πυρὸς

Ο αέρας είναι στοιχείο πολύ λεπτό, υγρό και θερμό, πιο βαρύ από τη φωτιά,

βαρύτερον, τῆς δὲ γῆς καὶ τῶν ὑδάτων κουφότερον, ἀναπνοῆς καὶ

πιο ελαφρό από το χώμα και το νερό, αίτιο της αναπνοής και της ομιλίας·

ἐκφωνήσεως αἴτιον, ἀχρωμάτιστον, ἤτοι ἐκ φύσεως χρῶμα μὴ

 είναι αχρωμάτιστο, δηλαδή δεν έχει από τη φύση του χρώμα, διαυγές,

κεκτημένον, διειδές, διαφανές (φωτὸς γάρ ἐστι δεκτικόν) καὶ ταῖς

διάφανο (δηλαδή το διαπερνά το φως) και εξυπηρετεί τις τρεις αισθήσεις μας

τρισὶν αἰσθήσεσιν ἡμῶν διακονοῦν (δι᾿ αὐτοῦ γὰρ ὁρῶμεν, ἀκούομεν,

(διότι μέσω αυτού βλέπουμε, ακούμε, οσφραινόμαστε)· είναι στοιχείο που

ὀσφραινόμεθα), δεκτικὸν θάλψεώς τε καὶ ψύξεως ξηρότητός τε καὶ

δέχεται τη θερμότητα και την ψυχρότητα, την ξηρότητα και την υγρασία·

ὑγρότητος, οὗ πᾶσαι αἱ κατὰ τόπον κινήσεις εἰσίν· ἄνω, κάτω, ἔσω,

στον αέρα ανήκουν όλες οι κινήσεις στο χώρο· δηλαδή πάνω, κάτω, μέσα,

ἔξω, δεξιά, ἀριστερὰ καὶ ἡ κυκλοφορικὴ κίνησις. Οἴκοθεν μὴ

έξω, δεξιά, αριστερά και κυκλικά. Δεν έχει δικό του φως,

κεκτημένος τὸ φῶς, ἀλλ᾿ ὑπὸ ἡλίου καὶ σελήνης καὶ ἄστρων καὶ

αλλά φωτίζεται από τον ήλιο, τη σελήνη, τα άστρα και τη φωτιά. Και αυτό

πυρὸς φωτιζόμενος. Καὶ τοῦτό ἐστιν, ὃ εἶπεν ἡ Γραφή, ὅτι "σκότος ἦν

το βεβαιώνει ο λόγος της Γραφής, ότι σκότος υπήρχε πάνω από την   

ἐπάνω τῆς ἀβύσσου", θέλουσα δεῖξαι, ὡς οὐκ οἴκοθεν ὁ ἀὴρ τὸ φῶς

άβυσσο· πράγμα που σημαίνει ότι ο αέρας δεν έχει δικό του φως, αλλά   

κέκτηται, ἀλλ᾿ ἄλλη τίς ἐστιν οὐσία ἡ τοῦ φωτός. 

η ουσία του φωτός είναι κάποια άλλη.

 

῎Ανεμος δέ ἐστι κίνησις ἀέρος ἤ ἄνεμός ἐστι ῥεῦμα ἀέρος τῆς τῶν

Ο άνεμος ακόμη είναι κίνηση του αέρα ή ρεύμα του αέρα που αλλάζει τις

τόπων ἐξαλλαγῆς, ὅθεν ῥεῖ, τάς ἐπωνυμίας ἀμείβων. Καὶ ὁ τόπος δὲ

ονομασίες του από τους διαφορετικούς τόπους από τους οποίους φυσά. Αλλά

τοῦ ἀέρος ἐστί· τόπος γάρ ἐστιν ἑκάστου σώματος ἡ τούτου περιοχή.

και ο τόπος ανήκει στον αέρα· διότι ως τόπος θεωρείται η περιοχή κάθε

Τί δὲ περιέχει τὰ σώματα, εἰ μὴ ἀήρ; Εἰσὶ δὲ τόποι διάφοροι, ὅθεν ἡ

σώματος. Και τί άλλο περιέχει τα σώματα, παρά ο αέρας; Υπάρχουν μάλιστα

τοῦ ἀέρος γίνεται κίνησις, ἐξ ὧν καὶ οἱ ἄνεμοι τὰς ἐπωνυμίας ἔχουσι·

διάφοροι τόποι, απ όπου προέρχεται η κίνηση του αέρα και από τους

δώδεκα δὲ οἱ πάντες εἰσί. Φασὶ δὲ τὸν ἀέρα σβέσιν πυρὸς ἢ ἀτμὸν

οποίους οι άνεμοι παίρνουν τις ονομασίες τους· και όλοι οι άνεμοι είναι

δώδεκα. Λένε ακόμη ότι ο αέρας είναι σβήσιμο φωτιάς ή ατμός νερού που

ὕδατος θερμανθέντος. ῎Εστι γοῦν ὁ ἀὴρ κατὰ μὲν τὴν οἰκείαν φύσιν

έχει θερμανθεί. Ο αέρας, λοιπόν είναι θερμός στη φύση του, αλλά ψύχεται

θερμός, ψύχεται δὲ τῇ γειτνιάσει τῇ πρὸς τὸ ὕδωρ καὶ τὴν γῆν, ὡς τὰ

από την επαφή του με το νερό και το έδαφος, με αποτέλεσμα τα κάτω

μὲν κάτω μέρη αὐτοῦ ψυχρὰ εἶναι, τὰ δὲ ἄνω θερμά.

στρώματά του να είναι ψυχρά, ενώ τα πάνω θερμά.

 

῎Ανεμοι πνέουσιν ἀπὸ ἀνατολῆς θερινῆς καικίας, ὁ καί μέσης, ἀπὸ

Άνεμοι φυσούν οι εξής: από τη θερινή ανατολή ο καικίας

(=βορειοανατολικός), που ονομάζεται και μέσης, από την ισημερινή ανατολή

ἀνατολῆς ἰσημερινῆς ἀπηλιώτης, ἀπὸ ἀνατολῆς χειμερινῆς εὖρος,

ο απηλιώτης (=ανατολικός), από τη χειμερινή ανατολή ο εύρος (=ανατολικός-

ἀπὸ δύσεως χειμερινῆς λίψ, ἀπὸ δύσεως ἰσημερινῆς ζέφυρος, ἀπὸ

νοτιοανατολικός), από τη χειμερινή δύση ο λίβας (=νοτιοδυτικός), από την

ισημερινή δύση ο ζέφυρος (=δυτικός),

δύσεως θερινῆς ἀργέστης, ἤτοι ᾿Ολυμπίας, ὁ καὶ ᾿Ιάπυξ. Εἶτα νότος

από τη θερινή δύση ο αργέστης (=βορειοδυτικός), δηλαδή ο Ολυμπίας, που

λέγεται και Ιάπυξ. Έπειτα πνέουν αντίθετα μεταξύ τους ο νότος και

καὶ ἀπαρκτίας ἀντιπνέοντες ἀλλήλοις. ῎Εστι δὲ μέσος ἀπαρκτίου καὶ

ο απαρκτίας (=βόρειος). Ενδιάμεσος πάλι μεταξύ του απαρκτία και του

καικίου βορέας. Εὔρου δὲ καὶ νότου μέσος Φοῖνιξ, ὁ καλούμενος

καικία πνέει ο βορέας (=βόρειος-βορειοανατολικός). Ενδιάμεσος μεταξύ

του εύρου και του νότου πνέει ο Φοίνιξ (=νότιος-νοτιοανατολικός), ο οποίος

εὐρόνοτος. Μέσος δὲ νότου καὶ λιβὸς λιβόνοτος, ὁ καὶ λευκόνοτος.

λέγεται ευρόνοτος. Ενδιάμεσος πάλι μεταξύ νότου και λίβα είναι ο λιβόνοτος,

Μέσος δὲ ἀπαρκτίου καὶ ἀργέστου θρασκίας, ἤτοι κέρκιος ὑπὸ τῶν

που λέγεται και λευκόνοτος (=νότιος-νοτιοδυτικός). Ενδιάμεσος τέλος

περιοίκων ὀνομαζόμενος.  

μεταξύ απαρκτίου και αργέστου είναι ο θρασκίας (=βόρειος-βορειοδυτικός),

που λέγεται κέρκιος από τους γύρω κατοίκους.

 

(Ἔθνη δέ οἰκεῖ τά πέρατα κατ ἀπηλιώτην Βακτριανοί, κατ εὖρον

(Τα άκρα του κόσμου τα κατοικούν τα εξής έθνη· προς τον απηλιώτη οι

Ἰνδικοί, κατά Φοίνικα Ἐρυθρά θάλασσα καί Αἰθιοπία, κατά λιβόνοτον

Βακτριανοί, προς τον εύρο οι Ινδοί· προς τον Φοίνικα βρίσκεται η Ερυθρά

οἱ ὑπέρ Σύρτιν Γαράμαντες, κατά λίβα Αἰθίοπες καί οἱ δυσμικοί

θάλασσα και η Αιθιοπία· προς τον λιβόνοτο οι Γαράμαντες που κατοικούν

πάνω από τη Σύρτη· προς το λίβα οι Αιθίοπες και οι Υπέρμαυροι της δύσεως·

Ὑπέρμαυροι, κατά ζέφυρον Στῆλαι καί ἀρχαί Λιβύης καί Εὐρώπης,

προς τον ζέφυρο βρίσκονται οι Στήλες του Ηρακλέους και οι αρχές της

κατά ἀργέστην Ἰβηρία, ἡ νῦν Ἱσπανία, κατά δέ θρασκίαν Κελτοί καί

Λιβύης και της Ευρώπης· προς τον αργέστη η Ιβηρία, η σημερινή Ισπανία·

τά ὅμορα· κατά ἀπαρκτίαν οἱ ὑπέρ τήν Θράκην Σκύθαι, κατά

προς τον θρασκία οι Κέλτες και τα γειτονικά έθνη· προς τον απαρκτία οι

βοῤῥᾶν Πόντος, Μαιῶτις καί Σαρμάται, κατά καικίαν, Κασπία

Σκύθες που κατοικούν πάνω από τη Θράκη· προς το βορρά είναι ο Πόντος,

θάλασσα καί Σάκαι).

η Μαιώτιδα και οι Σαρμάτες· προς τον καικία είναι η Κασπία θάλασσα και

οι Σάκες).

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23. Περὶ ὑδάτων

Για τα νερά.

 

 

Καὶ τὸ ὕδωρ δὲ ἓν τῶν στοιχείων τῶν τεσσάρων ἐστί, ποίημα Θεοῦ

Και το νερό, επίσης, είναι ένα από τα τέσσερα στοιχεία, το πιο ωραίο

κάλλιστον. ῞Υδωρ ἐστὶ στοιχεῖον ὑγρόν τε καὶ ψυχρὸν, βαρύ τε καὶ

δημιούργημα του Θεού. Το νερό είναι στοιχείο υγρό και ψυχρό, βαρύ και με

κατωφερές, εὐδιάχυτον. Τούτου δὲ μνημονεύει ἡ θεία Γραφὴ λέγουσα·

ροπή προς τα κάτω, που εύκολα χύνεται. Αυτό υπενθυμίζει η Αγία Γραφή

"Καὶ σκότος ἦν ἐπάνω τῆς ἀβύσσου, καὶ Πνεῦμα Θεοῦ ἐπεφέρετο

όταν λέει: Υπήρχε σκοτάδι πάνω από την άβυσσο και το Πνεύμα του Θεού

ἐπάνω τοῦ ὕδατος"· ἄβυσσος γὰρ οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν, εἰ μὴ ὕδωρ

βρισκόταν πάνω από τα νερά. Η άβυσσος δεν είναι τίποτε άλλο παρά τα

πολύ, οὗ τὸ τέλος ἀκατάληπτον ἀνθρώποις. ᾿Εν ἀρχῇ μὲν οὖν τὸ

πολλά νερά, που το τέλος τους είναι ασύλληπτο για τον άνθρωπο. Στην αρχή,

ὕδωρ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἐπεπόλαζε.  Καὶ πρῶτον μὲν ἐποίησεν

βέβαια, το νερό κυριαρχούσε σ όλη την επιφάνεια της γης. Και ο Θεός

ὁ Θεὸς τὸ στερέωμα διαχωρίζον ἀναμέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπάνω

δημιούργησε πρώτα το στερέωμα, που χωρίζει το νερό που είναι πάνω από το

τοῦ στερεώματος καὶ τοῦ ὕδατος τοῦ ὑποκάτω τοῦ στερεώματος·

στερέωμα από το νερό που είναι κάτω από το στερέωμα· διότι, με την εντολή

ἐν τῷ μέσῳ γὰρ τῆς ἀβύσσου τῶν ὑδάτων ἐστερεώθη τῷ δεσποτικῷ

του Δεσπότου Θεού, δημιουργήθηκε το στερέωμα στο μέσον της αβύσσου

προστάγματι. ῞Οθεν καὶ στερέωμα εἶπεν ὁ Θεὸς γενέσθαι, καὶ

των νερών. Και γι αυτό, είπε ο Θεός να γίνει το στερέωμα, και έγινε. Για

ἐγένετο. Τίνος δὲ χάριν ἐπάνω τοῦ στερεώματος ὕδωρ ὁ Θεὸς

ποιό λόγο, όμως, ο Θεός τοποθέτησε νερό πάνω από το στερέωμα; Λόγω της

ἀπέθετο; Διὰ τὴν τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ αἰθέρος θερμοτάτην ἔκκαυσιν·

υπερβολικής θερμότητος του ήλιου και του αιθέρα· καθώς, αμέσως μετά το

εὐθέως γὰρ μετὰ τὸ στερέωμα ὁ αἰθὴρ ἐφήπλωται. Καὶ ὁ ἥλιος δὲ

στερέωμα, απλώνεται από κάτω ο αιθέρας. Αλλά και ο ήλιος και η σελήνη

σὺν τῇ σελήνῃ καὶ τοῖς ἄστροις ἐν τῷ στερεώματί εἰσι· καὶ εἰ μὴ

και τα άστρα βρίσκονται στο στερέωμα. Κι αν δεν είχε τοποθετηθεί νερό

ἐπέκειτο ὕδωρ, ἐφλέχθη ἂν ὑπὸ τῆς θέρμης τὸ στερέωμα.   

πάνω απ αυτό, το στερέωμα θα είχε ανάψει από θερμότητα.

 

Εἴτα προσέταξεν ὁ Θεὸς συναχθῆναι τὰ ὕδατα εἰς συναγωγὴν μίαν.

Κατόπιν, ο Θεός έδωσε εντολή να συγκεντρωθούν τα νερά σε μία συναγωγή.

Τὸ δὲ "μίαν συναγωγὴν" λέγειν οὐ δηλοῖ τὸ ἐν ἑνὶ τόπῳ συναχθῆναι

Η φράση "μία συναγωγή" δεν σημαίνει ότι αυτά συγκεντρώθηκαν σ ένα τόπο,

αὐτά ἰδοὺ γὰρ μετὰ ταῦτά φησι· "Καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων

διότι λέει, στη συνέχεια, τα συστήματα των νερών τα ονόμασε θάλασσες·

ἐκάλεσε θαλάσσας", ἀλλὰ τὸ ὁμοῦ καθ᾿ ἑαυτὰ κεχωρισμένα τῆς γῆς

η φράση δηλώνει ότι τα νερά συγκεντρώθηκαν όλα μαζί, ξεχωριστά από την

γενέσθαι τὰ ὕδατα ὁ λόγος ἐδήλωσε. "Συνήχθησαν τοίνυν τὰ ὕδατα

ξηρά. Τα νερά, λοιπόν, συγκεντρώθηκαν στις δεξαμενές τους και φάνηκε

εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά". ᾿Εντεῦθεν αἱ δύο

η ξηρά. Έτσι σχηματίστηκαν οι δύο θάλασσες που περιβρέχουν την Αίγυπτο

θάλασσαι αἱ τὴν  Αἴγυπτον περιέχουσαι μέση γὰρ αὕτη τῶν δύο

καθόσον αυτή βρίσκεται ανάμεσα σε δύο θάλασσες.

κεῖται θαλασσῶν συνήχθησαν, διάφορα πελάγη καὶ ὄρη καὶ νήσους

(Οι θάλασσες) περιέχουν διάφορα πελάγη, βουνά, νησιά, κόλπους και

καὶ ἀγκῶνας καὶ λιμένας ἔχουσαι καὶ κόλπους διαφόρους περιέχουσαι

λιμένες, που περιλαμβάνουν αιγιαλούς και ακτές αιγιαλός λέγεται

αἰγιαλούς τε καὶ ἀκτάς αἰγιαλὸς μὲν γὰρ ὁ ψαμμώδης λέγεται, ἀκτὴ

η παραλία που έχει άμμο, ενώ ακτή λέγεται αυτή που έχει πέτρες και είναι

δὲ ἡ πετρώδης καὶ ἀγχιβαθὴς, ἤτοι ἡ εὐθέως ἐν τῇ ἀρχῇ βάθος

απότομη, δηλαδή αυτή που έχει βάθος από την αρχή της. Παρόμοια,

ἔχουσα. Ὁμοίως καὶ ἡ κατὰ τὴν ἀνατολήν, ἥτις λέγεται ᾿Ινδική, καὶ ἡ

σχηματίσθηκε θάλασσα στα ανατολικά και λέγεται Ινδική, καθώς και

βορεινή, ἥτις λέγεται  Κασπία· καὶ αἱ λίμναι δὲ ἐντεῦθεν συνήχθησαν.

βόρεια και λέγεται Κασπία· αλλά και οι λίμνες σχηματίσθηκαν από τότε.

 

῎Εστιν οὖν ὁ μὲν ᾿Ωκεανὸς οἷόν τις ποταμὸς κυκλῶν πᾶσαν τὴν γῆν,

Ο Ωκεανός, λοιπόν, είναι σαν ποταμός που περικυκλώνει όλη τη γη· γι

περὶ οὗ εἴρηκεν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, ἡ Γραφή, ὅτι "ποταμὸς ἐκπορεύεται ἐκ

αυτόν, όπως νομίζω, είπε η Αγία Γραφή, ότι ένα ποτάμι πηγάζει από τον

τοῦ παραδείσου", πότιμον καὶ γλυκὺ ὕδωρ ἔχων. Οὗτος χορηγεῖ τὸ

Παράδεισο το οποίο έχει πόσιμο και γλυκό νερό. Αυτός χύνει στις θάλασσες

ὕδωρ ταῖς θαλάσσαις, ὅπερ ἐν ταῖς θαλάσσαις χρονίζον καὶ ἑστὼς

το νερό του, το οποίο, όταν μείνει στάσιμο στις θάλασσες για πολύ χρόνο,

ἀκίνητον πικρὸν γίνεται, τοῦ ἡλίου ἀεὶ τὸ λεπτότερον ἀνιμωμένου

γίνεται πικρό, επειδή ο ήλιος και οι σίφωνες αντλούν πάντοτε το πιο ελαφρό

καὶ τῶν σιφώνων, ὅθεν καὶ τὰ νέφη συνίστανται καὶ οἱ ὄμβροι

μέρος του· έτσι σχηματίζονται τα σύννεφα και πέφτουν οι βροχές, ενώ

γίνονται διὰ τῆς διηθήσεως γλυκαινομένου τοῦ ὕδατος.  

ταυτόχρονα το νερό γίνεται γλυκό και καθαρίζεται.

 

Οὗτος καὶ εἰς τέσσαρας ἀρχὰς, ἤτοι εἰς τέσσαρας ποταμοὺς

Αυτός (ο Ωκεανός) διαιρείται σε τέσσερα μέρη, δηλαδή σε τέσσερις ποταμούς.

διαιρεῖται. "῎Ονομα τῷ ἑνὶ Φεισών", τουτέστι Γάγγης ὁ ᾿Ινδικός.

Το όνομα του πρώτου είναι Φεισών, δηλαδή ο Γάγγης στην Ινδία. Το όνομα

"Καὶ ὄνομα τῷ ἄλλῳ Γηών"· οὗτός ἐστιν ὁ Νεῖλος ὁ ἀπὸ Αἰθιοπίας

του δευτέρου είναι Γηών· αυτός είναι ο Νείλος, που πηγάζει από την Αιθιοπία

εἰς Αἴγυπτον κατερχόμενος. Καὶ ὄνομα τῷ τρίτῳ Τίγρις. Καὶ ὄνομα

και χύνεται στην Αίγυπτο. Το όνομα του τρίτου είναι Τίγρης και του

τῷ τετάρτῳ Εὐφράτης. Εἰσὶ δὲ καὶ ἕτεροι πλεῖστοι καὶ μέγιστοι

τετάρτου Ευφράτης. Υπάρχουν βέβαια και πολλά άλλα μεγάλα ποτάμια, από

ποταμοί, ὧν οἱ μὲν εἰς τὴν θάλασσαν κενοῦνται, οἱ δὲ καὶ ἐν τῇ γῇ

τα οποία άλλα χύνονται στη θάλασσα και άλλα σκορπίζουν στην ξηρά.

ἀναλίσκονται. ῞Ομως καὶ πᾶσα ἡ γῆ διάτρητός ἐστι καὶ ὑπόνομος

Γι αυτό όλη η ξηρά είναι διάτρητη και έχει υπόγεια νερά σαν φλέβες,

ὥσπερ τινὰς φλέβας ἔχουσα, δι᾿ ὧν ἐκ τῆς θαλάσσης δεχομένη τὰ

μέσα από τις οποίες παίρνει τα θαλάσσια νερά και αναβλύζει τις πηγές.

ὕδατα τὰς πηγὰς ἀνίησι.

 

Πρὸς οὖν τὴν ποιότητα τῆς γῆς καὶ τὸ τῶν πηγῶν ὕδωρ γίνεται.

Και το νερό των πηγών είναι ανάλογο με την ποιότητα της γης. Διότι, το

Διηθεῖται μὲν γὰρ καί διϋλίζεται διὰ τῆς γῆς τὸ θαλάττιον ὕδωρ καὶ


 

 
||
 
5η σελίδα
 

Για να επικοινωνήσετε μαζί μας, κάντε αριστερό κλικ με το ποντίκι σας εδώ.

 

Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας

 

Επιστροφή στο κεντρικό μενού.