Ὀρθόδοξη Θεολογία

 
Έκδοσις ακριβὴς της ορθοδόξου πίστεως.

του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού

 
 
 
 
 
16η σελίδα
 
||

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 83. Περὶ πίστεως.

Για την πίστη.

 

 

῾Η μέντοι πίστις διπλῆ ἐστιν. "῎Εστι γὰρ πίστις ἐξ ἀκοῆς".

Η πίστη βέβαια είναι δύο ειδών. Υπάρχει δηλαδή πρώτα πίστη

᾿Ακούοντες γὰρ τῶν θείων Γραφῶν πιστεύομεν τῇ διδασκαλίᾳ

που δημιουργείται από την ακοή. Ακούμε δηλαδή τις θείες Γραφές και

τοῦ Πνεύματος. Αὕτη δὲ τελειοῦται πᾶσι τοῖς νομοθετηθεῖσιν

πιστεύουμε στη διδαχή του Αγίου Πνεύματος. Αυτή όμως γίνεται τέλεια,

ὑπὸ Χριστοῦ, ἔργῳ πιστεύουσα, εὐσεβοῦσα

όταν είναι πίστη έμπρακτη σε όλα όσα ο Χριστός νομοθέτησε, όταν σέβεται

καὶ τὰς ἐντολὰς πράττουσα τοῦ ἀνακαινίσαντος ἡμᾶς.

και εφαρμόζει τις εντολές Αυτού που μας ανακαίνισε.

῾Ο γὰρ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας πιστεύων

Αυτός που δεν πιστεύει σύμφωνα με την παράδοση της όλης Εκκλησίας

ἢ κοινωνῶν διὰ τῶν ἀτόπων ἔργων τῷ Διαβόλῳ ἄπιστός ἐστιν.  

ή συμμετέχει στις απαράδεκτες πράξεις του Διαβόλου, αυτός είναι ο άπιστος.

 

"῎Εστι δὲ" πάλιν "πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων

(Δεύτερο είδος) πίστεως είναι η πραγμάτωση όσων ελπίζουμε, η απόδειξη

ἔλεγχος οὐ βλεπομένων" ἢ ἀδίστακτος καὶ ἀδιάκριτος ἐλπὶς

πραγμάτων που δεν βλέπουμε· ή είναι αναμφίβολη και αδιάκριτη ελπίδα

τῶν τε ὑπὸ Θεοῦ ἡμῖν ἐπηγγελμένων καὶ τῆς τῶν αἰτήσεων ἡμῶν

των υποσχέσεων του Θεού σε μας και η εκπλήρωση των αιτημάτων μας.

ἐπιτυχίας. ῾Η μὲν οὖν πρώτη τῆς ἡμετέρας γνώμης ἐστίν,

Το πρώτο είδος πίστεως είναι αποτέλεσμα της δικής μας θελήσεως,

ἡ δὲ δευτέρα τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος. 

ενώ το δεύτερο αποτελεί ένα από τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος.

 

᾿Ιστέον, ὅτι διὰ τοῦ βαπτίσματος περιτεμνόμεθα ἅπαν

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι με το βάπτισμα αποκόπτεται όλο

τὸ ἀπὸ γενέσεως κάλυμμα, ἤτοι τὴν ἁμαρτίαν

τό βάρος που είχαμε από τη δημιουργία μας, δηλαδή η αμαρτία,

καὶ ᾿Ισραηλῖται πνευματικοὶ καὶ Θεοῦ λαὸς χρηματίζομεν.

και γινόμαστε πνευματικός Ισραήλ και λαός του Θεού.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 84. Περὶ σταυροῦ, ἐν ᾧ ἔτι καὶ περὶ πίστεως

Για το σταυρό, και ακόμη για την πίστη.  

 

 

"῾Ο λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστί,

Ο λόγος για το σταυρό αποτελεί ανοησία γι αυτούς που είναι να χαθούν,

τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις Θεοῦ ἐστιν".

ενώ γιά όσους πρόκειται να σωθούν είναι δύναμη του Θεού.

"῾Ο μὲν γὰρ πνευματικὸς πάντα ἀνακρίνει, ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος

Διότι ο άνθρωπος που έχει Πνεύμα Θεού τα εξετάζει όλα, ενώ ο άνθρωπος

οὐ δέχεται τὰ τοῦ Πνεύματος". Μωρία γάρ ἐστι τοῖς μὴ πίστει

της λογικής δε δέχεται τα πνευματικά. Αποτελεί δηλαδή ανοησία για όσους

δεχομένοις καὶ τὸ ἀγαθὸν καὶ παντοδύναμον τοῦ Θεοῦ λογιζομένοις,

δεν τον δέχονται με πίστη και δεν υπολογίζουν την αγαθότητα και

ἀλλ᾿ ἀνθρωπίνοις καὶ φυσικοῖς λογισμοῖς ἐρευνῶσι τὰ θεῖα·

παντοδυναμία του Θεού, αλλά εξετάζουν τα θεία με ανθρώπινους και

πάντα γὰρ τὰ τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ φύσιν εἰσὶ καὶ λόγον καὶ ἔννοιαν.

φυσικούς λογισμούς· διότι όλα τα θεία ξεπερνούν τη φύση, τη λογική και τη

Εἰ γάρ τις λογίσηται, ὅπως ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι

σκέψη. Εάν δηλαδή κανείς σκεφτεί, πώς ο Θεός τα δημιούργησε όλα από την

τίνος τε ἕνεκεν παρήγαγεν ὁ Θεὸς τὰ πάντα, καὶ φυσικοῖς λογισμοῖς

ανυπαρξία στην ύπαρξη και για ποιά αιτία, και θελήσει να τα συλλάβει με

φθάσαι βουληθῇ, οὐ καταλαμβάνει· ψυχικὴ γάρ ἐστιν ἡ γνῶσις αὕτη

τη λογική της φύσεώς του, δεν θα τα καταφέρει· διότι αυτή η γνώση είναι

καὶ δαιμονιώδης. Εἰ δέ τις πίστει χειραγωγούμενος ἀγαθὸν

ψυχική και διαβολική. Εάν όμως κάποιος, με οδηγό την πίστη, σκεφτεί ότι

καὶ παντοδύναμον καὶ ἀληθὲς καὶ σοφὸν καὶ δίκαιον τὸ θεῖον

ο Θεός είναι αγαθός, παντοδύναμος, αληθινός, σοφός και δίκαιος,

λογίσηται, εὑρήσει πάντα λεῖα καὶ ὁμαλὰ καὶ ὁδὸν εὐθεῖαν.

τότε θα διαπιστώσει ότι όλα είναι ομαλά και κανονικά και ο δρόμος ευθύς.

 

᾿Εκτὸς γὰρ πίστεως ἀδύνατον σωθῆναι· πίστει γὰρ πάντα,

Δεν είναι δυνατόν να σωθούμε χωρίς την πίστη· διότι όλα, και τα ανθρώπινα

τά τε ἀνθρώπινα τά τε πνευματικά, συνίστανται. Οὔτε γὰρ γεωργὸς

και τα πνευματικά, υφίστανται με την πίστη. Ούτε δηλαδή ο γεωργός χωρίς

ἐκτὸς πίστεως τέμνει γῆς αὔλακα, οὐκ ἔμπορος μικρῷ ξύλῳ

πίστη ανοίγει το αυλάκι του χωραφιού, ούτε ο έμπορος εμπιστεύεται τη ζωή

τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν τῷ μαινομένῳ τῆς θαλάσσης πελάγει

του σε μικρό πλοίο μέσα στο φουρτουνιασμένο πέλαγος της θάλασσας,

παραδίδωσιν, οὐ γάμοι συνίστανται, οὐκ ἄλλο τι τῶν ἐν τῷ βίῳ.

ούτε γάμοι γίνονται, ούτε κάτι άλλο από τα βιωτικά.

Πίστει νοοῦμεν ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα τῇ τοῦ Θεοῦ

Με την πίστη δεχόμαστε ότι όλα έχουν προέλθει από την ανυπαρξία στην

δυνάμει παρῆχθαι· πάντα, τά τε θεῖα καὶ τὰ ἀνθρώπινα,

ύπαρξη με τη δύναμη του Θεού· όλα, και τα θεία και τα ανθρώπινα,

πίστει κατορθοῦμεν. Πίστις δέ ἐστιν ἀπολυπραγμόνητος

τα κατορθώνουμε με την πίστη. Η πίστη είναι συγκατάθεση χωρίς πολλή

συγκατάθεσις.  

έρευνα.

 

Πᾶσα μὲν οὖν πρᾶξις καὶ θαυματουργία Χριστοῦ μεγίστη καὶ θεία

Κάθε πράξη βέβαια και κάθε θαύμα του Χριστού είναι πολύ μεγάλο, θείο

καὶ θαυμαστή, ἀλλὰ πάντων ἐστὶ θαυμαστότερον ὁ τίμιος αὐτοῦ

και σπουδαίο, αλλά το πιο θαυμαστό απ όλα είναι ο τίμιος σταυρός του.

σταυρός.  Δι᾿ οὐδενὸς γὰρ ἑτέρου ὁ θάνατος κατήργηται,

Διότι, με τίποτε άλλο δεν καταργήθηκε ο θάνατος,

ἡ τοῦ προπάτορος ἁμαρτία λέλυται, ὁ ᾅδης ἐσκύλευται,

δεν συγχωρέθηκε η αμαρτία του προπάτορά μας, δεν έχασε ο άδης τα θύματά

ἡ ἀνάστασις δεδώρηται, δύναμις ἡμῖν τοῦ καταφρονεῖν

του, δεν μας δόθηκε ως δώρο η ανάσταση, δεν μας δόθηκε η δύναμη να

τῶν παρόντων καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου δέδοται,

περιφρονούμε τα παρόντα και τον ίδιο ακόμη το θάνατο,

ἡ πρὸς τὴν ἀρχαίαν μακαριότητα ἐπάνοδος κατώρθωται,

δεν πετύχαμε την επανόδό μας στην παλαιά μακαριότητα,

πύλαι παραδείσου ἠνοίγησαν, ἡ φύσις ἡμῶν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ

δεν μας ανοίχθηκε ο Παράδεισος, δεν κάθισε η φύση μας στα δεξιά του Θεού,

κεκάθικε, τέκνα Θεοῦ καὶ κληρονόμοι γεγόναμεν,

δεν γίναμε παιδιά και κληρονόμοι του Θεού, παρά μόνον (πετύχαμε όλα

εἰ μὴ διὰ τοῦ σταυροῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ  Χριστοῦ.

τα παραπάνω) με το σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Διὰ σταυροῦ γὰρ ταῦτα πάντα κατώρθωται.

Με το σταυρό δηλαδή κατορθώσαμε όλα αυτά.

 

" ῞Οσοι γὰρ ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστόν", φησὶν ὁ ἀπόστολος,

Διότι, λέει ο Απόστολος, όσοι βαπτισθήκαμε στο όνομα του Χριστού,

"εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν". ῞Οσοι δὲ εἰς Χριστὸν

δοκιμάσαμε το θάνατό του. Και όσοι βαπτισθήκαμε στο Χριστό,

ἐβαπτίσθημεν, Χριστὸν ἐνεδυσάμεθα. Χριστὸς δέ ἐστι "Θεοῦ δύναμις

ντυθήκαμε το Χριστό. Ο Χριστός δηλαδή είναι η δύναμη και η σοφία

καὶ σοφία". ᾿Ιδοὺ ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ, ἤτοι ὁ σταυρὸς

του Θεού. Να, ο θάνατος του Χριστού, δηλαδή ο σταυρός,

τὴν ἐνυπόστατον τοῦ Θεοῦ σοφίαν καὶ δύναμιν ἡμᾶς περιέβαλε.

μας έντυσε με την ενυπόστατη σοφία και δύναμη του Χριστού.

Δύναμις δὲ Θεοῦ ἐστιν ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ, ἢ ὅτι τὸ δυνατὸν

Και το κήρυγμα για το σταυρό είναι δύναμη του Θεού ή διότι η δύναμη

τοῦ Θεοῦ, ἤτοι ἡ κατὰ τοῦ θανάτου νίκη δι᾿ αὐτοῦ ἡμῖν

του Θεού, δηλαδή η νίκη σε βάρος του θανάτου, μας δόθηκε χάρη σ αυτόν,

πεφανέρωται, ἢ ὅτι, ὥσπερ τὰ τέσσαρα ἄκρα τοῦ σταυροῦ

ή διότι, όπως ακριβώς οι τέσσερις κεραίες του σταυρού

διὰ τοῦ μέσου κέντρου κρατοῦνται καὶ συσφίγγονται,

κρατούνται στέρεες από το κέντρο που υπάρχει στο μέσον,

οὕτω διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως τό τε ὕψος καὶ τὸ βάθος,

έτσι με τη δύναμη του Θεού συγκρατείται το ύψος και το βάθος,

μῆκός τε καὶ πλάτος, ἤτοι πᾶσα ὁρατή τε καὶ ἀόρατος κτίσις

το μήκος και το πλάτος, δηλαδή όλη η ορατή και αόρατη δημιουργία.

συνέχεται.  

 

Οὗτος ἡμῖν σημεῖον δέδοται ἐπὶ τοῦ μετώπου, ὃν τρόπον τῷ ᾿Ισραὴλ

Αυτός (ο σταυρός) μας δόθηκε σαν σημάδι πάνω στο μέτωπό μας, όπως στον

ἡ περιτομή· δι᾿ αὐτοῦ γὰρ οἱ πιστοὶ τῶν ἀπίστων ἀποδιιστάμεθά τε

Ισραήλ δόθηκε η περιτομή· μ αυτόν οι πιστοί ξεχωρίζουμε από τους

καὶ γνωριζόμεθα. Οὗτος θυρεὸς καὶ ὅπλον καὶ τρόπαιον

απίστους και γινόμαστε γνωστοί. Αυτός είναι η σημαία, το όπλο και

κατὰ τοῦ Διαβόλου.  Οὗτος σφραγίς, ἵνα μὴ θίγῃ ἡμῶν ὁ ὀλοθρεύων,

το τρόπαιο ενάντια στο Διάβολο. Αυτός είναι η σφραφίδα, για να μην μας

ὥς φησιν ἡ Γραφή. Οὗτος τῶν κειμένων ἀνάστασις, τῶν ἑστώτων

κτυπά ο εξολοθρευτής μας, όπως λέει η Αγία Γραφή. Αυτός είναι η ανάσταση

στήριγμα, ἀσθενῶν βακτηρία, ποιμαινομένων ῥάβδος,

των νεκρών, το στήριγμα αυτών που στέκονται, το ραβδί που μας ποιμαίνει,

ἐπιστρεφόντων χειραγωγία, προκοπτόντων τελείωσις,

η χειραγωγία των μετανοούντων, η τελείωση αυτών που προοδεύουν,

ψυχῆς σωτηρία καὶ σώματος, πάντων τῶν κακῶν ἀποτρόπαιον,

η σωτηρία της ψυχής και του σώματος, η απόκρουση όλων των κακών,

πάντων ἀγαθῶν πρόξενος, ἁμαρτίας ἀναίρεσις, φυτὸν ἀναστάσεως,

ο πρόξενος όλων των αγαθών, η κατάργηση της αμαρτίας, το φυτό της

ξύλον ζωῆς αἰωνίου.  

αναστάσεως, το ξύλο της αιώνιας ζωής.

 

Αὐτὸ μὲν οὖν τὸ τίμιον ξύλον ὡς ἀληθῶς καὶ σεβάσμιον,

Πρέπει λοιπόν να προσκυνούμε ως αληθινά σεβαστό αυτό το τίμιο ξύλο,

ἐν ᾧ ἑαυτὸν εἰς θυσίαν ὑπὲρ ἡμῶν Χριστὸς προσενήνοχεν,

πάνω στο οποίο ο Χριστός πρόσφερε για μας θυσία τον εαυτό του,

ὡς ἁγιασθὲν τῇ ἁφῇ τοῦ ἁγίου σώματος καὶ αἵματος εἰκότως

διότι αγιάσθηκε με την αφή του αγίου σώματος και αίματός του· πρέπει να

προσκυνητέον, τοὺς ἥλους, τὴν λόγχην, τὰ ἐνδύματα

προσκυνούμε τα καρφιά, τη λόγχη, τα ενδύματα

καὶ τὰ ἱερὰ αὐτοῦ σκηνώματα, ἅτινά εἰσιν ἡ φάτνη, τὸ σπήλαιον,

και τους αγίους τόπους του, όπως είναι η φάτνη, το σπήλαιο,

ὁ Γολγοθᾶς ὁ σωτήριος, ὁ ζωοποιὸς τάφος, ἡ Σιὼν τῶν ἐκκλησιῶν

ο σωτήριος Γολγοθάς, ο ζωοοποιός τάφος, η Σιών, η μητέρα των εκκλησιών

ἡ ἀκρόπολις, καὶ τὰ ὅμοια· ὥς φησιν ὁ θεοπάτωρ Δαυίδ·

και τα παρόμοια, όπως λέει ο θεοπάτορας Δαβίδ:

"Εἰσελευσόμεθα εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ, προσκυνήσομεν

Θα εισέλθουμε στα σκηνώματά του, θα προσκυνήσουμε στον τόπο

εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ". ῞Οτι δὲ τὸν σταυρὸν

όπου καρφώθηκαν τα πόδια του. Ότι εννοεί το σταυρό, το φανερώνει

λέγει, δηλοῖ τὸ ἑπόμενον· "᾿Ανάστηθι, Κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου"·

και το επόμενο: Αναστήσου, Κύριε, από το τόπο όπου έχεις αναπαυθεί·

ἕπεται γὰρ τῷ σταυρῷ ἡ ἀνάστασις. Εἰ γὰρ τῶν ἐρωμένων

διότι η ανάσταση ακολουθεί το σταυρό. Και αν οι ερωτευμένοι ποθούν πολύ

ποθητὸν οἶκος καὶ κλίνη καὶ περιβόλαιον, πόσῳ μᾶλλον τὰ τοῦ Θεοῦ

το σπίτι, το κρεβάτι και το σκέπασμά τους, πόσο πολύ περισσότερο (δεν θα

καὶ Σωτῆρος, δι᾿ ὧν καὶ σεσῴσμεθα;  

ποθούμε) τα πράγματα του Θεού και Σωτήρα μας, με τα οποία έχουμε σωθεί;

 

Προσκυνοῦμεν δὲ καὶ τὸν τύπον τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ σταυροῦ,

Προσκυνούμε μάλιστα και το σχήμα του τιμίου και ζωοποιού σταυρού,

εἰ καὶ ἐξ ἑτέρας ὕλης γένηται, οὐ τὴν ὕλην τιμῶντες μὴ γένοιτο,

ακόμη κι αν είναι κατασκευασμένο από διαφορετικό υλικό· διότι, αλίμονο,

ἀλλὰ τὸν τύπον ὡς Χριστοῦ σύμβολον. ῎Εφη γὰρ τοῖς ἑαυτοῦ

δεν τιμάμε την ύλη, αλλά το σχήμα σαν σύμβολο του Χριστού. Αφού στη

μαθηταῖς διατιθέμενος· "Τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ

διαθήκη του προς τους μαθητές του είπε: Τότε το σημείο του Υιού

τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ", τὸν σταυρὸν λέγων.

του ανθρώπου θα φανερωθεί στον ουρανό, και εννοούσε το σταυρό.

Διὸ καὶ ταῖς γυναιξὶν ἔλεγεν ὁ τῆς ἀναστάσεως ἄγγελος·

Γι αυτό και ο άγγελος, που παρουσιάσθηκε στις γυναίκες μετά

"᾿Ιησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον;"·

την Ανάσταση, τίς είπε: Ψάχνετε τον Ιησού το Ναζωραίο, τον σταυρωμένο;·

καὶ ὁ ἀπόστολος· "῾Ημεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον".

και ο Απόστολος είπε επίσης: Εμείς κηρύσσουμε τον σταυρωμένο Χριστό.

Πολλοὶ μὲν γὰρ Χριστοὶ καὶ ᾿Ιησοῖ, ἀλλ᾿ εἷς ὁ ἐσταυρωμένος.

Πολλοί δηλαδή είναι οι "Χριστοί" και οι "Μεσίες", αλλά ένας ο σταυρωμένος.

Οὐκ εἶπε λελογχευμένον, ἀλλ᾿ "ἐσταυρωμένον". Προσκυνητέον

Και δεν είπε λογχισμένο, αλλά σταυρωμένο. Πρέπει, λοιπόν, να προσκυνάμε

τοίνυν τὸ σημεῖον τοῦ Χριστοῦ. ῎Ενθα γὰρ ἂν ᾖ τὸ σημεῖον,

το σημείο του Σταυρού. Διότι όπου είναι αυτό το σημείο,

ἐκεῖ καὶ αὐτὸς ἔσται. Τὴν δὲ ὕλην, ἐξ ἧς ὁ τύπος τοῦ σταυροῦ

και Αυτός εκεί θα είναι.Και την ύλη πάλι, από την οποία είναι φτιαγμένο

συνίσταται, εἰ καὶ χρυσὸς ἢ λίθοι εἶεν τίμιοι, μετὰ τὴν τοῦ τύπου,

το σχήμα του σταυρού, είτε είναι χρυσάφι είτε πολύτιμοι λίθοι, μετά τη

εἰ τύχοι, διάλυσιν οὐ προσκυνητέον. Πάντα τοίνυν τὰ Θεῷ

διάλυση του σχήματος, εάν τυχόν συμβεί, δεν πρέπει να το προσκυνάμε. Διότι

ἀνακείμενα προσκυνοῦμεν αὐτῷ τὸ σέβας προσάγοντες.  

προσκυνάμε όλα τα αφιερώματα στο Θεό απονέμοντας το σεβασμό σ Αυτόν.

 

Τοῦτον τὸν τίμιον σταυρὸν προετύπωσε τὸ ξύλον τῆς ζωῆς

Αυτόν τον τίμιο σταυρό προτύπωσε το ξύλο της ζωής που ο Θεός

τὸ ἐν παραδείσῳ ὑπὸ Θεοῦ πεφυτευμένον· ἐπεὶ γὰρ διὰ ξύλου

φύτευσε μέσα στον παράδεισο· επειδή, δηλαδή, ο θάνατος προήλθε από (τη

ὁ θάνατος, ἔδει διὰ ξύλου δωρηθῆναι τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἀνάστασιν·

γεύση) του ξύλου, έπρεπε και η ζωή και η ανάσταση να δοθεί μέσω ξύλου.

᾿Ιακὼβ πρῶτος προσκυνήσας τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου Ἰωσήφ

Πρώτος ο Ιακώβ εξεικόνισε το σταυρό, με την προσκύνηση στην άκρη

τόν σταυρόν εἰκόνισε καί ἐνηλλαγμέναις ταῖς χερσὶ τοὺς υἱοὺς

του ραβδιού του Ιωσήφ και όταν σταυροειδώς ευλόγησε με τα χέρια

᾿Ιωσὴφ εὐλογήσας, καὶ τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ διέγραψε

τα παιδιά του Ιωσήφ· το ραβδί του Μωϋσή, επίσης, διέγραψε με πολύ σαφή

σαφέστατα ῥάβδος Μωσαϊκὴ σταυροτύπως τὴν θάλασσαν πλήξασα

τρόπο το σημείο του σταυρού, όταν χτύπησε τη θάλασσα και έσωσε τον λαό

καὶ σώσασα μὲν τὸν ᾿Ισραήλ, Φαραὼ δὲ βυθίσασα, χεῖρες

του Ισραήλ καταποντίζοντας τον Φαραώ·  το ίδιο και τα χέρια

σταυροειδῶς ἐκτεινόμεναι καὶ τὸν ᾿Αμαλὴκ τροπούμεναι,

που υψώθηκαν σε σχήμα σταυρού και οι Αμαληκίτες νικήθηκαν·

ξύλῳ τὸ πικρὸν ὕδωρ γλυκαινόμενον καὶ πέτρα ῥηγνυμένη

ακόμη, το πικρό νερό με το ξύλο έγινε γλυκό, ο βράχος (με το ξύλο) άνοιξε

καὶ προχέουσα νάματα, ῥάβδος τῷ ᾿Ααρὼν τὸ τῆς ἱεραρχίας

και πήγασε νερό· το ραβδί του Ααρών, επίσης, που δείχνει το ιερατικό

ἀξίωμα χρηματίζουσα, ὄφις ἐπὶ ξύλου θριαμβευόμενος

αξίωμα· το φίδι ακόμη που οδηγείται σε θρίαμβο νεκρωμένο πάνω σε ξύλο·

ὡς νενέκρωται τοῦ ξύλου τοὺς νεκρὸν ὁρῶντας τὸν ἐχθρὸν

επειδή το ξύλο έσωζε αυτούς που έβλεπαν τον εχθρό να είναι νεκρός

διασῴζοντος τοὺς πιστεύοντας, ὡς Χριστὸς ἐν σαρκὶ ἁμαρτίας

και όσοι  πιστεύουν ότι ο Χριστός έχει σταυρωθεί με το σώμα της

ἁμαρτίαν οὐκ εἰδυίᾳ προσήλωται. Μωσῆς ὁ μέγας· "῎Οψεσθε", βοῶν,

αμαρτίας, αν και είναι αναμάρτητος. Ο μεγάλος Μωϋσής λέει: Θα δείτε

"τὴν ζωὴν ὑμῶν ἐπὶ ξύλου κρεμαμένην ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν

αυτόν που είναι η ζωή σας να είναι κρεμασμένος σε ξύλο απέναντί σας·

ὑμῶν", ῾Ησαΐας· "῞Ολην τὴν ἡμέραν διεπέτασα τὰς χεῖράς μου

και ο Ησαΐας λέει επίσης: Όλη την ημέρα άπλωσα τα χέρια μου σε

πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα". Οἱ τοῦτο προσκυνοῦντες

ανυπάκουο και αντιρρησία λαό. Όσοι προσκυνάμε αυτό (το ξύλο του

τῆς μερίδος τύχοιμεν Χριστοῦ τοῦ ἐσταυρωμένου. ᾿Αμήν.

σταυρού) μακάρι να αξιωθούμε την κληρονομιά του σταυρωμένου Χριστού.

Αμήν.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 85. Περὶ τοῦ προσκυνεῖν κατὰ ἀνατολάς  

Για την προσκύνηση προς την ανατολή.

 

 

Οὐχ ἁπλῶς, οὐδ᾿ ὡς ἔτυχε, κατὰ ἀνατολὰς προσκυνοῦμεν,

Δεν προσκυνάμε απλά και τυχαία προς την ανατολή, αλλά επειδή

ἀλλ᾿ ἐπειδὴ ἐξ ὁρατῆς τε καὶ ἀοράτου, ἤτοι νοητῆς καὶ αἰσθητῆς

έχουμε πλασθεί από ορατή και αόρατη φύση, δηλαδή από νοητή

συντεθείμεθα φύσεως, διπλῆν καὶ τὴν προσκύνησιν τῷ Δημιουργῷ

και αισθητή, γι αυτό και προσφέρουμε στο Δημιουργό διπλή προσκύνηση,

προσάγομεν, ὥσπερ καὶ τῷ νῷ ψάλλομεν καὶ τοῖς σωματικοῖς

όπως ακριβώς ψάλλουμε και με το νου και με τα χείλη του σώματος,

χείλεσι, καὶ βαπτιζόμεθα ὕδατί τε καὶ Πνεύματι, καὶ διπλῶς

και όπως βαπτιζόμαστε με το νερό καί το Άγιο Πνεύμα, και όπως ενωνόμαστε

τῷ Κυρίῳ ἑνούμεθα τῶν μυστηρίων μετέχοντες

με τον Κύριο με διπλό τρόπο, και με τη μετοχή στα μυστήρια

καὶ τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος. 

και με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

 

᾿Επεὶ τοίνυν "ὁ Θεὸς φῶς ἐστι" νοητόν, καὶ "ἥλιος δικαιοσύνης"

Επειδή, λοιπόν, ο Θεός είναι "νοητό φως" και "ήλιος της δικαιοσύνης" και

καὶ "ἀνατολὴ" ἐν ταῖς Γραφαῖς ὠνόμασται ὁ Χριστός, ἀναθετέον

επειδή ο Χριστός έχει μέσα στην Αγία Γραφή το όνομα "ανατολή", πρέπει

αὐτῷ τὴν ἀνατολὴν εἰς προσκύνησιν· πᾶν γὰρ καλὸν τῷ Θεῷ

να του αφιερώνουμε την ανατολή για προσκύνηση· διότι καθετί καλό πρέπει

ἀναθετέον, ἐξ οὗ πᾶν ἀγαθὸν ἀγαθύνεται. Φησὶ δὲ καὶ ὁ θεῖος Δαυίδ·

ν αφιερώνεται στο Θεό, από τον οποίο προέρχεται κάθε αγαθό. Λέει μάλιστα

"Αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ᾄσατε τῷ Θεῷ, ψάλατε τῷ Κυρίῳ

ο προφήτης Δαβίδ: Οι βασιλείες της γης υμνείστε το Θεό, ψάλατε τον Κύριο

τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατὰ ἀνατολάς".

που έχει ανεβεί στον ανώτατο ουρανό προς την ανατολή.

῎Ετι δέ φησιν ἡ Γραφή· "᾿Εφύτευσεν ὁ Θεὸς παράδεισον ἐν ᾿Εδὲμ

Και ακόμη λέει η Γραφή: Ο Θεός φύτευσε παράδεισο ανατολικά στην Εδέμ

κατὰ ἀνατολάς, ἔνθα τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἔπλασεν, ἔθετο",

όπου εγκατάστησε τον άνθρωπο που έπλασε· και όταν αυτός

ὃν παραβάντα ἐξώρισεν τοῦ παραδείσου ἀπέναντί τε

έκανε την παρακοή, τον εξόρισε από τον παράδεισο και τον εγκατάστησε

τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς κατῴκισεν, ἐκ δυσμῶν δηλαδή.

 απέναντι από τον παράδεισο της απολαύσεως, δηλαδή προς τη δύση.

Τὴν οὖν ἀρχαίαν πατρίδα ἐπιζητοῦντες καὶ πρὸς αὐτὴν ἀτενίζοντες

Επιζητούμε, λοιπόν, την πρώτη πατρίδα μας και γι βλέπουμε προς αυτήν

τῷ Θεῷ προσκυνοῦμεν.

(ανατολικά) και προσκυνούμε το Θεό.

 

Καὶ ἡ σκηνὴ δὲ ἡ Μωσαϊκὴ κατὰ ἀνατολὰς εἶχε τὸ καταπέτασμα

Και η σκηνή του Μωϋσή είχε το καταπέτασμα και το ιλαστήριο προς την

καὶ τὸ ἱλαστήριον. Καὶ ἡ φυλὴ τοῦ ᾿Ιούδα ὡς τιμιωτέρα,

ανατολή. Και η φυλή του Ιούδα, σαν η πιο εκλεκτή, ήταν παραταγμένη

ἐξ ἀνατολῶν παρενέβαλε. Καὶ ἐν τῷ περιωνύμῳ δὲ

ανατολικά. Και στο φημισμένο Ναό του Σολομώντα

τοῦ Σολομῶντος ναῷ ἡ τοῦ Κυρίου πύλη κατὰ ἀνατολὰς διέκειτο.

η πύλη του Κυρίου ήταν προς την ανατολή.

᾿Αλλὰ μὴν καὶ ὁ Κύριος σταυρούμενος ἐπὶ δυσμὰς ἑώρα, καὶ οὕτω

Ο Κύριος όμως, όταν σταυρωνόταν, έβλεπε προς τη δύση, και έτσι τον

προσκυνοῦμεν πρὸς αὐτὸν ἀτενίζοντες. Καὶ ἀναλαμβανόμενος

προσκυνούμε βλέποντας το πρόσωπό του. Και όταν αναλήφθηκε, προς την

πρὸς ἀνατολὰς ἀνεφέρετο, καὶ οὕτως αὐτῷ οἱ ἀπόστολοι

ανατολή ανέβαινε, και έτσι οι Απόστολοι τον προσκύνησαν·

προσεκύνησαν, καὶ οὕτως ἐλεύσεται, ὃν τρόπον ἐθεάσαντο

και πάλι έτσι θα έλθει (στη Δευτέρα Παρουσία), με τον τρόπο που τον είδαν

αὐτὸν πορευόμενον εἰς τὸν οὐρανόν, ὡς αὐτὸς ὁ Κύριος ἔφησεν·

ν αναλαμβάνεται στον ουρανό, όπως ο ίδιος ο Κύριος είπε:

"῞Ωσπερ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ φθάνει

Όπως η αστραπή βγαίνει από την ανατολή και φθάνει έως τη δύση,

ἕως δυσμῶν, οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου".

έτσι θα γίνει και η (δευτέρα) παρουσία του Υιού του ανθρώπου.

Αὐτὸν οὖν ἐκδεχόμενοι ἐπὶ ἀνατολὰς προσκυνοῦμεν. ῎Αγραφος δέ

Προσμένοντάς τον, λοιπόν, προσκυνούμε ανατολικά. Και αυτό αποτελεί

ἐστιν ἡ παράδοσις αὕτη τῶν ἀποστόλων· πολλὰ γὰρ ἀγράφως

άγραφη αποστολική παράδοση· διότι πολλά μας τα παράδοσαν χωρίς

ἡμῖν παρέδωκαν.

να τα γράψουν.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 86. Περὶ τῶν ἁγίων καὶ ἀχράντων τοῦ Κυρίου μυστηρίων

Για τα άγια και άχραντα μυστήρια του Κυρίου.

 

 

 ῾Ο ἀγαθὸς καὶ πανάγαθος καὶ ὑπεράγαθος Θεός, ὁ ὅλος ὢν

Ο αγαθός και πανάγαθος και υπεράγαθος Θεός, που έχει την πληρότητα

ἀγαθότης, διὰ τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος

της αγαθωσύνης, εξαιτίας της υπερβολικής αγαθότητός του,

οὐκ ἠνέσχετο μόνον εἶναι τὸ ἀγαθὸν, ἤτοι τὴν ἑαυτοῦ φύσιν

δεν ήθελε να υπάρχει μόνον η δική του αγαθή φύση και κανείς

ὑπὸ μηδενὸς μετεχόμενον. Τούτου χάριν ἐποίησε πρῶτον μὲν

να μην μετέχει σ αυτήν. Γι αυτό το λόγο πρώτα έπλασε τις νοερές

τὰς νοερὰς καὶ οὐρανίους δυνάμεις, εἶτα τὸν ὁρατὸν

και ουράνιες δυνάμεις, έπειτα τον ορατό και αισθητό κόσμο και τέλος

καὶ αἰσθητὸν κόσμον, εἶτα ἐκ νοεροῦ καὶ αἰσθητοῦ τὸν ἄνθρωπον.

τον άνθρωπο, που αποτελείται και από νοερό και από αισθητό μέρος.

Πάντα μὲν οὖν τὰ ὑπ᾿ αὐτοῦ γενόμενα κοινωνοῦσι

Όλα όσα Αυτός δημιούργησε μετέχουν στη δική του αγαθότητα

τῆς αὐτοῦ ἀγαθότητος κατὰ τὸ εἶναι· αὐτὸς γάρ ἐστι τοῖς πᾶσι

όσον αφορά στην ύπαρξή τους· διότι Αυτός τους χάρισε την ύπαρξη,

τὸ εἶναι, ἐπειδὴ "ἐν αὐτῷ εἰσι τὰ ὄντα", οὐ μόνον ὅτι αὐτὸς

επειδή τα δημιουργήματα υπάρχουν απ αυτόν· όχι διότι μόνον Αυτός

ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι αὐτὰ παρήγαγεν, ἀλλ᾿ ὅτι

τα έφερε από την ανυπαρξία στην ύπαρξη, αλλ επειδή

ἡ αὐτοῦ ἐνέργεια τὰ ὑπ᾿ αὐτοῦ γενόμενα συντηρεῖ καὶ συνέχει·

η δική του ενέργεια συντηρεί και συγκρατεί τα δημιουργήματά του.

ἐκ περισσοῦ δὲ τὰ ζῷα· κατά τε γὰρ τὸ εἶναι καὶ κατὰ τὸ ζωῆς

Περισσότερο βέβαια τα ζωντανά πλάσματά του· διότι μετέχουν στο αγαθό και

μετέχειν κοινωνοῦσι τοῦ ἀγαθοῦ. Τὰ δὲ λογικὰ καὶ

λόγω της υπάρξεώς τους και λόγω της μετοχής τους στο γεγονός της ζωής.

κατὰ τὰ προειρημένα μέν, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ λογικόν,

Τα λογικά όντα πάλι μετέχουν περισσότερο, και στα προαναφερθέντα και

καὶ ταῦτα μᾶλλον· οἰκειότερα γάρ πώς εἰσι πρὸς αὐτόν,

στη λογική· διότι είναι πιο κοντά σ Αυτόν, αν και βέβαια Αυτός

εἰ καὶ πάντων οὗτος ὑπέρκειται ἀσυγκρίτως. 

τα ξεπερνά σε ασύγκριτο βαθμό.

 

῾Ο μέντοι ἄνθρωπος λογικὸς καὶ αὐτεξούσιος γενόμενος,

Ο άνθρωπος, λοιπόν, με το να γίνει λογικός και αυτεξούσιος,

ἐξουσίαν εἴληφεν ἀδιαλείπτως διὰ τῆς οἰκείας προαιρέσεως

έχει πάρει την εξουσία να ενώνεται συνεχώς με το Θεό μέσω της δικής του

ἑνοῦσθαι τῷ Θεῷ, εἴ γε διαμένει ἐν τῷ ἀγαθῷ, τουτέστι

θελήσεως· με την προϋπόθεση βέβαια να παραμένει στο αγαθό, να υπακούει

τῇ τοῦ κτίσαντος ὑπακοῇ. ᾿Επειδὴ τοίνυν ἐν παραβάσει

δηλαδή στο Δημιουργό. Επειδή, λοιπόν, έγινε παραβάτης της εντολής

τῆς τοῦ πεποιηκότος αὐτὸν ἐντολῆς γέγονε καὶ θανάτῳ καὶ φθορᾷ

του Δημιουργού του και έπεσε στην κατάσταση του θανάτου

ὑποπέπτωκεν, ὁ Ποιητὴς καὶ Δημιουργὸς τοῦ γένους ἡμῶν

και της φθοράς, ο Πλάστης και Δημιουργός του γένους μας,

διὰ σπλάγχνα ἐλέους αὐτοῦ ὡμοιώθη ἡμῖν κατὰ πάντα γενόμενος

χάρη στην πολλή του ευσπλαγχνία, έγινε άνθρωπος όμοιος με μας σε όλα

ἄνθρωπος χωρὶς ἁμαρτίας καὶ ἡνώθη τῇ ἡμετέρᾳ φύσει. Ἐπειδὴ γὰρ

εκτός από την αμαρτία, και ενώθηκε με τη φύση μας. Επειδή δηλαδή

μετέδωκεν ἡμῖν τῆς ἰδίας εἰκόνος καὶ τοῦ ἰδίου πνεύματος

μας μετέδωσε την εικόνα του και το πνεύμα του

καὶ οὐκ ἐφυλάξαμεν, μεταλαμβάνει αὐτὸς τῆς πτωχῆς καὶ ἀσθενοῦς

και δεν το τηρήσαμε, γίνεται ο ίδιος μέτοχος της φτωχής και αδύναμης

ἡμῶν φύσεως, ἵνα ἡμᾶς καθάρῃ καὶ ἀφθαρτίσῃ καὶ μετόχους πάλιν

φύσεώς μας, για να μας καθαρίσει και να μας κάνει άφθαρτους και μέτοχους

τῆς αὑτοῦ καταστήσῃ θεότητος. 

και πάλι της θεότητός του.

 

῎Εδει δὲ μὴ μόνον τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἡμετέρας φύσεως ἐν μετοχῇ

Έπρεπε, λοιπόν, όχι μόνον η πρώτη αρχή της φύσεώς μας (ο Αδάμ)

γενέσθαι τοῦ κρείττονος, ἀλλὰ καὶ πάντα τὸν βουλόμενον

να μετάσχει στο ανώτερο (Θεό), αλλά και κάθε άνθρωπος που θέλει,

ἄνθρωπον καὶ δευτέραν γέννησιν γεννηθῆναι καὶ τραφῆναι

να μπορεί να ξαναγεννηθεί για δεύτερη φορά και να τραφεί με ξένη τροφή

τροφὴν ξένην καὶ τῇ γεννήσει πρόσφορον καὶ οὕτω φθάσαι

και κατάλληλη για την αναγέννησή του, και έτσι να φθάσει

τὸ μέτρον τῆς τελειότητος. Διὰ μὲν τῆς αὑτοῦ γεννήσεως,

στην τελειότητα. Με τη γέννησή του βέβαια,

ἤτοι σαρκώσεως καὶ τοῦ βαπτίσματος καὶ τοῦ πάθους

δηλαδή με τη σάρκωση, το βάπτισμα, το πάθος

καὶ τῆς ἀναστάσεως ἠλευθέρωσε τὴν φύσιν τῆς ἁμαρτίας

και την ανάστασή του ελευθέρωσε τη φύση του προπάτορά μας

τοῦ προπάτορος, τοῦ θανάτου, τῆς φθορᾶς, καὶ τῆς ἀναστάσεως

από την αμαρτία, το θάνατο και τη φθορά και έγινε η πρώτη αρχή

ἀπαρχὴ γέγονε καὶ ὁδὸν καὶ τύπον ἑαυτὸν καὶ ὑπογραμμὸν τέθεικεν,

της αναστάσεως· έκανε τον εαυτό του παράδειγμα, τύπο και υπογραμμό,

ἵνα καὶ ἡμεῖς τοῖς αὐτοῦ ἀκολουθήσαντες ἴχνεσι γενώμεθα θέσει,

ώστε κι εμείς ν ακολουθήσουμε στ αχνάρια του· και, ενώ αυτός είναι

ὅπερ αὐτός ἐστι φύσει, υἱοὶ καὶ κληρονόμοι Θεοῦ καὶ αὐτοῦ

φυσικός γιός, εμείς να γίνουμε θετοί γιοί και κληρονόμοι του Θεού και

συγκληρονόμοι. ῎Εδωκεν οὖν ἡμῖν, ὡς ἔφην, γέννησιν δευτέραν,

συγκληρονόμοι δικοί του. Μας χάρισε, όπως είπα, δεύτερη γέννηση,

ἵνα ὥσπερ γεννηθέντες ἐκ τοῦ ᾿Αδὰμ ὡμοιώθημεν αὐτῷ,

ώστε όπως, όταν γεννηθήκαμε από τον Αδάμ, γίναμε όμοιοί του

κληρονομήσαντες τὴν κατάραν καὶ τὴν φθοράν, οὕτω καὶ ἐξ αὐτοῦ

και κληρονομήσαμε την τιμωρία και τη φθορά, έτσι και τώρα

γεννηθέντες, ὁμοιωθῶμεν αὐτῷ καὶ κληρονομήσωμεν

που γεννηθήκαμε απ Αυτόν, να γίνουμε όμοιοί δικοί Του και

τήν τε ἀφθαρσίαν καὶ τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ. 

να κληρονομήσουμε την αφθαρσία, την ευλογία και τη δόξα του.

 

᾿Επειδὴ δὲ πνευματικός ἐστιν οὗτος ὁ ᾿Αδάμ, ἔδει καὶ τὴν γέννησιν

Ακόμη, επειδή ο ίδιος ο Αδάμ είναι πνευματικός, έπρεπε και η γέννησή του

πνευματικὴν εἶναι, ὁμοίως καὶ τὴν βρῶσιν· ἀλλ᾿ ἐπειδὴ διπλοῖ

να είναι πνευματική· το ίδιο και η τροφή του. Αλλά επειδή ορισμένοι είμαστε

τινές ἐσμεν καὶ σύνθετοι, δεῖ καὶ τὴν γέννησιν διπλῆν εἶναι,

διπλοί και σύνθετοι, πρέπει και η γέννησή μας να είναι διπλή, το ίδιο

ὁμοίως καὶ τὴν βρῶσιν σύνθετον. ῾Η μὲν οὖν γέννησις ἡμῖν δι᾿ ὕδατος

και η τροφή μας σύνθετη. Η γέννηση βέβαια μας δόθηκε με το νερό και το  

καὶ Πνεύματος δέδοται, φημὶ δὴ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, ἡ δὲ βρῶσις

Άγιο Πνεύμα, εννοώ δηλαδή με το άγιο βάπτισμα· η τροφή μας όμως είναι

αὐτὸς ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς, ὁ Κύριος ἡμῶν ᾿Ιησοῦς Χριστὸς

ο ίδιος ο άρτος της ζωής που κατέβηκε από τον ουρανό, ο Κύριός μας

ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς.

Ιησούς Χριστός.

 

Μέλλων γὰρ τὸν ἑκούσιον ὑπὲρ ἡμῶν καταδέχεσθαι θάνατον

Διότι, όταν επρόκειτο να καταδεχθεί τον εκούσιο θάνατο για χάρη μας,

ἐν τῇ νυκτί, ἐν ᾗ ἑαυτὸν παρεδίδου, διαθήκην καινὴν διέθετο

τη νύχτα που θα παρέδιδε τον εαυτό του άφησε νέα διαθήκη

τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ μαθηταῖς καὶ ἀποστόλοις καὶ δι᾿ αὐτῶν

στους αγίους μαθητές και αποστόλους του και μέσω αυτών

πᾶσι τοῖς εἰς αὐτὸν πιστεύουσιν. ᾿Εν τῷ ὑπερῴῳ τοίνυν

σε όλους όσοι πιστεύουν σ αυτόν. Στο υπερώο, λοιπόν,  

τῆς ἁγίας καὶ ἐνδόξου Σιὼν τὸ παλαιὸν πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν

της αγίας και ενδόξου Σιών, αφού έφαγε το παλαιό Πάσχα με τους μαθητές

αὐτοῦ φαγὼν καὶ πληρώσας τὴν παλαιὰν διαθήκην νίπτει

του και ολοκλήρωσε την Παλαιά Διαθήκη, στη συνέχεια νίπτει

τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας, σύμβολον τοῦ ἁγίου βαπτίσματος

τα πόδια των μαθητών του, παραδίδοντας σύμβολο του αγίου βαπτίσματος.

παρεχόμενος. Εἶτα κλάσας ἄρτον ἐπεδίδου αὐτοῖς λέγων·

Έπειτα έκοψε τον άρτο και τον μοίρασε σ αυτούς λέγοντας:

"Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μού ἐστι τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον

Πάρτε να φάτε, αυτό είναι το σώμα μου που κόπηκε (θυσιάστηκε) για τη

εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν". ῾Ομοίως δὲ λαβὼν τὸ ποτήριον ἐξ οἴνου

συγχώρεση των αμαρτιών σας. Παρόμοια, πήρε και το ποτήριο με κρασί

καὶ ὕδατος μετέδωκεν αὐτοῖς λέγων· "Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες·

και νερό και τους το πρόσφερε λέγοντας: Όλοι να πιείτε απ αυτό·

τοῦτό μού ἐστι τὸ αἷμα τῆς καινῆς διαθήκης τὸ ὑπὲρ ὑμῶν

αυτό είναι το αίμα της νέας διαθήκης που χύνεται για σας, να συγχωρεθούν

ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν

οι αμαρτίες σας· αυτό να το κάνετε για να με θυμάστε.

ἀνάμνησιν. ῾Οσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον

Όσες φορές δηλαδή τρώτε αυτόν τον άρτο και πίνετε αυτό

καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου

το ποτήριο, κηρύσσετε το θάνατο του Υιού του ανθρώπου και ομολογείτε

καταγγέλλετε καὶ τὴν ἀνάστασιν αὐτοῦ ὁμολογεῖτε, ἕως ἂν ἔλθῃ".  

την ανάστασή του, έως να έλθει (πάλι με τη δευτέρα παρουσία του).

 

Εἰ τοίνυν "ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ζῶν ἐστι καὶ ἐνεργὴς" καὶ "πάντα,

Εάν, λοιπόν, ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και δραστικός και

ὅσα ἠθέλησεν ὁ Κύριος, ἐποίησεν"· εἰ εἶπε· "Γενηθήτω φῶς,

ο Κύριος έκανε όλα όσα θέλησε, και ακόμη όταν είπε να γίνει φως,

καὶ ἐγένετο· γενηθήτω στερέωμα, καὶ ἐγένετο"· εἰ "τῷ λόγῳ Κυρίου

και έγινε και να γίνει το στερέωμα, και έγινε· εάν οι ουρανοί στερεώθηκαν

οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν, καὶ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ

με το λόγο του Κυρίου, και όλη η δύναμή τους στηρίζεται στο πνεύμα

πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν·" εἰ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ ὕδωρ τε καὶ πῦρ

που βγήκε από το στόμα του· εάν ο ουρανός, η γη, το νερό, η φωτιά,

καὶ ἀὴρ καὶ πᾶς ὁ κόσμος αὐτῶν τῷ λόγῳ Κυρίου συνετελέσθησαν

ο αέρας και όλα τα συναφή τους δημιουργήθηκαν με το λόγο του Κυρίου,

καὶ τοῦτο δὴ τὸ πολυθρύλλητον ζῷον ὁ ἄνθρωπος· εἰ θελήσας αὐτὸς

ακόμη και αυτή η αξιοθαύμαστη ύπαρξη, ο άνθρωπος· εάν με τη θέλησή του

ὁ Θεὸς Λόγος ἐγένετο ἄνθρωπος καὶ τὰ τῆς Ἁγίας Ἀειπαρθένου

ο ίδιος ο Θεός Λόγος έγινε άνθρωπος και έκανε χωρίς ανδρικό σπέρμα

καθαρὰ καὶ ἀμώμητα αἵματα ἑαυτῷ ἀσπόρως σάρκα ὑπεστήσατο,

σάρκα του τα καθαρά και αμόλυντα αίματα της Αγίας Αειπαρθένου,

οὐ δύναται τὸν ἄρτον ἑαυτοῦ σῶμα ποιῆσαι καὶ τὸν οἶνον

πώς θα του είναι αδύνατο να μεταβάλει τον άρτο σε σώμα του και το κρασί

καὶ τὸ ὕδωρ αἷμα;

και το νερό σε αίμα του;

 

Εἶπεν ἐν ἀρχῇ· "᾿Εξαγαγέτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου", καὶ μέχρι

Είπε στην αρχή (της δημιουργίας): Η γη να βγάλει χορτάρι· και μέχρι τώρα

τοῦ νῦν τοῦ ὑετοῦ γινομένου ἐξάγει τὰ ἴδια βλαστήματα

με τη βροχή που πέφτει η γη βγάζει τα ίδια χόρτα,

τῷ θείῳ συνελαυνομένη καὶ δυναμουμένη προστάγματι.

διότι η θεία εντολή την παρακινεί και της δίνει δύναμη.

Εἶπεν ὁ Θεός· "Τοῦτό μού ἐστι τὸ σῶμα", καί· "Τοῦτό μου ἐστι

Είπε ο Θεός: Αυτό είναι το σώμα μου, και αυτό είναι το αίμα μου,

τὸ αἷμα", καί· "Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τήν ἐμήν ἀνάμνησιν"

και αυτό να το κάνετε για να με θυμάσθε· και πράγματι,

καὶ τῷ παντοδυνάμῳ αὐτοῦ προστάγματι, ἕως ἂν ἔλθῃ, γίνεται·

με το παντοδύναμο πρόσταγμά του, αυτό γίνεται έως να έλθει πάλι.

οὕτω γὰρ εἶπεν· "῞Εως ἂν ἔλθῃ". Καὶ γίνεται ὑετὸς τῇ καινῇ ταύτῃ

Διότι έτσι είπε: έως ότου έλθει. Και πέφτει βροχή για τη νέα

γεωργίᾳ διὰ τῆς ἐπικλήσεως ἡ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐπισκιάζουσα

καλλιέργεια με την επίκληση της δυνάμεως του Αγίου Πνεύματος που όλα

δύναμις· ὥσπερ γὰρ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, ὁ Θεὸς τῇ τοῦ Ἁγίου

τα σκεπάζει. Όπως δηλαδή όλα, όσα ο Θεός έφτιαξε, τα έφτιαξε με την

Πνεύματος ἐνεργείᾳ ἐποίησεν, οὕτω καὶ νῦν ἡ τοῦ Πνεύματος

ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, έτσι και τώρα η ενέργεια του Πνεύματος

ἐνέργεια τὰ ὑπὲρ φύσιν ἐργάζεται, ἃ οὐ δύναται χωρῆσαι,

πραγματοποιεί τα υπερφυσικά, τα οποία δεν μπορεί να τα χωρέσει ο νους,

εἰ μὴ μόνη πίστις. "Πῶς ἔσται μοι τοῦτο", φησὶν ἡ ἁγία Παρθένος,

παρά μόνον η πίστη. Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν έχω σχέση

"ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;" ᾿Αποκρίνεται  Γαβριὴλ ὁ ἀρχάγγελος·

με άνδρα;, αναρωτιέται η αγία Παρθένος. Της απαντά ο αρχάγγελος

"Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις ὑψίστου

Γαβριήλ: Το Άγιο Πνεύμα θα σε επισκεφτεί και η δύναμη του ύψιστου Θεού

ἐπισκιάσει σοι". Καὶ νῦν ἐρωτᾷς· Πῶς ὁ ἄρτος γίνεται σῶμα Χριστοῦ

θα σε σκεπάσει. Και συ τώρα ρωτάς: πώς ο άρτος γίνεται σώμα Χριστού

καὶ ὁ οἶνος καὶ τὸ ὕδωρ αἷμα Χριστοῦ; Λέγω σοι κἀγώ·

και το κρασί και το νερό αίμα Χριστού; Σου απαντώ εγώ: το Άγιο Πνεύμα

Πνεῦμα ἅγιον ἐπιφοιτᾷ καὶ ταῦτα ποιεῖ τὰ ὑπὲρ λόγον καὶ ἔννοιαν. 

τα επιφοιτά και τα μεταβάλλει υπερβαίνοντας τη λογική και τη σκέψη.

 

῎Αρτος δὲ καὶ οἶνος παραλαμβάνεται· οἶδε γὰρ ὁ Θεὸς

Παίρνουμε (στη μετάληψη) άρτο και οίνο· διότι ο Θεός γνωρίζει

τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν, ὡς τὰ πολλὰ γὰρ

την ανθρώπινη αδυναμία, η οποία αποφεύγει συνήθως αυτά τα οποία

τὰ μὴ κατὰ τὴν συνήθειαν τετριμμένα ἀποστρέφεται δυσχεραίνουσα·

δεν τα γνώρισε με τη χρήση, αφού τη στενοχωρούν.

τῇ οὖν συνήθει συγκαταβάσει κεχρημένος διὰ τῶν συνήθων

Δείχνοντας, λοιπόν, τη γνωστή του συγκατάβαση πραγματοποιεί

τῆς φύσεως ποιεῖ τὰ ὑπὲρ φύσιν· καὶ ὥσπερ ἐπὶ τοῦ βαπτίσματος,

τα υπερφυσικά με μέσα γνωστά στη φύση μας. Και όπως στο βάπτισμα,  

ἐπειδὴ ἔθος τοῖς ἀνθρώποις ὕδατι λούεσθαι καὶ ἐλαίῳ χρίεσθαι,

επειδή οι άνθρωποι συνηθίζουν να λούζονται με νερό και να χρίονται με λάδι,

συνέζευξε τῷ ἐλαίῳ καὶ ὕδατι τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος

σύνδεσε με το λάδι και το νερό τη χάρη του Αγίου Πνεύματος

καὶ ἐποίησεν αὐτὸ λουτρὸν ἀναγεννήσεως, οὕτως, ἐπειδὴ ἔθος

και το έκανε λουτρό αναγεννήσεως, έτσι κι εδώ, επειδή οι άνθρωποι

τοῖς ἀνθρώποις ἄρτον ἐσθίειν ὕδωρ τε καὶ οἶνον πίνειν,

συνήθως τρώνε ψωμί και πίνουν νερό,

συνέζευξεν αὐτοῖς τὴν αὐτοῦ θεότητα καὶ πεποίηκεν αὐτὰ σῶμα

σύνδεσε μ αυτά τα δύο τη θεότητά του και τα μετέβαλε σε σώμα και αίμα

καὶ αἷμα αὐτοῦ, ἵνα διὰ τῶν συνήθων καὶ κατὰ φύσιν

δικό του, ώστε με τα συνηθισμένα και φυσικά

ἐν τοῖς ὑπὲρ φύσιν γενώμεθα.  

να οδηγούμαστε στα υπερφυσικά.

 

Σῶμά ἐστιν ἀληθῶς ἡνωμένον θεότητι, τὸ ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου

Το σώμα που (κοινωνάμε) και προήλθε από την αγία Παρθένο είναι αληθινά

σῶμα, οὐχ ὅτι αὐτὸ τὸ σῶμα τὸ ἀναληφθὲν ἐξ οὐρανῶν κατέρχεται,

σώμα ενωμένο με τη θεία φύση· δεν κατεβαίνει από τον ουρανό το σώμα που

ἀλλ᾿ ὅτι αὐτὸς ὁ ἄρτος καὶ ὁ οἶνος μεταποιεῖται εἰς σῶμα καὶ αἷμα

αναλήφθηκε, αλλά ο ίδιος ο άρτος και ο οίνος μεταβάλλονται σε σώμα και

Θεοῦ. Εἰ δὲ τὸν τρόπον ἐπιζητεῖς, πῶς γίνεται, ἀρκεῖ σοι ἀκοῦσαι,

αίμα Θεού. Και εάν θέλεις να μάθεις τον τρόπο πώς γίνεται, σου αρκεί

ὅτι διὰ Πνεύματος Ἁγίου, ὥσπερ καὶ ἐκ τῆς ἁγίας Θεοτόκου

ν ακούσεις ότι γίνεται από το Άγιο Πνεύμα· όπως ακριβώς ο Κύριος

διὰ Πνεύματος Ἁγίου ἑαυτῷ καὶ ἐν ἑαυτῷ ὁ Κύριος σάρκα

πήρε για τον εαυτό του σάρκα από την αγία Θεοτόκο μέσω του Αγίου

ὑπεστήσατο· καὶ πλέον οὐδὲν γινώσκομεν, ἀλλ᾿ ὅτι ὁ Λόγος

Πνεύματος. Και δεν γνωρίζουμε τίποτε περισσότερο, αλλά μόνον

τοῦ Θεοῦ ἀληθὴς καὶ ἐνεργής ἐστι καὶ παντοδύναμος,

ότι ο Λόγος του Θεού είναι αληθινός, δραστήριος και παντοδύναμος,

ὁ δὲ τρόπος ἀνεξερεύνητος.

ενώ ο τρόπος (της σαρκώσεως) ανεξερεύνητος.

 

Οὐ χεῖρον δὲ καὶ τοῦτο εἰπεῖν, ὅτι, ὥσπερ φυσικῶς διὰ τῆς βρώσεως

Καλό είναι να πούμε και το εξής, ότι, όπως είναι φυσιολογικό στο φαγητό

ὁ ἄρτος καὶ ὁ οἶνος καὶ τὸ ὕδωρ διὰ τῆς πόσεως εἰς σῶμα καὶ αἷμα

το ψωμί, το κρασί και το νερό με την πρόσληψή τους να μεταβάλλονται

τοῦ ἐσθίοντος καὶ πίνοντος μεταβάλλεται, καὶ οὐ γίνεται ἕτερον

σε σώμα και αίμα αυτού που τα τρώει και τα πίνει, και δεν σχηματίζεται

σῶμα παρὰ τὸ πρότερον αὐτοῦ σῶμα, οὕτως ὁ τῆς προθέσεως

διαφορετικό σώμα από το προηγούμενο, έτσι και ο άρτος της προθέσεως,

ἄρτος, οἶνός τε καὶ ὕδωρ διὰ τῆς ἐπικλήσεως καὶ ἐπιφοιτήσεως

το κρασί και το νερό με την επίκληση και την επιφοίτηση

τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὑπερφυῶς μεταποιεῖται εἰς τὸ σῶμα

του Αγίου Πνεύματος μεταποιούνται με υπερφυσικό τρόπο στο σώμα

τοῦ Χριστοῦ καὶ αἷμα, καὶ οὔκ εἰσι δύο, ἀλλ᾿ ἓν καὶ τὸ αὐτό.  

και το αίμα του Χριστού· και δεν είναι δύο σώματα, αλλά ένα και το ίδιο.

 

Γίνεται τοίνυν τοῖς πίστει ἀξίως μεταλαμβάνουσιν

Και γίνεται σ αυτούς που με πίστη μεταλαμβάνουν επάξια

εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ εἰς ζωὴν αἰώνιον καὶ εἰς φυλακτήριον

άφεση των αμαρτιών, αιώνια ζωή και φυλακτήριο

ψυχῆς τε καὶ σώματος, τοῖς δὲ ἐν ἀπιστίᾳ ἀναξίως μετέχουσιν

της ψυχής και του σώματός τους, ενώ, σε όσους με απιστία κοινωνούν

εἰς κόλασιν καὶ τιμωρίαν, καθάπερ καὶ ὁ τοῦ Κυρίου θάνατος

ανάξια, γίνεται κολαστήριο και τιμωρία· όπως και ο θάνατος του Κυρίου

τοῖς μὲν πιστεύουσι γέγονε ζωὴ καὶ ἀφθαρσία εἰς ἀπόλαυσιν

έγινε στους πιστούς ζωή και αφθαρσία για ν απολαύσουν

τῆς αἰωνίου μακαριότητος, τοῖς δὲ ἀπειθοῦσι καὶ τοῖς κυριοκτόνοις

την αιώνια μακαριότητα, ενώ στους ανυπάκουους και φονιάδες του Κυρίου

εἰς κόλασιν καὶ τιμωρίαν αἰώνιον.  

έγινε τιμωρία και αιώνια κόλαση.

 

Οὐκ ἔστι τύπος ὁ ἄρτος καὶ ὁ οἶνος τοῦ σώματος καὶ αἵματος

Ο άρτος και ο οίνος δεν είναι πρότυπο του σώματος και αίματος

τοῦ  Χριστοῦ μὴ γένοιτο, ἀλλ᾿ αὐτὸ τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου

του Χριστού αλίμονο, αλλά είναι το ίδιο το θεωμένο σώμα του Κυρίου,

τεθεωμένον, αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰπόντος· "Τοῦτό μού ἐστι" οὐ τύπος

όπως το είπε ο ίδιος ο Κύριος: Αυτό είναι το σώμα μου, όχι πρότυπο

τοῦ σώματος ἀλλὰ "τὸ σῶμα", καὶ οὐ τύπος τοῦ αἵματος ἀλλὰ

του σώματος, και όχι πρότυπο του αίματος αλλά το αίμα μου·

"τὸ αἷμα", καὶ πρὸ τούτου τοῖς ᾿Ιουδαίοις, ὅτι, "εἰ μὴ φάγητε

και πριν πει αυτό, είχε πει στους Ιουδαίους, ότι, εάν δεν φάτε τη σάρκα

τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, οὐκ ἔχετε ζωὴν αἰώνιον.

του Υιού του ανθρώπου, δεν θα έχετε αιώνια ζωή.

῾Η γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι

Διότι η σάρκα μου είναι αληθινό φαγητό και το αίμα μου αληθινό πιοτό·

πόσις", καὶ πάλιν· "῾Ο τρώγων με ζήσεται".  

και αλλού είπε: Αυτός που με τρώει θα ζει.  

 

Διὸ μετὰ παντὸς φόβου καὶ συνειδήσεως καθαρᾶς καὶ ἀδιστάκτου

Γι αυτό με κάθε φόβο, με καθαρή συνείδηση και αμετεώριστη πίστη

πίστεως προσέλθωμεν, καὶ πάντως ἔσται ἡμῖν, καθὼς πιστεύομεν,

ας πλησιάσουμε· και οπωσδήποτε, εάν δεν αμφιβάλλουμε, θα συμβεί σε μας

μὴ διστάζοντες. Τιμήσωμεν δὲ αὐτὸ πάσῃ καθαρότητι, ψυχικῇ τε

ανάλογα με την πίστη μας. Και ας τιμήσουμε αυτό με κάθε καθαρότητα,

καὶ σωματικῇ· διπλοῦν γάρ ἐστι. Προσέλθωμεν αὐτῷ πόθῳ διακαεῖ

ψυχική και σωματική· διότι είναι διπλό. Ας το πλησιάσουμε με θερμό πόθο,

καὶ σταυροειδῶς τὰς παλάμας τυπώσαντες τοῦ ἐσταυρωμένου

και σταυρώνοντας τις παλάμες των χεριών μας να δεχθούμε το σώμα

τὸ σῶμα ὑποδεξώμεθα· καὶ ἐπιθέντες ὀφθαλμοὺς καὶ χείλη

του σταυρωμένου (Κυρίου)· να προσηλώσουμε τα μάτια, τα χείλη

καὶ μέτωπα τοῦ θείου ἄνθρακος μεταλάβωμεν, ἵνα τὸ πῦρ

και τα μέτωπα και να μεταλάβουμε το θείο άνθρακα, ώστε η φωτιά

τοῦ ἐν ἡμῖν πόθου προσλαβὸν τὴν ἐκ τοῦ ἄνθρακος πύρωσιν

του πόθου μας να ενωθεί με τη φωτιά του άνθρακα,

καταφλέξῃ ἡμῶν τὰς ἁμαρτίας καὶ φωτίσῃ ἡμῶν τὰς καρδίας

να κατακάψει τις αμαρτίες μας και να φωτίσει τις καρδιές μας·

καὶ τῇ μετουσίᾳ τοῦ θείου πυρὸς πυρωθῶμεν καὶ θεωθῶμεν.

έτσι, με τη μετοχή μας στη θεία φωτιά να πυρποληθούμε και να θεωθούμε.

῎Ανθρακα εἶδεν ῾Ησαΐας· ἄνθραξ δὲ ξύλον λιτὸν οὐκ ἔστιν,

Ο Ησαΐας είδε άνθρακα· και ο άνθρακας δεν είναι απλό ξύλο,

ἀλλ᾿ ἡνωμένον πυρί· οὕτως καὶ ὁ ἄρτος τῆς κοινωνίας οὐκ ἄρτος

αλλά ενωμένο με φωτιά· έτσι και ο άρτος της θείας κοινωνίας δεν είναι

λιτός ἐστιν, ἀλλ᾿ ἡνωμένος θεότητι· σῶμα δὲ ἡνωμένον θεότητι

απλός άρτος, αλλά ενωμένος με τη θεότητα. Και το σώμα που έχει ενωθεί

οὐ μία φύσις ἐστίν, ἀλλὰ μία μὲν τοῦ σώματος, τῆς δὲ ἡνωμένης

με τη θεότητα, δεν είναι μία φύση, αλλά άλλη είναι η φύση του σώματος

αὐτῷ θεότητος ἑτέρα· ὥστε τὸ συναμφότερον οὐ μία φύσις,

και άλλη η φύση της θεότητος που είναι ενωμένη μ αυτό· επομένως, είναι

ἀλλὰ δύο. 

και τα δύο μαζί, όχι μία αλλά δύο φύσεις.

 

῎Αρτῳ καὶ οἴνῳ ἐδεξιοῦτο Μελχισεδὲκ τὸν ᾿Αβραὰμ

Ο Μελχισεδέκ, ο ιερέας του ύψιστου Θεού, φιλοξένησε τον Αβραάμ

ἐκ τῆς τῶν ἀλλοφύλων κοπῆς ὑποστρέφοντα, ὁ ἱερεὺς τοῦ Θεοῦ

με άρτο και οίνο, όταν εκείνος επέστρεφε από τη σφαγή των αλλοεθνών.

τοῦ Ὑψίστου. Ἐκείνη ἡ τράπεζα ταύτην τὴν μυστικὴν προεικόνιζε

Η τράπεζα εκείνη προεικόνιζε αυτή τη μυστική τράπεζα,

τράπεζαν, ὃν τρόπον ἐκεῖνος ὁ ἱερεὺς τοῦ ἀληθινοῦ ἀρχιερέως

όπως ακριβώς εκείνος ο ιερέας ήταν τύπος και εικόνα του αληθινού

Χριστοῦ τύπος ἦν καὶ εἰκόνισμα· "Σὺ" γάρ, φησίν, "ἱερεὺς

αρχιερέα Χριστού. Διότι είπε (για το Χριστό): Σύ είσαι αιώνιος ιερέας

εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ". Τοῦτον τὸν ἄρτον

σύμφωνα με τον τύπο του Μελχισεδέκ. Και οι άρτοι της προθέσεως

οἱ ἄρτοι εἰκόνιζον τῆς προθέσεως. Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ καθαρὰ θυσία,

απεικόνιζαν αυτό τον άρτο. Διότι αυτή είναι η καθαρή θυσία,

δηλαδὴ καὶ ἀναίμακτος, ἣν ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν

η αναίμακτη δηλαδή, την οποία μέσω του προφήτη όρισε ο Κύριος

αὐτῷ προσφέρεσθαι διὰ τοῦ προφήτου ὁ Κύριος ἔφησε.  

να του την προσφέρουμε από την ανατολή έως τη δύση του ήλιου.

 

Σῶμά ἐστι καὶ αἷμα Χριστοῦ εἰς σύστασιν τῆς ἡμετέρας ψυχῆς τε

Είναι το σώμα και το αίμα του Χριστού που συνιστά την ψυχή

καὶ σώματος χωροῦν, οὐ δαπανώμενον, οὐ φθειρόμενον,

και το σώμα μας, χωρίς να δαπανάται και να φθείρεται

οὐκ εἰς ἀφεδρῶνα χωροῦν μὴ γένοιτο, ἀλλ᾿ εἰς τὴν ἡμῶν οὐσίαν τε

ή ν αποβάλλεται στον αφεδρώνα ποτέ να μην γίνει κάτι τέτοιο αλλά

καὶ συντήρησιν, βλάβης παντοδαποῦς ἀμυντήριον, ῥύπου παντὸς

συνιστά την ουσία μας και τη συντηρεί· αποτελεί οχύρωμα για κάθε είδους

καθαρτήριον· ἂν μὲν χρυσὸν λάβῃ κίβδηλον, διὰ τῆς κριτικῆς

βλάβη και καθαρτήριο κάθε ακαθαρσίας. Αν βέβαια δεχθεί νοθευμένο

πυρώσεως καθαίρει, ἵνα μὴ ἐν τῷ μέλλοντι σὺν τῷ κόσμῳ

χρυσάφι, το καθαρίζει με την φωτιά της κρίσεως, για να μην καταδικασθούμε

κατακριθῶμεν. Καθαίρει γὰρ νόσους καὶ παντοίας ἐπιφοράς,

στη μέλλουσα κρίση μαζί με τον κόσμο. Καθαρίζει δηλαδή με αρρώστιες

καθώς φησιν ὁ θεῖος ἀπόστολος· "Εἰ γὰρ ἑαυτοὺς ἐκρίνομεν,

και κάθε λογής επιθέσεις, όπως λέει ο θείος απόστολος: Εάν κρίναμε τον

οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα. Κρινόμενοι δὲ ὑπὸ Κυρίου παιδευόμεθα,

εαυτό μας, δεν θα κρινόμασταν. Κι όταν κρινόμαστε, ο Κύριος μας τιμωρεί,

ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν". Καὶ τοῦτό ἐστιν, ὃ λέγει·

για να μην κατακριθούμε μαζί με τον κόσμο. Και αυτό είναι εκείνο που λέει:

"῞Ωστε ὁ μετέχων τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου

Επομένως, αυτός που κοινωνεί ανάξια το σώμα και το αίμα του Κυρίου,

ἀναξίως κρῖμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει". Δι᾿ αὐτοῦ καθαιρόμενοι

τρώει και πίνει καταδίκη για τον εαυτό του. Καθαριζόμαστε μ αυτό

ἑνούμεθα τῷ σώματι τοῦ Κυρίου καὶ τῷ Πνεύματι αὐτοῦ

και ενωνόμαστε με το σώμα του Κυρίου και με το Πνεύμα του

καὶ γινόμεθα σῶμα Χριστοῦ.  

και γινόμαστε σώμα Χριστού.

 

 


 

 
||
 
16η σελίδα
 

Για να επικοινωνήσετε μαζί μας, κάντε αριστερό κλικ με το ποντίκι σας εδώ.

 

Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας

 

Επιστροφή στο κεντρικό μενού.