Ὀρθόδοξη Θεολογία

 
Έκδοσις ακριβὴς της ορθοδόξου πίστεως.

του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού

 
 
 
 
 
18η σελίδα
 
||

διὰ τὴν ἀποστίλβουσαν τοῦ προσώπου λαμπρότητα, αὐτὸς ἱμάτιον

διότι το πρόσωπο του Κυρίου έλαμπε εκθαμβωτικά. Τότε ο ίδιος Κύριος

τῷ οἰκείῳ καὶ καί θείῳ καί ζωοποιῷ προσώπῳ ἐπιθεὶς

άγγιξε ένα κομάτι ύφασμα στο θείο και ζωοποιό πρόσωπό του

ἐναπομάξασθαι τῷ ἱματίῳ τὸ ἑαυτοῦ ἀπεικόνισμα

και αποτύπωσε σ αυτό τη μορφή του. Έτσι, έστειλε το ύφασμα στον Αύγαρο

καὶ οὕτως ἀπέστειλε τοῦτο ποθοῦντι τῷ Αὐγάρῳ. 

με την απεικόνιση που τόσο ποθούσε.

 

῞Οτι δὲ καὶ πλεῖστα οἱ ἀπόστολοι ἀγράφως παραδεδώκασι,

Επίσης, οι Απόστολοι μας έχουν μεταφέρει πολλές άγραφες παραδόσεις,

γράφει  Παῦλος, ὁ τῶν ἐθνῶν ἀπόστολος· "῎Αρα οὖν, ἀδελφοί,

όπως γράφει ο απόστολος των εθνών Παύλος: Επομένως, αδελφοί,

στήκετε καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἡμῶν, ἃς ἐδιδάχθητε,

προσέχετε να διατηρείτε τις παραδόσεις μας, που σας διδάξαμε

εἴτε διὰ λόγου εἴτε δι᾿ ἐπιστολῆς ἡμῶν". Καὶ πρὸς Κορινθίους·

είτε προφορικά είτε γραπτά. Και τους Κορινθίους (γράφει):

"᾿Επαινῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὅτι πάντα μου μέμνησθε καί,

Σας επαινώ, αδέλφια μου, διότι θυμάσθε όλα τα δικά μου,

καθὼς παρέδωκα ὑμῖν, τὰς παραδόσεις κατέχετε".

και διατηρείτε τις παραδόσεις που σας μετάδωσα.   

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 90. Περὶ γραφῆς

Για την Αγία Γραφή.  

 

 

Εἷς ἐστιν ὁ Θεὸς ὑπό τε Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ Καινῆς κηρυττόμενος,

Ένας είναι ο Θεός που υμνείται και δοξάζεται ως Τριάδα και τον οποίο

ὁ ἐν Τριάδι ὑμνούμενός τε καὶ δοξαζόμενος, τοῦ Κυρίου φήσαντος·

κηρύσσει η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου:

"Οὐκ ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον, ἀλλὰ πληρῶσαι". Αὐτὸς γὰρ

Δεν ήλθα να καταργήσω το νόμο, αλλά να τον συμπληρώσω. Διότι Αυτός

τὴν ἡμῶν σωτηρίαν εἰργάσατο, ὑπὲρ ἧς πᾶσα Γραφὴ

πραγματοποίησε τη σωτηρία μας, για την οποία ομιλεί όλη η Γραφή

καὶ ἅπαν μυστήριον. Καὶ πάλιν· "᾿Ερευνᾶτε τὰς Γραφάς·

και όλα τα μυστήρια. Και πάλι λέει: Ερευνάτε τις Γραφές, επειδή αυτές

αὗται γὰρ μαρτυροῦσι περὶ ἐμοῦ". Καὶ τοῦ ἀποστόλου εἰπόντος·

μιλούν για μένα. Και ο Απόστολος είπε: Σε πολλές περιπτώσεις

"Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ Θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν

και με πολλούς τρόπους ο Θεός μίλησε τον παλιό καιρό στους πατέρες μας

ἡμῶν ἐν τοῖς προφήταις, ἐπ᾿ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τούτων

μέσω των προφητών, και τις τελευταίες αυτές ημέρες μας μίλησε

ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν Υἱῷ". Διὰ Πνεύματος τοίνυν Ἁγίου ὅ τε νόμος

μέσω του Υιού. Με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, λοιπόν,

καὶ οἱ προφῆται, εὐαγγελισταὶ καὶ ἀπόστολοι καὶ ποιμένες

ο νόμος, οι προφήτες, οι ευαγγελιστές, οι απόστολοι, οι ποιμένες

ἐλάλησαν καὶ διδάσκαλοι.  

και οι δάσκαλοι μίλησαν.

 

"Πᾶσα τοίνυν Γραφὴ θεόπνευστος πάντως ὠφέλιμος".

Κάθε Γραφή, λοιπόν, είναι θεόπνευστη και πολύ ωφέλιμη. Επομένως,

῞Ωστε κάλλιστον καὶ ψυχωφελέστατον ἐρευνᾶν τὰς θείας Γραφάς.

είναι πολύ ωραίο και πολύ ωφέλιμο στην ψυχή να ερευνάμε τις θείες Γραφές.

῞Ωσπερ γὰρ δένδρον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων πεφυτευμένον,

Όπως ακριβώς ένα δένδρο που είναι φυτεμένο στο μέρος που υπάρχουν

οὕτω καὶ ψυχὴ τῇ θείᾳ ἀρδευομένη Γραφῇ πιαίνεται καὶ καρπὸν

πολλά νερά, έτσι και η ψυχή που αρδεύεται με την Αγία Γραφή, ευδοκιμεί

ὥριμον δίδωσι, πίστιν ὀρθόδοξον, καὶ ἀειθαλέσι τοῖς φύλλοις,

και αποδίδει ώριμους καρπούς, δηλαδή ορθόδοξη πίστη, και είναι στολισμένη

ταῖς θεαρέστοις, φημὶ, ὡραΐζεται πράξεσι· πρός τε γὰρ πρᾶξιν

με αειθαλή φύλλα, με δηλαδή θεάρεστες πράξεις. Διότι οι άγιες Γραφές

ἐνάρετον καὶ θεωρίαν ἀθόλωτον ἐκ τῶν ἁγίων Γραφῶν ῥυθμιζόμεθα.

μας οδηγούν στις ενάρετες πράξεις και την καθαρή θεωρητική γνώση,

Πάσης γὰρ ἀρετῆς παράκλησιν καὶ κακίας ἁπάσης ἀποτροπὴν

επειδή μέσα σ αυτές βρίσκουμε την προτροπή για κάθε αρετή και την

ἐν ταύταις εὑρίσκομεν. ᾿Εὰν οὖν ἐσόμεθα φιλομαθεῖς, ἐσόμεθα

αποτροπή για κάθε κακία. Αν είμαστε, λοιπόν, φιλομαθείς, θα είμαστε

καὶ πολυμαθεῖς· ἐπιμελείᾳ γὰρ καὶ πόνῳ καὶ τῇ τοῦ διδόντος χάριτι

και πολυμαθείς· διότι όλα τα πετυχαίνει η επιμέλεια, ο κόπος και η χάρη

κατορθοῦνται ἅπαντα. "῾Ο γὰρ αἰτῶν λαμβάνει καὶ ὁ ζητῶν

που δίνει ο Θεός. Καθόσον, αυτός που ζητά παίρνει, αυτός που ψάχνει

εὑρίσκει καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται".

βρίσκει και αυτός που χτυπά την πόρτα του ανοίγουν.

 

Κρούσωμεν τοίνυν εἰς τὸν κάλλιστον παράδεισον τῶν Γραφῶν,

Ας χτυπήσουμε, λοιπόν την πόρτα του πολύ ωραίο παραδείσου των Γραφών,

τὸν εὐώδη, τὸν γλυκύτατον, τὸν ὡραιότατον, τὸν παντοίοις

που είναι μυρωδάτος, πολύ γλυκύς και ωραίος και γεμίζει τ αυτιά μας

νοερῶν θεοφόρων ὀρνέων κελαδήμασι περιηχοῦντα ἡμῶν τὰ ὦτα,

με κάθε είδους κελαδήματα των νοερών θεοφόρων πτηνών·

τὸν ἁπτόμενον ἡμῶν τῆς καρδίας, καὶ λυπουμένην μὲν

αυτός (ο παράδεισος των Γραφών) αγγίζει την καρδιά μας και, όταν αυτή

παρακαλοῦντα, θυμουμένην δὲ κατευνάζοντα καὶ χαρᾶς ἀιδίου

είναι λυπημένη την παρηγορεί, όταν είναι ταραγμένη την ηρεμεί

ἐμπιπλῶντα, τὸν ἐπιβιβάζοντα ἡμῶν τὴν διάνοιαν

και τη γεμίζει με ανέκφραστη χαρά· ανεβάζει το νου μας

ἐπὶ τὰ χρυσαυγῆ μετάφρενα τῆς θείας περιστερᾶς καὶ ὑπέρλαμπρα

στα χρυσαυγή και υπέρλαμπρα ενδότερα του νου του "θείου περιστεριού",

καὶ ταῖς φανωτάταις αὐτῆς πτέρυξι πρὸς τὸν μονογενῆ Υἱὸν

το οποίο με τα φωτεινά φτερά του μας οδηγεί στο μονογενή Υιό

καὶ κληρονόμον τοῦ φυτουργοῦ τοῦ νοητοῦ ἀμπελῶνος ἀνάγοντα

και κληρονόμο του γεωργού του νοητού αμπελώνα,

καὶ δι᾿ αὐτοῦ τῷ Πατρὶ τῶν φώτων προσάγοντα.

και μέσω αυτού μας παρουσιάζει στον Πατέρα των φώτων.

 

᾿Αλλὰ μὴ παρέργως κρούσωμεν, προθύμως δὲ μᾶλλον καὶ ἐπιμόνως·

Όμως, ας μη χτυπήσουμε τη θύρα με αδιαφορία, αλλά με περισσότερη

μὴ ἐκκακήσωμεν κρούοντες· οὕτω γὰρ ἡμῖν ἀνοιγήσεται.

προθυμία και επιμονή· ας μην αποθαρρυνθούμε κρούοντας· διότι έτσι

᾿Εὰν ἀναγνῶμεν ἅπαξ καὶ δὶς καὶ μὴ διαγνῶμεν, ἃ ἀναγινώσκομεν,

θα μας ανοίξει τη θύρα. Αν, δηλαδή, διαβάσουμε μία και δύο φορές και

μὴ ἐκκακήσωμεν, ἀλλ᾿ ἐπιμείνωμεν, ἀδολεσχήσωμεν, ἐρωτήσωμεν·

δεν καταλάβουμε αυτά που διαβάσαμε, ας μην αποθαρρυνθούμε, αλλά

"ἐπερώτησον" γάρ, φησίν, "τὸν πατέρα σου, καὶ ἀναγγελεῖ σοι,

να επιμείνουμε, να εντρυφήσουμε, να ρωτήσουμε. Διότι λέει (η Γραφή),

τοὺς πρεσβυτέρους σου, καὶ ἐροῦσί σοι". Οὐ γὰρ πάντων ἡ γνῶσις.

ρώτησε τον πατέρα σου και θα σε πληροφορήσει, ρώτησε τους

πρεσβυτέρους και θα σου πουν. Διότι η γνώση δεν είναι κτήμα όλων.

᾿Αρυσώμεθα ἐκ τῆς τούτου τοῦ παραδείσου πηγῆς ἀένναα

Ας αντλήσουμε από την πηγή του παραδείσου τα πάντοτε αναβλύζοντα

καὶ καθαρώτατα νάματα ἁλλόμενα εἰς ζωὴν αἰώνιον,

και ολοκάθαρα νερά που μας προσφέρουν την αιώνια ζωή·

ἐντρυφήσωμεν, ἀπλήστως κατατρυφήσωμεν· τὴν γὰρ χάριν

ας τ απολαύσουμε, ας τα χαρούμε με απληστία· διότι έχουν ανεξάντλητη

ἀδάπανον κέκτηνται. Εἰ δέ τι καὶ παρὰ τῶν ἔξωθεν χρήσιμον

τη χάρη. Αν πάλι μπορέσουμε ν αποκομίσουμε κάτι ωφέλιμο από τους

καρπώσασθαι δυνηθείημεν, οὐ τῶν ἀπηγορευμένων ἐστί.

εκτός Εκκλησίας, δεν είναι απαγορευμένο.

Γενώμεθα δόκιμοι τραπεζῖται τὸ μὲν γνήσιον καὶ καθαρὸν χρυσίον

Ας γίνουμε επιτυχημένοι τραπεζίτες συσσωρεύοντας το ατόφιο και καθαρό

σωρεύοντες, τὸ δὲ κίβδηλον παραιτούμενοι. Λάβωμεν λόγους

χρυσάφι και αποφεύγοντας το νοθευμένο. Ας δεχθούμε τους ωραιότατους

καλλίστους, θεοὺς δὲ γελοίους καὶ μύθους ἀλλοτρίους τοῖς κυσὶν

λόγους και ας πετάξουμε τους γελοίες και ξένες μυθολογίες στα σκυλιά·

ἀπορρίψωμεν· πλείστην γὰρ ἐξ αὐτῶν κατ᾿ αὐτῶν ἰσχὺν κτήσασθαι

διότι θα μπορέσουμε ν αποκτήσουμε απ αυτούς μεγάλη δύναμη

δυνηθείημεν. 

εναντίον τους.

 

᾿Ιστέον δέ, ὡς εἴκοσι δύο βίβλοι εἰσὶ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης

Πρέπει, επίσης, να γνωρίζουμε ότι τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης είναι

κατὰ τὰ στοιχεῖα τῆς ῾Εβραΐδος φωνῆς. Εἴκοσι δύο γὰρ στοιχεῖα

είκοσι δύο, σύμφωνα με τα γράμματα της Εβραϊκής γλώσσας. Διότι αυτή έχει

ἔχουσιν, ἐξ ὧν πέντε διπλοῦνται, ὡς γίνεσθαι αὐτὰ εἴκοσι ἑπτά·

είκοσι δύο γράμματα, από τα οποία τα πέντε διπλασιάζονται, για να γίνουν

διπλοῦν γάρ ἐστι τὸ  Χὰφ καὶ τὸ Μὲμ καὶ τὸ Νοῦν καὶ τὸ Φὶ

αυτά είκοσι εφτά· διπλό δηλαδή είναι το Χάφ, το Μεμ, το Νουν, το Φι

καὶ τὸ Σαδί. Διὸ καὶ αἱ βίβλοι κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον εἴκοσι δύο

και το Σαδί. Γι αυτό και τα βιβλία, σύμφωνα μ αυτό τον τρόπο, αριθμούνται

μὲν ἀριθμοῦνται, εἴκοσι ἑπτὰ δὲ εὑρίσκονται διὰ τὸ πέντε ἐξ αὐτῶν

είκοσι δύο, αλλά είναι είκοσι επτά, επειδή πέντε απ αυτά διπλασιάζονται.

διπλοῦσθαι. Συνάπτεται γὰρ ἡ ῾Ροὺθ τοῖς Κριταῖς καὶ ἀριθμεῖται

Ενώνεται, δηλαδή, το βιβλίο της Ρουθ με των Κριτών και οι Εβραίοι

παρ᾿ ῾Εβραίοις μία βίβλος· ἡ πρώτη καὶ δευτέρα τῶν Βασιλειῶν μία

τα υπολογίζουν ως ένα βιβλίο· ένα βιβλίο αριθμούνται η πρώτη και δεύτερη

βίβλος· ἡ τρίτη καὶ ἡ τετάρτη τῶν Βασιλειῶν μία βίβλος· ἡ πρώτη

των Βασιλειών· ένα, επίσης, η τρίτη και τέταρτη Βασιλειών· ένα βιβλίο ακόμη

καὶ ἡ δευτέρα τῶν Παραλειπομένων μία βίβλος· ἡ πρώτη

η πρώτη και δεύτερη των Παραλειπομένων και ένα η πρώτη και δεύτερη

καὶ ἡ δευτέρα τοῦ ῎Εσδρα μία βίβλος.

του Έσδρα.

 

Οὕτως οὖν σύγκεινται αἱ βίβλοι ἐν πεντατεύχοις τέτρασι,

Έτσι, λοιπόν, τα βιβλία συναποτελούν τέσσερις πεντατεύχους και

καὶ μένουσιν ἄλλαι δύο, ὡς εἶναι τὰς ἐνδιαθέτους βίβλους οὕτως·

υπολείπονται άλλα δύο, ώστε τα βιβλία που περιλαμβάνονται στον Κανόνα

πέντε νομικάς· Γένεσιν, ῎Εξοδον, Λευιτικόν, ᾿Αριθμούς, Δευτερονόμιον·

να είναι τα εξής: τα νομικά πέντε· η Γένεση, η Έξοδος, το Λευϊτικό,

αὕτη πρώτη πεντάτευχος, ἣ καὶ νομοθεσία.  Εἶτα ἄλλη πεντάτευχος,

οι Αριθμοί και το Δευτερονόμιο· αυτή είναι η πρώτη πεντάτευχος, η οποία

λέγεται και νομοθεσία. Έπειτα είναι η άλλη πεντάτευχος, που λέγεται

τὰ καλούμενα Γραφεῖα, παρά τισι δὲ ῾Αγιόγραφα, ἅτινά ἐστιν οὕτως·

Γραφεία, και από ορισμένους Αγιόγραφα, τα είναι είναι τα εξής:

᾿Ιησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, Κριταὶ μετὰ τῆς ῾Ρούθ,  Βασιλειῶν πρώτη

Ιησούς του Ναυή, Κριτές με τη Ρουθ, πρώτη και δεύτερη Βασιλειών

μετὰ τῆς δευτέρας, βίβλος μία, Βασιλειῶν τρίτη μετὰ τῆς τετάρτης,

(ένα βιβλίο), τρίτη και τέταρτη Βασιλειών (ένα βιβλίο)

βίβλος μία, καὶ αἱ δύο τῶν Παραλειπομένων, βίβλος μία·

και τα δύο Παραλειπόμενα (πάλι ένα βιβλίο)·

αὕτη δευτέρα πεντάτευχος. Τρίτη πεντάτευχος αἱ στιχήρεις βίβλοι·

αυτή είναι η δεύτερη πεντάτευχος. Τρίτη πεντάτευχος είναι τα στιχηρά βιβλία·

τοῦ ᾿Ιώβ, τὸ Ψαλτήριον, Παροιμίαι Σολομῶντος, ᾿Εκκλησιαστὴς

δηλαδή, ο Ιώβ, το Ψαλτήρι, οι Παροιμίες του Σολομώντα, ο Εκκλησιαστής

τοῦ αὐτοῦ, τὰ ῎Αισματα τῶν ᾀσμάτων τοῦ αὐτοῦ.

του ίδιου, το Άσμα Ασμάτων, πάλι του ίδιου συγγραφέα (Σολομώντα).

Τετάρτη πεντάτευχος, ἡ προφητική· τὸ δωδεκαπρόφητον,

Τέταρτη πνετάτευχος είναι η προφητική· οι δώδεκα (μικροί) προφήτες,

βίβλος μία, ῾Ησαΐας, ᾿Ιερεμίας ᾿Ιεζεκιήλ,  Δανιήλ. Εἶτα τοῦ ῎Εσδρα,

ένα βιβλίο, ο Ησαΐας, ο Ιερεμίας, ο Ιεζεκιήλ, ο Δανιήλ. Έπειτα τα δύο βιβλία

αἱ δύο εἰς μίαν συναπτόμεναι βίβλον, καὶ ἡ ᾿Εσθήρ. ῾Η δὲ Πανάρετος,

του Έσδρα που αποτελούν ένα και η Εσθήρ. Και η Πανάρετος, δηλαδή

τουτέστιν ἡ Σοφία τοῦ Σολομῶντος, καὶ ἡ  Σοφία τοῦ ᾿Ιησοῦ,

η Σοφία του Σολομώντα και η Σοφία του Ιησού, την οποία ο πατέρας

ἣν ὁ πατὴρ μὲν τοῦ Σιρὰχ ἐξέθετο ῾Εβραϊστί, ῾Ελληνιστὶ δὲ

του Σιράχ έγραψε στα εβραϊκά, και στα ελληνικά την ερμήνευσε

ἡρμήνευσεν ὁ τούτου μὲν ἔγγονος ᾿Ιησοῦς, τοῦ δὲ Σιρὰχ υἱός·

ο εγγονός του Ιησούς, ο γιος του Σιράχ. Είναι ηθικά και καλά βιβλία,

ἐνάρετοι μὲν καὶ καλαί, ἀλλ᾿ οὐκ ἀριθμοῦνται οὐδὲ ἔκειντο

αλλά δεν υπολογίζονται στον αριθμό (των βιβλίων της Παλαιάς Διαθήκης)

ἐν τῇ κιβωτῷ.

και ούτε ήταν τοποθετημένα μέσα στην κιβωτό.  

 

Τῆς δὲ Νέας Διαθήκης εὐαγγέλια τέσσαρα· τὸ κατὰ Ματθαῖον,

Και (ο Κανόνας) της Καινής Διαθήκης είναι τα τέσσερα Ευαγγέλια·

τὸ κατὰ  Μάρκον, τὸ κατὰ Λουκᾶν, τὸ κατὰ ᾿Ιωάννην·

του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη· επίσης,

Πράξεις τῶν ἁγίων ἀποστόλων διὰ Λουκᾶ τοῦ εὐαγγελιστοῦ·

οι Πράξεις των αγίων Αποστόλων που έγραψε ο ευαγγελιστής Λουκάς·

καθολικαὶ ἐπιστολαὶ ἑπτά· ᾿Ιακώβου μία, Πέτρου δύο, ᾿Ιωάννου τρεῖς,

ακόμη, οι επτά Καθολικές Επιστολές: μία του Ιακώβου, δύο του Πέτρου,

᾿Ιούδα μία· Παύλου ἀποστόλου ἐπιστολαὶ δεκατέσσαρες,

τρεις του Ιωάννου, μία του Ιούδα· οι δεκατέσσερις επιστολές του αποστόλου

᾿Αποκάλυψις ᾿Ιωάννου εὐαγγελιστοῦ,

Παύλου, η Αποκάλυψη του ευαγγελιστή Ιωάννη

κανόνες τῶν ἁγίων ἀποστόλων διὰ Κλήμεντος.   

και οι Κανόνες των Αγίων Αποστόλων, που έγραψε ο Κλήμης.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 91. Περὶ τῶν ἐπὶ Χριστοῦ λεγομένων.  

Γι αυτά που λέγονται για το Χριστό.

 

 

Τῶν ἐπὶ Χριστοῦ λεγομένων τρόποι γενικοί εἰσι τέσσαρες·

Υπάρχουν τέσσερις γενικοί τρόποι αυτών που λέγονται για το Χριστό:

Α΄ τὰ μὲν γὰρ καὶ πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως ἁρμόσει αὐτῷ,

Α΄ όσα αφορούν στα γεγονότα πριν την ενανθρώπησή του,

Β΄ τὰ δὲ ἐν τῇ ἑνώσει,  Γ΄ τὰ δὲ μετὰ τὴν ἕνωσιν, Δ΄ τὰ δὲ μετὰ

Β΄ όσα αφορούν στην ενανθρώπηση, Γ΄ στα μετά την ενανθρώπηση και

τὴν ἀνάστασιν.   

Δ΄ στα μετά την ανάσταση.

 

Α΄ Καὶ τῶν πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως μὲν τρόποι εἰσὶν ἕξ. α΄ Τὰ μὲν

Α΄ Και υπάρχουν έξι τρόποι γι αυτά (που λέγονται) πριν από

γὰρ αὐτῶν τὸ συναφὲς τῆς φύσεως καὶ τὸ πρὸς τὸν Πατέρα

την ενανθρώπηση: α΄ Άλλα απ αυτά δηλώνουν τη συνάφεια και το ομοούσιο

ὁμοούσιον δηλοῖ ὡς τὸ "Ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν" καὶ "ὁ ἑωρακὼς

της φύσεώς του προς τον Πατέρα, όπως τα χωρία Εγώ και ο Πατέρας

ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα" καὶ τὸ "Ὅς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων"

είμαστε ένα, το όποιος είδε εμένα είδε και τον Πατέρα και το Αυτός έχει

καὶ τὰ τοιαῦτα.

τη μορφή του Θεού και τα παρόμοια.

 

β΄ Τὰ δὲ τὸ τέλειον τῆς ὑποστάσεως ὡς τὸ "Υἱὸς τοῦ Θεοῦ"

β΄ Άλλα δηλώνουν την τελειότητα της υποστάσεώς του, όπως το Υιός

καὶ "χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ" καὶ τὸ "μεγάλης βουλῆς

του Θεού, το χαρακτήρας της υποστάσεώς του και το αγγελιαφόρος

ἄγγελος, θαυμαστός, σύμβουλος" καὶ τὰ ὅμοια.

της σπουδαίας βουλής του, θαυμαστός σύμβουλος και τα παρόμοια.

 

γ΄ Τὰ δὲ τὴν ἐν ἀλλήλαις τῶν ὑποστάσεων περιχώρησιν

γ΄ Άλλα χωρία φανερώνουν την αλληλοπεριχώρηση των υποστάσεων,

ὡς τὸ "ἐγὼ ἐν τῷ Πατρί, καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί"

όπως το εγώ είμαι με τον Πατέρα και ο Πατέρας με μένα·

καὶ τὴν ἀνεκφοίτητον ἵδρυσιν ὡς "λόγος", "σοφία καὶ δύναμις"

ακόμη άλλα δηλώνουν την αδιάκοπη διαμονή όπως λόγος, σοφία

καὶ "ἀπαύγασμα". ῞Ο τε γὰρ λόγος ἐν τῷ νῷ -λόγον δέ φημι

και δύναμη και απαύγασμα. Διότι ο λόγος είναι πάντοτε με το νου

τὸν οὐσιώδη-, καὶ ἡ σοφία ὁμοίως, καὶ ἐν τῷ δυναμένῳ ἡ δύναμις,

εννοώ το λόγο που έχει ύπαρξη και η σοφία το ίδιο, και η δύναμη είναι

καὶ ἐν τῷ φωτὶ τὸ ἀπαύγασμα ἀνεκφοιτήτως ἵδρυται,

πάντα σ αυτό που έχει δύναμη, και η ακτινοβολία είναι πάντοτε στο φως,

ἐξ αὐτῶν πηγαζόμενα.

επειδή πηγάζουν απ αυτά.

 

δ΄ Τὰ δὲ ὡς ἐξ αἰτίου τοῦ Πατρὸς ὡς τὸ "ὁ Πατήρ μου μείζων

δ΄ Άλλα χωρία δηλώνουν ότι προήλθε από τον Πατέρα ως αίτιο, όπως

μού ἐστιν"· ἐξ αὐτοῦ γὰρ ἔχει τό τε εἶναι καὶ πάντα, ὅσα ἔχει,

ο Πατέρας μου είναι μεγαλύτερός μου· διότι απ αυτόν έχει και την ύπαρξη

τὸ μὲν εἶναι γεννητῶς καὶ οὐ δημιουργητικῶς

και όλα όσα έχει· την ύπαρξη την έχει με γέννηση και όχι με δημιουργία,

ὡς τὸ "Ἐγὼ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐξῆλθον", "κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν Πατέρα",

όπως (τα χωρία) Εγώ προήλθα από τον Πατέρα και εγώ ζω

πάντα δέ, ὅσα ἔχει, οὐ μεταδοτικῶς οὔτε διδακτικῶς,

για τον Πατέρα. Και όλα όσα έχει, δεν τα έχει από μετάδοση ή διδασκαλία,

ἀλλ᾿ ὡς ἐξ αἰτίου ὡς τὸ "οὐ δύναται ὁ Υἱὸς ποιεῖν ἀφ᾿ ἑαυτοῦ οὐδέν,

αλλά από τον (Πατέρα) ως αίτιο, όπως το (χωρίο) ο Υιός δεν μπορεί μόνος

ἐὰν μή τι βλέπῃ τὸν Πατέρα οὕτω ποιοῦντα". Εἰ μὴ γὰρ ὁ Πατήρ

του να κάνει κάτι, αν δεν βλέπει τον Πατέρα να το κάνει. Εάν, δηλαδή, δεν

ἐστιν, οὐδὲ ὁ Υἱός· ἐκ τοῦ Πατρὸς γὰρ ὁ Υἱὸς καὶ ἐν τῷ Πατρὶ

υπάρχει ο Πατέρας, δεν υπάρχει και ο Υιός· ο Υιός προέρχεται

καὶ οὐ μετὰ τὸν Πατέρα. ῾Ομοίως καί, ἃ ποιεῖ, ἐξ αὐτοῦ

από τον Πατέρα και είναι με τον Πατέρα και όχι μετά τον Πατέρα. Το ίδιο,

καὶ σὺν αὐτῷ· μία γὰρ καὶ ἡ αὐτή, οὐχ ὁμοία, ἀλλ᾿ ἡ αὐτὴ

και όσα κάνει, με αίτιο και συνεργό αυτόν (τον Πατέρα) τα κάνει. Διότι

τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος θέλησις

η θέληση, η ενέργεια και η δύναμη του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου

ἐνέργειά τε καὶ δύναμις.

Πνεύματος είναι μία και ίδια, και όχι παρόμοια.

 

έ Τὰ δὲ ὡς τῆς πατρικῆς εὐδοκίας διὰ τῆς αὐτοῦ ἐνεργείας

ε΄ Άλλα πάλι (χωρία) φανερώνουν ότι η ευδοκία του Πατέρα εκπληρώνεται

πληρουμένης οὐχ ὡς δι᾿ ὀργάνου ἢ δούλου, ἀλλ᾿ ὡς δι᾿ οὐσιώδους

με τη δική του (του Υιού) ενέργεια, όχι βέβαια ενεργώντας σαν όργανο

καὶ ἐνυποστάτου αὐτοῦ Λόγου καὶ σοφίας καὶ δυνάμεως

ή δούλος, αλλά σαν πραγματικός και ενυπόστατος Λόγος και σοφία και

διὰ τὸ μίαν ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ θεωρεῖσθαι κίνησιν, ὡς τὸ

δύναμή του (του Πατέρα), επειδή μία κίνηση νοείται στον Πατέρα και

"Πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο", καὶ τὸ "ἀπέστειλε τὸν Λόγον αὐτοῦ

τον Υιό, όπως τα (χωρία) Όλα έγιναν απ αυτόν, το απέστειλε το Λόγο

καὶ ἰάσατο αὐτούς", καὶ τὸ "ἵνα γνῶσιν, ὅτι σύ με ἀπέστειλας".

του και τους θεράπευσε και το για να γνωρίσουν ότι συ με απέστειλες.

 

στ΄ Τὰ δὲ προφητικῶς· καὶ τούτων τὰ μὲν ὡς μέλλοντα,

Άλλα (χωρία) λέγονται προφητικά· κι απ αυτά άλλα ως μέλλοντα να συμβούν,

οἷον "ἐμφανῶς ἥξει", καὶ τὸ τοῦ Ζαχαρίου "ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου

όπως το θα έλθει ολοφάνερα, ή αυτό του Ζαχαρίου να, έρχεται

ἔρχεταί σοι", καὶ τὸ ὑπὸ Μιχαίου εἰρημένον "ἰδοὺ Κύριος ἐκπορεύεται

ο βασιλιάς σου και αυτό που είπε ο Μιχαίας, να, ο Κύριος φεύγει

ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ καταβήσεται καὶ ἐπιβήσεται

από τον τόπο του και θα κατέβει και θα ανέβει στα υψηλά μέρη της γης·

ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ τῆς γῆς"· τὰ δὲ μέλλοντα ὡς παρῳχηκότα·

άλλα πάλι δείχνουν τα μέλλοντα σαν παρελθόντα, όπως:

"Οὗτος ὁ Θεὸς ἡμῶν μετὰ ταῦτα ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη

Έπειτα, αυτός ο Θεός μας φανερώθηκε στη γη

καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη", καὶ τὸ "Κύριος ἔκτισέ με

και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους, ή το (χωρίο) ο Κύριος μ έφτιαξε

ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ", καὶ "διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε

αρχή των σχεδίων του για τα έργα του και το γι αυτό ο Κύριος ο Θεός

ὁ Θεὸς ὁ Θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου"

σου σε έχρισε με λάδι αγαλλιάσεως περισσότερο από τους μετόχους σου

καὶ τὰ τοιαῦτα.

και τα παρόμοια.

 

Τὰ μὲν οὖν πρὸ τῆς ἑνώσεως καὶ μετὰ τὴν ἕνωσιν ἐπ᾿ αὐτῷ

Εκείνα που λέγονται γι αυτόν πριν τη σάρκωσή του, θα του ειπωθούν και

λεχθήσεται, τὰ δὲ μετὰ τὴν ἕνωσιν πρὸ τῆς ἑνώσεως οὐδαμῶς,

μετά απ αυτήν· ενώ εκείνα που του αποδίδονται μετά την ένωση, καθόλου

εἰ μήτιγε προφητικῶς, ὡς ἔφημεν.  

δεν λέγονται πριν απ αυτήν, παρά μόνον προφητικά, όπως είπαμε.

 

Β΄ Τῶν δὲ ἐν τῇ ἑνώσει τρόποι εἰσὶ τρεῖς. ά ῞Οτε μὲν γὰρ

Β΄ Οι τρόποι των λόγων που αναφέρονται στην ένωση είναι τρεις:

ἐκ τοῦ κρείττονος τὸν λόγον ποιούμεθα, θέωσιν τῆς σαρκὸς

α΄ Όταν, πρώτα, κάνουμε αρχή από το ανώτερο· τότε ομιλούμε

καὶ λόγωσιν καὶ ὑπερύψωσιν λέγομεν καὶ τὰ τοιαῦτα,

για θέωση της σάρκας, για "λόγωση", υπερύψωση και τα παρόμοια,

τὸν προσγενόμενον τῇ σαρκὶ πλοῦτον ἐκ τῆς πρὸς τὸν ὕψιστον Θεὸν

φανερώνοντας τον πλούτο που προστέθηκε στη σάρκα από την ένωση και

Λόγον ἑνώσεώς τε καὶ συμφυΐας ἐμφαίνοντες.

σύνδεσή της με τον ύψιστο Θεό Λόγο.

 

β΄ ῞Οτε δὲ ἀπὸ τοῦ ἐλάττονος, σάρκωσιν τοῦ Λόγου, ἐνανθρώπησιν,

Έπειτα, όταν κάνουμε αρχή από το κατώτερο, τότε λέμε για σάρκωση του

κένωσιν, πτωχείαν, ταπείνωσίν φαμεν· ταῦτα γὰρ καὶ τὰ τοιαῦτα

Λόγου, για ενανθρώπηση, κένωση, πτωχεία και ταπείνωση· αυτά δηλαδή

ἐκ τῆς πρὸς τὸ ἀνθρώπινον κράσεως ἐπιλέγεται τῷ Λόγῳ τε

και τα παρόμοια αποδίδονται στο Θεό Λόγο εξαιτίας της ενώσεώς του

καὶ Θεῷ.

με την ανθρώπινη φύση.

 

γ΄ ῞Οταν δὲ ἐξ ἀμφοῖν ἅμα, ἕνωσιν, κοινωνίαν, χρίσιν, συμφυΐαν,

Όταν πάλι ομιλούμε ξεκινώντας και από τα δύο ταυτόχρονα, κάνουμε λόγο

συμμόρφωσιν καὶ τὰ τοιαῦτα φάσκομεν. Διὰ τοῦτον οὖν

για ένωση, κοινωνία, χρίση, φυσική σύνδεση, συμμόρφωση και τα παρόμοια.

τὸν τρίτον τρόπον οἱ προλελεγμένοι δύο τρόποι λέγονται.

Οι δύο προηγούμενοι τρόποι λέγονται γι αυτόν τον τρίτο τρόπο.

Διὰ γὰρ τῆς ἑνώσεως δηλοῦται, τί ἔσχεν ἑκάτερον

Διότι με την ένωση φανερώνεται τί απόκτησε το καθένα

ἐκ τῆς τοῦ συνυφεστῶτος αὐτῷ ἁρμογῆς καὶ περιχωρήσεως·

από τη σύναψη και περιχώρηση αυτού με το οποίο συνδέθηκε.

διὰ γὰρ τὴν καθ᾿ ὑπόστασιν ἕνωσιν ἡ σὰρξ τεθεῶσθαι λέγεται

Εξαιτίας της υποστατικής ενώσεως λέγεται ότι η σάρκα έχει θεωθεί

καὶ Θεὸς γενέσθαι καὶ ὁμόθεος τῷ Λόγῳ· καὶ ὁ Θεὸς Λόγος

και έγινε Θεός και ομόθεος με το Λόγο· και ο Θεός Λόγος

σαρκωθῆναι καὶ ἄνθρωπος γενέσθαι καὶ κτίσμα λέγεσθαι

σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος και θεωρείται κτίσμα

καὶ ἔσχατος καλεῖσθαι, οὐχ ὡς τῶν δύο φύσεων μεταβληθεισῶν

και ονομάζεται "έσχατος", όχι διότι τάχα οι δύο φύσεις μεταβλήθηκαν σε μία

εἰς μίαν φύσιν σύνθετον ἀδύνατον γὰρ ἐν μιᾷ φύσει ἅμα τὰ ἐναντία

σύνθετη φύση διότι είναι αδύνατο τα αντίθετα φυσικά γνωρίσματα

φυσικὰ γενέσθαι, ἀλλ᾿ ὡς τῶν δύο φύσεων καθ᾿ ὑπόστασιν

να ενωθούν ταυτόχρονα σε μία φύση, αλλά διότι οι δύο φύσεις ενώθηκαν

ἑνωθεισῶν καὶ τὴν εἰς ἀλλήλας περιχώρησιν ἀσύγχυτον

υποστατικά και διατηρούν μεταξύ τους ασύγχυτη και αμετάβλητη

καὶ ἀμετάβλητον ἐχουσῶν. ῾Η δὲ περιχώρησις οὐκ ἐκ τῆς σαρκός,

την περιχώρηση. Και η περιχώρηση δεν έγινε εξαιτίας της σάρκας,

ἀλλ᾿ ἐκ τῆς θεότητος γέγονεν· ἀμήχανον γὰρ τὴν σάρκα

αλλά χάρη στη θεότητα. Διότι είναι αδύνατο η σάρκα να περιχωρήσει

περιχωρῆσαι διὰ τῆς θεότητος, ἀλλ᾿ ἡ θεία φύσις ἅπαξ περιχωροῦσα

μέσω της θεότητος, αλλά η θεία φύση με το να περιχωρήσει μία φορά

διὰ τῆς σαρκὸς ἔδωκε καὶ τῇ σαρκὶ τὴν πρὸς αὐτὴν ἄρρητον

μέσω της σάρκας έδωσε και στη σάρκα την ανέκφραστη περιχώρηση

περιχώρησιν, ἣν δὴ ἕνωσιν λέγομεν.

προς αυτήν, την οποία ονομάζουμε ένωση.

 

᾿Ιστέον δέ, ὡς ἐπὶ τοῦ πρώτου καὶ δευτέρου τρόπου τῶν ἐν τῇ ἑνώσει

Πρέπει ακόμη να γνωρίζουμε ότι στον πρώτο και δεύτερο τρόπο αυτών που

τὸ ἀνάπαλιν θεωρεῖται. ῞Οτε γὰρ περὶ τῆς σαρκὸς τὸν λόγον

λέγονται για την ένωση νοείται το αντίστροφο. Όταν, δηλαδή, μιλούμε

ποιούμεθα, θέωσιν καὶ λόγωσιν καὶ ὑπερύψωσιν καὶ χρίσιν φαμέν·

για τη σάρκα, κάνουμε λόγο για θέωση, λόγωση, υπερύψωση και χρίση·

ἀπὸ μὲν γὰρ τῆς θεότητος ταῦτα, περὶ δὲ τὴν σάρκα θεωρεῖται.

διότι αυτά προέρχονται βέβαια από τη θεότητα, αλλά νοούνται σχετικά με τη

Ὅτε δὲ περὶ τοῦ Λόγου, κένωσιν, σάρκωσιν, ἐνανθρώπησιν,

σάρκα. Όταν πάλι ομιλούμε για το Λόγο, κάνουμε λόγο για κένωση, σάρκωση,

ταπείνωσιν καὶ τὰ τοιαῦτα, ἅτινα, ὡς ἔφημεν, ἐκ τῆς σαρκὸς

ενανθρώπηση, ταπείνωση και τα παρόμοια, τα οποία, όπως είπαμε,

ἐπιλέγεται τῷ Λόγῳ τε καὶ Θεῷ· αὐτὸς γὰρ ταῦτα ὑπέμεινεν ἑκών.  

αποδίδονται στο Λόγο και Θεό από τη σάρκα· διότι αυτός υπέμεινε αυτά

με τη θέλησή του.

 

Γ΄ Τῶν δὲ μετὰ τὴν ἕνωσιν τρόποι εἰσὶ τρεῖς. Πρῶτος ὁ τῆς θείας

Είναι πάλι τρεις οι τρόποι γι αυτά που αποδίδονται μετά την ένωση. Πρώτος

φύσεως δηλωτικὸς, ὡς τὸ "ἐγὼ ἐν τῷ Πατρὶ καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί",

είναι αυτός που δείχνει τη θεία φύση, όπως εγώ είμαι με τον Πατέρα και

καὶ "ἐγὼ καὶ ὁ Πατὴρ ἕν ἐσμεν", καὶ πάντα,

ο Πατέρας με μένα ή εγώ και ο Πατέρας είμαστε ένα· και όλα όσα

ὅσα πρὸ τῆς ἐνανθρωπήσεως αὐτῷ ἐπιλέγεται,

του αποδίδονται πριν την ενανθρώπηση,

ταῦτα καὶ μετὰ τὴν ἐνανθρώπησιν αὐτῷ ἐπιλεχθήσεται

εκτός του ότι δεν προσέλαβε σάρκα και τα φυσικά της ιδιώματα,

πλὴν τοῦ μὴ εἰληφέναι σάρκα καὶ τὰ ταύτης φυσικά.

αυτά θα του αποδοθούν και μετά την ενανθρώπηση.

Δεύτερος ὁ τῆς ἀνθρωπίνης ὡς τὸ "τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι

Δεύτερος τρόπος είναι αυτός που δείχνει την ανθρώπινη φύση, όπως

ἄνθρωπον, ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα;" καὶ τὸ "οὕτω δεῖ

γιατί ζητάτε να με σκοτώσετε, έναν άνθρωπο που σας είπα την αλήθεια;

ὑψωθῆναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου" καὶ τὰ τοιαῦτα.

ή το έτσι ο υιός του ανθρώπου πρέπει ν ανυψωθεί, και τα παρόμοια.

 

Τούτων δὲ τῶν ἀνθρωποπρεπῶς ἐπὶ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ

Απ αυτά πάλι που έχουν λεχθεί και γραφεί για το Σωτήρα Χριστό,

λεγομένων καί γεγραμμένων, εἴτε ἐν ῥήμασιν εἴτε ἐν πράγμασιν,

με ανθρωπομορφικό τρόπο, είτε στα λόγια είτε στα γεγονότα,

τρόποι εἰσὶ ἕξ.

οι τρόποι έξι είναι.

 

ά Τὰ μὲν γὰρ αὐτῶν κατὰ φύσιν οἰκονομικῶς πέπρακταί τε

Άλλα, δηλαδή, απ αυτά έχουν γίνει και λεχθεί σύμφωνα με το φυσικό σχέδιο

καὶ λέλεκται, οἷον ὁ ἐκ Παρθένου τόκος, ἡ καθ᾿ ἡλικίαν αὔξησίς τε

της θείας οικονομίας, όπως η γέννηση από την Παρθένο, η σωματική

καὶ προκοπή, ἡ πεῖνα, ἡ δίψα, ὁ κόπος, τὸ δάκρυον, ὁ ὕπνος,

ανάπτυξη και πρόοδος, η πείνα, η δίψα, ο κόπος, τα δάκρυα, ο ύπνος,

ἡ τῶν ἥλων τρῆσις, ὁ θάνατος καὶ τὰ τοιαῦτα, ὅσα φυσικὰ

το τρύπημα των καρφιών, ο θάνατος και τα παρόμοια, όσα αποτελούν

καὶ ἀδιάβλητα πάθη ὑπάρχουσιν· ἐν τούτοις γὰρ ἅπασι μίξις μέν ἐστι

τα φυσικά και αδιάβλητα πάθη. Διότι σ όλα αυτά ενώνεται η θεία με την

τοῦ θείου πρὸς τὸ ἀνθρώπινον, πλὴν τοῦ σώματος ἀληθῶς εἶναι

ανθρώπινη φύση· θεωρείται όμως ότι ανήκουν πραγματικά μόνο στο σώμα,

πιστεύεται, οὐδὲν τούτων τοῦ θείου πάσχοντος, δι᾿ αὐτῶν δὲ

χωρίς το θείο να παθαίνει τίποτε απ αυτά, αλλά οικονομεί με αυτά

τὴν ἡμῶν οἰκονομοῦντος σωτηρίαν.

τη σωτηρία μας.

 

β΄ Τὰ δὲ κατὰ προσποίησιν, οἶον τὸ ἐρωτᾶν "ποῦ τεθείκατε

Άλλα λέγονται προσποιητά, όπως το ερώτημα πού θάψατε το Λάζαρο;,

Λάζαρον;", ὁ ὑπὸ τὴν συκῆν δρόμος, τὸ ὑποδύεσθαι,

ή όπως η πορεία με τη συκιά, η φυγή κρυφά,

ἤγουν ὑπαναχωρεῖν, ἡ προσευχή, τὸ "προσεποιήσατο πορρωτέρω

δηλαδή η αποχώρηση, η προσευχή, η προσποίηση ότι θα πορευθεί

πορεύεσθαι". Τούτων γὰρ καὶ τῶν παραπλησίων οὔτε ὡς Θεὸς

μακρύτερα. Διότι απ αυτά και τα παρόμοια δεν είχε ανάγκη ούτε ως Θεός

οὔτε ὡς ἄνθρωπος ἔχρῃζε, πλὴν ἀνθρωποπρεπῶς ἐσχηματίζετο,

ούτε ως άνθρωπος, όμως προσποιούνταν με τρόπο που ταιριάζει στους

πρὸς ὅπερ ἡ χρεία καὶ τὸ λυσιτελὲς ἀπῄτει, οἷον τὴν μὲν προσευχὴν

ανθρώπους, ανάλογα με την ανάγκη· και απαιτούσε το ωφέλιμο, όπως την

διὰ τὸ δεῖξαι, ὡς οὐκ ἔστιν ἀντίθεος καὶ ὡς αἰτίαν αὐτοῦ τιμῶν

προσευχή, για να δείξει ότι δεν είναι ασεβής και ότι τιμούσε τον Πατέρα του

τὸν Πατέρα· τὸ ἐρωτᾶν οὐκ ἀγνοῶν, ἀλλ᾿ ἵνα δείξῃ,

ως αίτιό του. Ρωτούσε όχι από άγνοια, αλλά για να δείξει ότι,

ὡς κατὰ ἀλήθειάν ἐστιν ἄνθρωπος μετὰ τοῦ εἶναι Θεός·

εκτός του ότι είναι Θεός, είναι και αληθινά άνθρωπος.

τὸ ὑπαναχωρεῖν, ἵνα διδάξῃ μὴ προπετεύεσθαι μηδ᾿ ἑαυτοὺς

Και αποχώρησε κρυφά, για να διδάξει να μην είμαστε απερίσκεπτοι

προδιδόναι. 

στους κινδύνους και να μην παραδίνουμε τον εαυτό μας στους εχθρούς.

 

γ΄ Τὰ δὲ κατ᾿ οἰκείωσιν καὶ ἀναφορὰν ὡς τὸ "Θεέ μου, Θεέ μου,

Άλλα πάλι λέγονται οικεία και αναφορικά με την ανθρώπινη φύση, όπως το

ἵνα τί με ἐγκατέλιπες"; καὶ τὸ "μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν

(χωρίο) Θεέ μου, γιατί μ εγκατάλειψες;, το αυτός που δε γνώριζε την

ἁμαρτίαν ἐποίησε", καὶ τὸ "γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα",

αμαρτία, έκανε την αμαρτία για μας, το έγινε καταραμένος εξαιτίας μας

καὶ τὸ "αὐτὸς ὁ Υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ

και το ο ίδιος ο Υιός θα υποταγεί σ αυτόν που υπόταξε τα πάντα.

τὰ πάντα". Οὔτε γὰρ ὡς Θεὸς οὔτε ὡς ἄνθρωπος ἐγκατελείφθη ποτὲ

Διότι ποτέ, ούτε σαν Θεό ούτε σαν άνθρωπο, ο Πατέρας του τον εγκατάλειψε,

ὑπὸ τοῦ Πατρὸς, οὔτε ἁμαρτία οὔτε κατάρα γέγονεν,

ούτε έκανε αμαρτία, ούτε έγινε καταραμένος,

οὔτε ὑποταγῆναι χρῄζει τῷ Πατρί. Καθὸ μὲν γὰρ Θεὸς ἴσος ἐστὶ

ούτε χρειάζεται να υποταγεί στον Πατέρα. Επειδή είναι Θεός, είναι ίσος

τῷ Πατρὶ καὶ οὐδὲ ἐναντίος οὐδὲ ὑποτεταγμένος, καθὸ δὲ ἄνθρωπος

με τον Πατέρα και δεν είναι αντίθετος ή δούλος· και επειδή είναι άνθρωπος

οὐδέπω ἀνήκοος γέγονε τοῦ γεννήτορος, ἵνα ὑποταγῆς δεηθῇ.

ποτέ δεν έγινε ανυπάκουος στο γεννήτορά του, για να χρειασθεί την υποταγή.

Τὸ ἡμέτερον τοίνυν οἰκειούμενος πρόσωπον καὶ μεθ᾿ ἡμῶν τάσσων

Αυτά τα έλεγε, επειδή έκανε δικό του το δικό μας πρόσωπο και επειδή έβαζε

ἑαυτὸν ταῦτα ἔλεγεν· ἡμεῖς γὰρ ἦμεν οἱ ἁμαρτίας καὶ κατάρας

τον εαυτό του με μας· διότι εμείς ήμασταν οι ένοχοι της αμαρτίας και

ἔνοχοι ὡς ἀπειθεῖς καὶ παρήκοοι καὶ διὰ τοῦτο ἐγκαταλελειμμένοι.

της κατάρας, εφόσον ήμασταν απειθείς, ανυπάκουοι και γι αυτό

εγκαταλειμμένοι.

 

δ΄ Τὰ δὲ διὰ τὴν κατ᾿ ἐπίνοιαν διαίρεσιν. ᾿Εὰν γὰρ τῇ ἐπινοίᾳ διέλῃς

Άλλα λέγονται για την υποθετική διαίρεση. Αν, δηλαδή, διαιρέσεις θεωρητικά

τὰ τῇ ἀληθείᾳ ἀχώριστα, ἤτοι τὴν σάρκα ἐκ τοῦ Λόγου, λέγεται

αυτά που αληθινά είναι αχώριστα, δηλαδή τη σάρκα από το Λόγο, τότε

καὶ δοῦλος καὶ ἀγνοῶν· καὶ γὰρ τῆς δούλης καὶ ἀγνοούσης φύσεως

ονομάζεται και δούλος και άνθρωπος με άγνοια· η σάρκα μάλιστα ήταν

ἦν καί, εἰ μὴ ἥνωτο τῷ Θεῷ Λόγῳ ἡ σάρξ, δούλη ἦν καὶ ἀγνοοῦσα,

στοιχείο της δούλης και αγνοούσης φύσεως και, αν δεν είχε ενωθεί με το Θεό

ἀλλὰ διὰ τὴν πρὸς Θεὸν Λόγον καθ᾿ ὑπόστασιν ἕνωσιν οὔτε δούλη

Λόγο, θα ήταν πάντα δούλη και μέσα στην άγνοια· εξαιτίας όμως

ἦν οὔτε ἠγνόει. Οὕτω καὶ Θεὸν ἑαυτοῦ τὸν Πατέρα ἐκάλεσεν.

της υποστατικής ένωσης με το Θεό Λόγο ούτε δούλη ήταν ούτε στην άγνοια.

Και έτσι ονόμασε τον Πατέρα Θεό του.

 

έ Τὰ δὲ διὰ τὴν πρὸς ἡμᾶς φανέρωσίν τε καὶ πίστωσιν ὡς τὸ "Πάτερ,

΄Αλλα λέγονται σύμφωνα με τη φανέρωση και την πιστοποίησή του σε μας,

δόξασόν με τῇ δόξῃ, ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί"

όπως το χωρίο Πατέρα μου, δόξασέ με με τη δόξα που είχα, πριν ο κόσμος

αὐτὸς μὲν γὰρ δεδοξασμένος ἦν τε καὶ ἔστιν, ἀλλ᾿ ἡμῖν οὐκ ἦν

δημιουργηθεί διότι ο ίδιος ήταν και είναι δοξασμένος, αλλά η δόξα του

φανερωθεῖσα καὶ πιστωθεῖσα ἡ δόξα αὐτοῦ,

δεν είχε φανερωθεί και βεβαιωθεί σε μας,

καὶ τὸ ὑπὸ τοῦ ἀποστόλου εἰρημένον "τοῦ ὁρισθέντος Υἱοῦ Θεοῦ

και το (χωρίο) που ο απόστολος έχει πει, ότι ο Υιός του Θεού ορίσθηκε

ἐν δυνάμει, κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης, ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν"

με δύναμη και πνεύμα αγιωσύνης, αναστημένος από τους νεκρούς,

διὰ γὰρ τῶν θαυμάτων καὶ τῆς ἀναστάσεως καὶ τῆς ἐπιφοιτήσεως

διότι με τα θαύματα, την ανάσταση και την επιφοίτηση

τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐφανερώθη καὶ ἐπιστώθη τῷ κόσμῳ,

του Αγίου Πνεύματος φανερώθηκε και επιβεβαιώθηκε στον κόσμο

ὅτι Υἱός ἐστι τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ "προέκοπτε σοφίᾳ καὶ χάριτι". 

ότι είναι Υιός του Θεού, και το (χωρίο) προόδευε στη σοφία και τη χάρη.

 

στ΄ Τὰ δὲ κατὰ τὴν τοῦ ᾿Ιουδαίων προσώπου οἰκείωσιν

Άλλα λέγονται για να παρουσιασθεί οικείος στους Ιουδαίους,

μετὰ τῶν ᾿Ιουδαίων ἀριθμῶν ἑαυτόν, ὡς πρὸς τὴν Σαμαρεῖτίν φησιν·

τάσσοντας τον εαυτό του με τους Ιουδαίους, όπως λέει στη Σαμαρείτιδα:

"῾Υμεῖς προσκυνεῖτε, ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν, ὃ οἴδαμεν,

Εσείς προσκυνείτε αυτό που δεν γνωρίζετε, ενώ εμείς προσκυνούμε

ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν ᾿Ιουδαίων ἐστίν".  

αυτό που γνωρίζουμε, διότι η σωτηρία προέρχεται από τους Ιουδαίους.

 

Τρίτος τρόπος ὁ τῆς μιᾶς ὑποστάσεως δηλωτικὸς

Τρίτος τρόπος είναι αυτός που δηλώνει τη μία υπόσταση

καὶ τοῦ συναμφοτέρου παραστατικός, οἷον τὸ "ἐγὼ ζῶ

και παριστάνει τη συνένωση των δύο φύσεων, όπως (το χωρίο) εγώ ζω

διὰ τὸν Πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος ζήσεται δι᾿ ἐμέ",

για τον Πατέρα, και αυτός που με τρώει και εκείνος θα ζει για μένα,

καὶ τὸ "ὑπάγω πρὸς τὸν Πατέρα, καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με",

το (χωρίο) πηγαίνω προς τον Πατέρα μου και πλέον δεν θα με βλέπετε,

καὶ τὸ "οὐκ ἂν τὸν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν",

το (χωρίο) δεν θα σταύρωναν τον Κύριο της δόξης,

καὶ τὸ "οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανόν, εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ

το (χωρίο) κανείς δεν ανέβηκε στον ουρανό παρά μόνον αυτός

καταβάς, ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ"

που κατέβηκε από τον ουρανό, ο Υιός του ανθρώπου, που είναι

καὶ τὰ τοιαῦτα.  

στον ουρανό, και τα παρόμοια.

 

Δ΄ Καὶ τῶν μετὰ τὴν ἀνάστασιν τὰ μέν εἰσι θεοπρεπῆ,

Και απ αυτά που λέγονται μετά την ανάσταση, άλλα είναι που αρμόζουν

ὡς τὸ "βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ

στο Θεό, όπως (το χωρίο) να βαπτίζετε αυτούς στο όνομα του Πατέρα,

καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὡς Θεοῦ δηλονότι, καὶ τὸ "ἰδοὺ ἐγὼ

του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, επειδή δηλαδή είναι Θεός, και το

μεθ᾿ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος"

να, εγώ θα είμαι μαζί σας πάντοτε έως το τέλος του κόσμου

καὶ τὰ τοιαῦτα ὡς γὰρ Θεός ἐστι μεθ᾿ ἡμῶν, τὰ δὲ ἀνθρωποπρεπῆ,

και τα παρόμοια διότι ως Θεός είναι μαζί μας· άλλα πάλι (χωρία) αρμόζουν

ὡς τὸ "ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺς πόδας", καὶ τὸ "κἀκεῖ με ὄψονται"

στον άνθρωπο, όπως το κράτησαν τα πόδια του και το εκεί θα με δουν

καὶ τὰ τοιαῦτα.

και τα παρόμοια.

 

Τῶν δὲ μετὰ τὴν ἀνάστασιν ἀνθρωποπρεπῶν τρόποι εἰσὶ διάφοροι.

Για όσα πάλι, μετά την ανάσταση, αρμόζουν στον άνθρωπο υπάρχουν

Τὰ μὲν γὰρ ἀληθῶς, ἀλλ᾿ οὐ κατὰ φύσιν, ἀλλὰ κατ᾿ οἰκονομίαν

διάφοροι τρόποι. Άλλα, δηλαδή, λέγονται αληθινά, όχι όμως σύμφωνα με τη

πρὸς τὸ πιστώσασθαι, ὅτι αὐτὸ τὸ παθὸν σῶμα ἀνέστη,

φύση, αλλά σύμφωνα με την οικονομία, για να βεβαιωθούμε ότι το ίδιο

ὡς οἱ μώλωπες, ἡ βρῶσις καὶ ἡ πόσις ἡ μετὰ τὴν ἀνάστασιν,

το σώμα που έπαθε, αναστήθηκε, όπως οι μωλωπισμοί, η βρώση και η πόση

τὰ δὲ ἀληθῶς κατὰ φύσιν ὡς τὸ μεταβαίνειν τόπους ἐκ τόπων

μετά την ανάσταση· άλλα λέγονται αληθινά σύμφωνα με τη φύση, όπως

ἀμόχθως καὶ τὸ διὰ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων εἰσελθεῖν,

η μετάβαση χωρίς κόπο από τόπο σε τόπο και η είσοδος μέσα από κλειστές

τὰ δὲ κατὰ προσποίησιν ὡς τὸ "προσεποιήσατο πορρωτέρω

πόρτες· άλλα πάλι προσποιητά, όπως το προσποιήθηκε ότι θα πάει

πορεύεσθαι", τὰ δὲ τοῦ συναμφοτέρου, ὡς τὸ "ἀναβαίνω

πιο μακριά· και άλλα ανήκουν και στις δύο φύσεις, όπως το ανεβαίνω

πρὸς τὸν Πατέρα μου καὶ Πατέρα ὑμῶν καὶ Θεόν μου

προς τον Πατέρα και Πατέρα σας και Θεό μου και Θεό σας,

καὶ Θεὸν ὑμῶν", καὶ τὸ "εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης",

και το θα εισέλθει ο βασιλιάς της δόξης,

καὶ τὸ "ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν τοῖς ὑψηλοῖς",

και το κάθισε στα δεξιά της μεγαλωσύνης του στα υψηλά·

τὰ δὲ ὡς μεθ᾿ ἡμῶν ἑαυτὸν τάττοντος τῷ τρόπῳ

και άλλα λέγονται, επειδή έβαλε το εαυτό του μεταξύ μας, με τον τρόπο της

τῆς κατὰ ψιλὴν ἐπίνοιαν διαιρέσεως ὡς τὸ "Θεόν μου καὶ Θεὸν ὑμῶν".  

απλής θεωρητικής διαιρέσεως, όπως το (χωρίο) ο Θεός μου και Θεός σας.

 

Δεῖ οὖν τὰ μὲν ὑψηλὰ προσνέμειν τῇ θείᾳ καὶ κρείττονι φύσει

Πρέπει, λοιπόν, ν αποδίδουμε τα υψηλά στη θεία φύση που είναι ανώτερη

παθῶν καὶ σώματος, τὰ δὲ ταπεινὰ τῇ ἀνθρωπίνῃ, τὰ δὲ κοινὰ

από τα πάθη και το σώμα, ενώ τα ταπεινά στην ανθρώπινη· και τα κοινά

τῷ συνθέτῳ, ἤγουν τῷ ἑνὶ Χριστῷ, ὅς ἐστι Θεὸς καὶ ἄνθρωπος,

ν αποδίδουμε στη σύνθετη (υπόσταση), δηλαδή στον ένα Χριστό, ο οποίος

καὶ εἰδέναι ἀμφότερα ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ

είναι Θεός και άνθρωπος, και να γνωρίζουμε ότι και τα δύο είναι φύσεις

Χριστοῦ· ἑκάστου γὰρ τὸ ἴδιον γινώσκοντες καὶ ἀμφότερα ἐξ ἑνὸς

του ενός και αυτού Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Διότι, αν γνωρίζουμε

πραττόμενα βλέποντες ὀρθῶς πιστεύομεν καὶ οὐ πλανηθησόμεθα.

το ιδιαίτερο γνώρισμα του καθένα και βλέπουμε ότι ένας ενεργεί και τα δύο,

τότε πιστεύουμε ορθά και δεν θα πλανηθούμε.

᾿Εξ ὧν ἁπάντων τῶν μὲν ἑνωθεισῶν φύσεων ἡ διαφορὰ γινώσκεται

Απ όλα αυτά διακρίνεται η διαφορά των φύσεων που ενώθηκαν και

καὶ "ὅτι μὴ ταὐτόν", ὥς φησιν ὁ θειότατος Κύριλλος, "ἐν ποιότητι

δεν είναι το ίδιο η φυσική ποιότητα της θείας και ανθρωπίνης φύσεως,

φυσικῇ θεότης τε καὶ ἀνθρωπότης". Εἷς γε μὴν Υἱὸς καὶ  Χριστὸς

όπως λέει ο θειότατος Κύριλλος. Ένας είναι, λοιπόν, ο Υιός και Χριστός

καὶ Κύριος, καὶ ὡς ἑνὸς ὄντος ἓν αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπον

και Κύριος, και επειδή είναι ένας, ένα είναι και το πρόσωπό του,

κατ᾿ οὐδένα τρόπον διὰ τὴν ἐπίγνωσιν τῆς φυσικῆς διαφορᾶς

χωρίς, με κανένα τρόπο, να διαιρείται η υποστατική ένωση, για να φανεί

μεριζομένης τῆς καθ᾿ ὑπόστασιν ἑνώσεως.

η διαφορά των φύσεων.

 

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 92. ῞Οτι οὐκ ἔστι τῶν κακῶν αἴτιος ὁ θεός.

Ότι ο Θεός δεν είναι αίτιος των κακών.

 

 

Χρὴ εἰδέναι, ὅτι ἔθος τῇ θείᾳ Γραφῇ τὴν παραχώρησιν τοῦ Θεοῦ

Πρέπει να γνωρίζουμε ότι η Αγία Γραφή συνηθίζει να ονομάζει

ἐνέργειαν αὐτοῦ καλεῖν, ὡς ὅταν λέγῃ ὁ ἀπόστολος

την παραχώρηση του Θεού ενέργεια, όπως όταν λέει ο απόστολος

ἐν τῇ πρὸς ῾Ρωμαίους ἐπιστολῇ· "῍Η οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς

στην προς Ρωμαίους επιστολή του: Μήπως δεν έχει τη δυνατότητα

τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι, ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος,

ο αγγειοπλάστης από το ίδιο υλικό να φτιάξει σκεύος χρήσιμο και σκεύος

ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν;" ῞Οτι μὲν γὰρ αὐτὸς ποιεῖ καὶ ταῦτα κἀκεῖνα·

άχρηστο;. Ο ίδιος, δηλαδή, φτιάχνει και το ένα και το άλλο.

μόνος γὰρ αὐτός ἐστι τῶν ἁπάντων Δημιουργός, ἀλλ᾿ οὐκ αὐτὸς

Διότι μόνον αυτός είναι ο Δημιουργός όλων, αλλά τα σκεύη τα χρήσιμα

τίμια κατασκευάζει ἢ ἄτιμα, ἀλλ᾿ ἡ οἰκεία ἑκάστου προαίρεσις.

ή άχρηστα δεν τα φτιάχνει ο ίδιος, αλλά η προσωπική διάθεση του καθένα.

Καὶ τοῦτο δῆλον, ἐξ ὧν ὁ αὐτὸς ἀπόστολος ἐν τῇ πρὸς Τιμόθεον

Και αυτό είναι φανερό απ όσα ο ίδιος απόστολος λέει στη δεύτερη επιστολή

δευτέρᾳ ἐπιστολῇ φησιν· "᾿Εν μεγάλῃ οἰκίᾳ οὐκ ἔστι μόνον σκεύη

του στο Τιμόθεο: Στο πλούσιο σπίτι δεν υπάρχουν μόνον χρυσά

χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ, ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα,

και ασημένια σκεύη, αλλά και ξύλινα και οστράκινα, και από αυτά άλλα είναι

καὶ ἃ μὲν εἰς τιμήν, ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν. ᾿Εὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν

για καλή χρήση και άλλα όχι. Εάν, λοιπόν, κάποιος καθαρίσει τον εαυτό του

ἀπὸ τούτων, ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν, ἡγιασμένον καὶ εὔχρηστον

από αυτά (τα άχρηστα), θα είναι χρήσιμο σκεύος, αγιασμένο και αρεστό

τῷ Δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον".

στο Δεσπότη, έτοιμο για κάθε καλό έργο.

 

Δῆλον δέ, ὡς ἑκουσίως ἡ κάθαρσις γίνεται· "᾿Εὰν γάρ τις", φησίν,

Και είναι φανερό ότι η κάθαρση γίνεται με τη θέλησή μας. Διότι λέει, εάν

"ἐκκαθάρῃ ἑαυτόν", ἡ δὲ ἀκόλουθος ἀντιστροφὴ ἀντιφωνεῖ·

κάποιος καθαρίσει τον εαυτό του, εννοείται ότι η αντίθετη φράση αποτελεί

ἐὰν δὲ μὴ ἐκκαθάρῃ, ἔσται σκεῦος εἰς ἀτιμίαν, ἄχρηστον τῷ Δεσπότῃ,

τον αντίλογο· εάν, δηλαδή, κάποιος δεν καθαρίσει τον εαυτό του, θα είναι

συντριβῆς ἄξιον. Τὸ οὖν προκείμενον ῥητὸν καὶ τὸ "συνέκλεισεν

άχρηστο σκεύος, αχρείαστο στο Δεσπότη, άξιο να πεταχθεί. Το συζητούμενο,

ὁ Θεὸς πάντας εἰς ἀπείθειαν", καὶ τὸ "ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ Θεὸς

λοιπόν χωρίο και το ο Θεός οδήγησε όλους σε ανυπακοή, όπως και

πνεῦμα κατανύξεως, ὀφθαλμοὺς τοῦ μὴ βλέπειν καὶ ὦτα

το (χωρίο) ο Θεός τους χάρισε πνεύμα κατανύξεως, μάτια να μη βλέπουν

τοῦ μὴ ἀκούειν"· ταῦτα πάντα οὐχ ὡς τοῦ Θεοῦ ἐνεργήσαντος

και αυτιά να μην ακουν, όλα αυτά δεν πρέπει να τα εννοήσουμε

ἐκληπτέον, ἀλλ᾿ ὡς τοῦ Θεοῦ παραχωρήσαντος διὰ τὸ αὐτεξούσιον

ως ενέργειες του Θεού, αλλά ως παραχώρηση του, επειδή το καλό είναι

καὶ τὸ ἀβίαστον εἶναι τὸ καλόν.  

αυτεξούσιο και αβίαστο.

   


 

 
||
 
18η σελίδα
 

Για να επικοινωνήσετε μαζί μας, κάντε αριστερό κλικ με το ποντίκι σας εδώ.

 

Ἐπιστροφή στήν ἀρχή τῆς σελίδας

 

Επιστροφή στο κεντρικό μενού.